Кіріспе

Көрнекі иллюзиялар

Иллюзорлық контурлар немесе субъективті контурлар – бұл шетте жарықтылықтың немесе түстің өзгеруі болмаса да, шеттің қабылдануын тудыратын көру иллюзиялары. Иллюзорлық жарық пен тереңдік қатар жиі иллюзорлық контурлармен бірге кездеседі. Фридрих Шуманнға көбінесе 20-шы ғасырдың басында иллюзорлық контурларды ашқандық еңбегі сіңіріледі, бірақ олар Орта ғасырларға дейінгі өнер туындыларында да кездеседі. Гаэтано Канизаның 1976 жылғы Scientific American журналындағы мақаласы көру ғалымдарының иллюзорлық контурларға деген қызығушылығын қайта жақтандырды.

Қаниза фигуралары

Мүмкін, иллюзорлы контурдың ең танымал мысалы – Гаэтано Каницца танымал еткен «Пак-Ман» конфигурациясы. Каницца фигуралары «Пак-Ман» пішіндес индукторларды көру өрісінде белгілі бір рет орналастыру арқылы, шеттері пішін құрайтындай етіп, иллюзорлы контурды қабылдауды тудырады. Бұл пішін суреттің тікелей бөлігі болмаса да, Каницца фигуралары өткір иллюзорлы контурмен анықталған пішіннің сезілуіне себеп болады.

Желілік торларға жақын

Екі қатарланбаған тордың шекарасында көзге көрінетін контурлар пайда болады. Осы, «жапсарған жолдарлы торлар» деп аталатын жағдайда, көзге көрінетін контур тудыратын элементтерге перпендикуляр болады.

Көркем өнер және графикалық дизайн саласында

1972, 1984, 1988 және 1994 жылдардағы Олимпиада логотиптерінің бәрінде, Элсворт Келлидің 1950 жылдардағы сериясындағыдай, көзге көрінбейтін контурлар бар. Мысалы, Якоб Гестман Герадтс өзінің шоғыр сызбаларында, «Formula 1» (1991) туындысында жиі Каниза иллюзиясын қолданған.

Кортикальды реакциялар

Көрнекі жүйедегі V1 және V2 сияқты алғашқы визуалды кортикаль аймақтары иллюзиялық контурларды қалыптастыруға жауапты деп саналады. Адамның нейробейнелеу техникаларын қолданатын зерттеулер иллюзиялық контурлардың бастапқы көру қабығының терең қабаттарындағы активтілікпен байланысты екенін көрсетті.