Кіріспе

Лаодикия Комбуста (Λαοδίκεια Κατακεκαυμένη, Laodikeia Katakekaumenê, "Күйген Лаодикия") немесе Лаодикия (Λαοδίκεια), кейін Клаудиолаодикия деп аталған, Орталық Анатолиядағы, Писидия аймағындағы ежелгі грек қаласы болды. Қазіргі уақытта оның орнында Түркияның Орталық Анатолиядағы Кония провинциясының Сараёну муниципалитетіне қарасты Ладик қаласы орналасқан. (Айналасындағы жердің жанартаулық сипатынан), бірақ Гамильтон бұл аймақта жанартаулық немесе магмалық тау жынысының тікелей дәлелі жоқ екенін айтады, және егер жағдай сондай болса, қала грек тілінде Laodikeia tês katakekaumenês деп аталуы мүмкін еді. Ең сенімді түсінік – қала бір кезде өрттен қирап, қайта салынғанда ерекше атау алғандығы. Кейбір ежелгі авторлар оны Ликаонияда, ал басқалары Писидияда орналасқан деп сипаттайды, ал Птолемей оны Галатияға жатқызады. Бұл қайшылықты аймақтардың аумағының жиі өзгергенімен түсіндіруге болады, сондықтан бір кезде қала Ликаонияға, ал кейін Писидияның құрамына кірген. Қаланың негізі туралы ешбір ежелгі автор айтқан жоқ.

Тарих

Лаодикия Селевк I Никатор салған бес қаланың бірі еді және оның анасы Лаодиканың құрметіне аталған. Ол Клавдийдің кезінде қайта жаңартылып, 41 жылы Клавдиолаодикия деген атқа ие болды, бұл ат үшінші ғасырдың соңына дейін қолданылды. Лаодикияның Тит пен Домициан билік құрған кезеңдеріне жататын бірнеше императорлық монеталары бар. Қала Иконияның (қазіргі Қония) солтүстік-батысында, батыс жағалаудан Евфрат өзені бойындағы Мелитенге дейінгі басты жол бойында орналасқан еді. Апостол Пауыл бірнеше рет бұл қаладан өтті және көптеген ерте христиандар оның құрметіне ұлдарын оның атымен атады. IV ғасырдан бастап алтын өңдейтін және сатумен айналысатын адамдар – аурарилердің болғандығына куәліктер бар, қала белгілі бір өркендеуді бастан өткерген болуы мүмкін. Көне сәулет пен мүсіндердің көптеген фрагменттері табылды, ал 19 ғасырдағы саяхатшылар көшелерде, үйлерде және зираттарда шашырап жатқан жазулы мрамор, құрбандық тастақтары, бағаналар, капительдер, фриздер мен еніктерді көргендерін айтты. Осыдан Лаодикия бір кезде өте маңызды қала болғанын көруге болады. Өкінішке орай, қазіргі таңда археологиялық орындар мен ескерткіштердің көбі жойылды. V ғасырдың ортасында Халкидон кеңесіне қатысқан хорепископ туралы да мәліметтер бар. Лаодикия епискобы қатысқан тағы бір кеңес – 692 жылы өткен Константинополь кеңесі. 1933 жылдан бері бұл титулдық орын болып табылады, бірақ қазір бос тұр.