Кіріспе

Византиялық лауазым – Византиялық атақ және қызмет. Аколоутс – уақыт өте келе қызметтері өзгеріп отырған Византиялық лауазым. Алғашқыда Вигла императорлық күзет полкінің (тагма) кіші офицері болған, ал 11-12 ғасырларда танымал варяг гвардиясымен басқару байланысы болды.

Тарих

Атағы алғаш рет 9 ғасырдың соңында, 899 жылғы Клеторологионда Вигла немесе Аритмос күзет полкінің (тагма) жоғары шенді офицерлерінің бірі ретінде тіркелген кезде расталды. 9-10 ғасырларда аколоф (жиі Вигла/Аритмосқа байланысын көрсету үшін ἀκόλουθος τοῦ ἀριθμοῦ, akolouthos tou arithmou деп аталады) полк командирі, droungarios tes vigles-тің орынбасары болды, яғни екі жоғары тагма – Школаи және Экскубиторлардың проксимосы мен протомандаторына тең дәрежедегі лауазым. Дегенмен, ол бұл кезден бастап шетелдік жалдамалы әскерлерге, әсіресе франктарға басшылық еткен. 11 ғасырдың басында droungarios tes vigles-ке елорда Константинопольде сот және полициялық функциялар жүктелді, ал аколоф лауазымы тәуелсіз басқаруға айналды, ол әлі де жалдамалы жасақтармен байланысты болды, қазіргі кезде негізінен варяг гвардиясымен, ол Комнендер дәуірінен бастап императорлық қауіпсіздік қызметінің маңызды және тұрақты бөлігіне айналды. Бірақ 12 ғасырда аколоутойлар көбінесе дипломатиялық миссиялармен байланысты айтылады. Псевдо-Кодинос жазған 14 ғасырдың ортасындағы «Лауазымдар кітабында» аколоф әлі де варягтардың басшысы ретінде көрсетілген, бірақ бұл лауазымды соңғы рет иеленген адам 1199 жылы Джон Номикопулос болды. Тарихшы Родольф Гийланд бұл лауазым империяның құлауына дейін сақталған болуы мүмкін деп есептейді, бірақ оны иеленгендердің есімдері белгілі емес. Псевдо-Кодиносқа сәйкес, ол сарай иерархиясында 51-орынды иеленген, императорға үнемі бірге жүрген және «варягтардың примикериоларымен» бірге жұмыс істеген. Сол еңбекте оның ерекше сарайлық киімі де сипатталған: алтын жіппен тігілген скидион бас киімі, «таза жібек» кабадион халаты және барқытпен жабылған, қызыл мақтаны бар салтанатты бас киімі – скараникон. 1204-1461 жылдардағы Трапезунд империясында аколофхос «хуртзес» (χουρτζής) деп те аталды, бұл атаудың шығу тегі белгісіз; ол «бет» деген мағынаны білдіретін парсы немесе грузин атауларымен байланысты болуы мүмкін.

Белгілі иелері

Бірнеше аколоутойдың есімдері дереккөздерде сақталған. Патрикий Михаил Константин IX Мономахос тұсында аколоут қызметін атқарды және печенегтер мен сельджук түркілеріне қарсы генерал ретінде көзге түсті. Алексий I Комненнің билік басындағы кезеңде белгілі бір Нампит осы лауазымды иеленді. Мануил I Комнен тұсында аколоут Стефан императордың нұсқауымен екінші крест жорығы (1147 ж.) кезінде Германияның Конрад III-сі Византия аумағынан өтетін кезде оны сүйемелдеу және бағыт-бағдар беру үшін жіберілді. Шамамен 1160/61 жылдары Василий Каматерос осы лауазымды атқарды, ал кейін Исаак Аарон оның орнына келді, бірақ ол императордың сенімін сатты және 1171 жылы көзі жойылды. Бұл лауазымның соңғы иегері Иоанн Номикопулос 1199 жылғы Алексий III Ангелостың хризобулында тіркелген. Аколоуттардың бірнеше мөрлері де белгілі, бірақ оларды нақты мерзімге немесе тұлғаға байланыстыру мүмкін емес.