Кіріспе

Якуб Билбул (يعقوب بلبل, , Якоб Билбул және Якуб Балбул; 1920–2003) – ирактық еврей жазушысы. Оның әдеби туындылары араб тілінде жарияланды, ал 1936 жылы ирактық «Әл-Хатиф» журналында мақала жариялағаннан кейін ол танылды. Ол натуралистік әңгімелерімен белгілі және Ирактағы әлеуметтік реализмнің алғашқы жазушыларының бірі, сондай-ақ ирактық роман және әңгіме жанрларының негізін қалаушылардың бірі саналады.

Білім

Бильбұл Ирақтағы Шаммаш және Альянс мектептерінде ағылшын тілінде оқыды. 1938 жылы бітіріп, экономика және бизнес салаларын оқуын жалғастырды. 1951 жылы Израильге эмиграциялағаннан кейін Тель-Авив университетінде заң және экономика мамандығы бойынша оқыды, және бес жылдан соң оны бітірді.

Мансап

1938 жылы Билбұл өзінің алғашқы әңгімелер жинағын шығарды. Оны "Әл-Джамра әл-Ула" ("Бірінші көмір") деп атаған бұл кітапты сол жылы Иракта жарық көрген жалғыз көркем әдебиет деп сипаттады. Билбұл Бағдад сауда палатасында клерк болып жұмыс істеді, оның 1938-1945 жылдар аралығындағы президенті тағы бір ақын – Мейр Басри болды. Ол Басримен бірге Андалусияда танымал болған мууашшахат, поэзияның строфикалық формаларын жаңғыртты. Бұл Иракта басылымға дейін редакцияланған жалғыз туынды, мұндай тәжірибе онда мүлдем кездеспеген. Кітапты басуда жұмыс істейтін екі мұсылман бауырлас кітаптағы екі қарапайым және қатыгез кейіпкерге анық мұсылман есімдері берілгеніне ренжігендерін білдірді, ал акушерге әдеттегі еврей есімі қойылған еді. Билбұл достарының ықыласына орай, кітаптағы есімдердің бәрін бейтарап есімдерге ауыстырды. Шындықты баяндау және көпшілікке жету ниетімен, Билбұлдың әңгімелерінің көп бөлігі тікелей араб тілінде жазылған. Оның әңгіме жазу шеберлігі, назар шоғырлануы, тұтастығы және әлеуметтік реализмі үшін мақталып, сонымен қатар наивтілігі, түпнұсқалықтың жетіспеуі және кейіпкерлерді сомдаудағы әлсіздігі үшін де сынға ұшырады. Дегенмен, ол 1920-1955 жылдар аралығындағы ең маңызды 21 роман және әңгіме жазушысының бірі ретінде еске алынады.