Кіріспе

1950-1973 жылдар аралығы Грекияның экономикалық кереметі (грек тілінде: Ελληνικό οικονομικό θαύμα) – 1950 жылдан 1973 жылға дейінгі кезеңде Грециядағы қарқынды және тұрақты экономикалық өсуді сипаттайды. Ең жоғары деңгейінде Греция экономикасы орташа есеппен 7,7 пайызға өсті, бұл көрсеткіш бойынша әлемде Жапониядан кейін екінші орында тұрды.

Өмірбаян

1941 жылдан 1944 жылға дейін Грекия Екінші дүниежүзілік соғыстың қырып салушы салдарына шыдады, оның ішінде әскери басқыншылық, оккупация және грек қарсылық топтарымен қаһарлы шайқастар болды. Бұл елдің бұрыннан да нашар дамыған инфрақұрылымы мен экономикасына беспрецеденттік зиян келтірді. Оккупациялық режим талап еткен мәжбүрлі несиелер грек драхмасының құнын түсіріп жіберді, ал соғыс аяқталғаннан кейін 1949 жылға дейін жалғасқан ащы азаматтық соғыс басталды. 1950 жылға қарай грек экономикасының салыстырмалы жағдайы күрт нашарлады: сатып алу қабілеті ескерілгенде, жан басына шаққандағы табыс 1938 жылы Францияның 62% құраса, 1949 жылы шамамен 40% төмендеді, яғни он жыл ішінде. Бұл одан әрі әлеуметтік және мәдени өзгерістерге әкелді. Басқа еуропалық елдердегідей, Маршалл жоспарының гранттары мен несиелері маңызды ықпал етуші фактор болды. Басқа факторларға драхманың күрт құнсыздануы, шетелдік инвестицияларды тарту, химия өнеркәсібінің айтарлықтай дамуы, қызмет көрсету саласының (әсіресе туризм) дамуы және ірі инфрақұрылымдық жобалармен байланысты кең көлемді құрылыс жұмыстары, сондай-ақ грек қалаларын қайта жаңғырту кірді. Грекияның премьер-министрі Константинос Караманлис және парламент депутаттары Георгиос Карталис пен Спирос Маркезинис сияқты саяси лидерлер де инвестициялардың өсуіне үлкен үлес қосты. Грекияның өсу қарқыны 1950 жылдары ең жоғары деңгейге жетті, көбінесе 10% асып түсті, бұл қазіргі заманғы «жолбарыс» экономикасына жақын көрсеткіш. Өнеркәсіптік өндіріс те бірнеше жыл бойы, әсіресе 1960 жылдары, жыл сайын 10% өсті. Дегенмен, өсім байлар мен кедейлер арасындағы экономикалық айырмашылықты ұлғайтып, саяси жіктерді күшейтті.

Салдары

1980 жылдары жалпы ішкі өнімнің (ЖІӨ) маргиналды қысқаруы тіркелді, бірақ бұл сол кездегі Грекия экономикасының дамуымен ішінара өтемеленді. 1970 жылдардың басынан 1990 жылдарға дейін қос таңбалы инфляция, көбінесе 10%-дан гөрі 20%-ға жақын болды, валюталық саясат Еуроаймаққа қосылу шарттарына сәйкес келу үшін өзгергенге дейін қалыпты жағдай саналды.