Кіріспе

Юнис Коул (шамамен 1590 ж., Англия – 1680 жылғы қазан, Хэмптон, Нью-Гэмпшир, АҚШ), туған кездегі аты белгісіз, Нью-Гэмпшир жағалауындағы әйел. "Гуди Коул" деген есіммен әйгілі, ол Нью-Гэмпширде әйелдер арасында сиқыршылық жасады деген айыппен сотталған жалғыз адам.

Отбасы

Оның күйеуі Уильям Коул болды. Олардың одағынан туған балалар туралы жазбалар жоқ, бірақ олар бала туғызуға қабілетті жастан шығып, АҚШ-қа келгендіктен, Англияда балалары болуы мүмкін. Екеуі де Лондонның бай саудагері Мэтью Крэддоктың келісімшарт бойынша жұмыс істеген шартты қызметкерлері еді. Крэддокпен шарттық міндеттемесі аяқталғаннан кейін Коулдер Крэддоктың қызметінен босатылып, 10 фунт стерлингке Нью-Англияға жол ақысы төленді. Бостонда олар 20 ақпанда Массачусетс штатының Маунт-Вуластон (қазіргі Квинси) жерінде жер алды, бірақ жыл соңына дейін Нью-Гэмпшир штатының Эксетер қаласына көшіп кетті. Коулдердің екеуі де антиномиандыққа сенетін пастор Джон Уилрайттың ізбасарлары болды. Ұзақ өтпей олар көршілес Хэмптонға (Нью-Гэмпшир штаты) көшіп, жер учаскесі алды. Үйдің жері қазіргі баптист шіркеуі тұрған жерден шығысқа қарай, Виннакунет жолы бойында орналасқан. Екінші учаскесі Уильям Коулдың ағаш шебер екенін ескерсек, жақсы табыс көзі болды. Ол 1662 жылдың 26 мамырында қайтыс болды.

Сиқыршылықта айыпталып, өлім жазасына кесілді

Коул өмірінде үш рет жұлдызгерлікпен ресми айыпталды, алғаш реті 1656 жылы Бостонда болды, онда бірнеше қала тұрғыны оған қарсы куәлік берді. Ол 1660 жылға дейін түрмеде отырды, бірақ 1662 жылға дейін босатылып, кейін 1668 мен 1671 жылдар аралығында қайта түрмеге қамалды. Соңында, оның кінәлі екендігіне "нақты күдік болғанына" қарамастан, ақталды. 1673 жылы тағы да айыпталды, бірақ ақталды, және 1680 жылы тағы да айыпталып, іс қозғалмаса да, түрмеде ұсталды. 1680 жылы қайтыс болғаннан кейін, Хэмптон қаласында белгісіз қабірге асығысқан түрде жерленді; оның нақты орны белгісіз, бірақ бүгінгі Тюк мұражайының жанында деп есептеледі. Жергілікті аңыздарға сәйкес, оның денесіне өлгеннен кейін "оның зиянды ықпалын жою үшін" қазық қағылып, қауіпсіздік үшін қазыққа жылқының жалатысы ілінген. Гуди Коулды көп жамандады – Хэмптон тарихшысы Джозеф Дау оны "жаман мінезді, келбетсіз, ашкөз және ашуландыратын, қасты және кекшіл" деп сипаттады, бірақ ол әрі қарай сиқыршы емес еді. Оған тағылған айыптамалар мен оның қауымдастарының оған қатысы ескерілгенде, мұндай мінез-құлық таңқаларлық емес.

Гуди Коул 20 ғасырда

1938 жылы Хэмптон қаласының 300 жылдығын күтіп, 1937 жылы адамдар Юнис (Гуди) Коулға тағылған жалған айыпты жою мақсатында бірігіп, "Хэмптон Бичтегі Гуди Коулды Ібіліспен байланысы бар деп жалған айыптағандарды ұстау қоғамы" деген ұйым құрды – бұл ұйым көбінесе "Гуди Коул қоғамы" деп аталады. Оның бейнесімен қуыршақ жасалып, жергілікті жерде сатылды. 2003 жылы Эксетерде "Гуди Коулдың шашлыкханасы" деген атпен барбекю рестораны ашылды, 2006 жылы Нью-Гэмпшир штатының Брентвуд қаласына көшірілді. 2013 жылы прогрессивті рок жобасы Telergy (композитор Роберт МакКлунг басқаратын) "The Legend of Goody Cole" альбомын жариялады. Альбом Гуди Коулдың тарихын эпикалық, классикалық үлгідегі прогрессивті рок музыкасы арқылы баяндайды. Альбомда Twisted Sister тобының вокалисі Ди Снайдер сияқты көптеген танымал музыканттар қатысты.

Әдебиетте

Джон Гринлиф Уиттиер Коулдың оқиғасын "Ривермуттағы кеме апаты" өлеңінде айтады.