Кіріспе

Пидгайці (Підгайці; Podhajce; ) – Украинаның батысындағы Тернополь облысындағы Тернополь ауданындағы шағын қала. Ол Бережаныдан шамамен 15,5 миль (25 км) оңтүстікке, Тернопольден 43,5 миль (70 км) және Львовтен 62 миль (100 км) оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. 1939 жылы Пидгайці қала мәртебесін алды. Қала Украинаның қалалық әкімшілік бірлестіктерінің бірі – Пидгайці қалалық әкімшілігіне орталық болып табылады. Халық саны: Көптеген қазіргі тұрғындар Коропецкий/Коропецка тегін алып жүреді, бұл қаланың Коропец өзеніне жақындығымен байланысты болуы мүмкін.

Тарих

Деректерге сәйкес, Пидхайци аймақтағы ең көне елді мекендердің бірі. Ол 1445 жылы негізделген.

Яһуди қауымы

Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Пидхайциде үлкен еврей қауымдастығы болған. 1765 жылғы халық санағында Пидхайци кахал ауданында 1370 яһуди, ал Пидхайци қаласының өзінде 1079 яһуди тұрған. Бір ғасыр өткен соң қаладағы еврей халқы күрт өсіп, Пидхайциде шамамен 6000, ал Пидхайци ауданында 8212 яһуди (аймақтың жалпы халқының 9,33%) болды. 20-шы ғасырда Пидхайцидің маңызы төмендеді және 1931 жылғы санақ бойынша еврейлердің саны 2827-ге дейін азайды. Пидхайци синагогасы (1621-1648 жылдар аралығында) және жергілікті католик шіркеуі (1634) – қаланың ең көне құрылыстары. Синагога жабылып, қираған күйде тұр. Соғыстан кейінгі жылдары коммунистер синагога аумағын базарға айналдырды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда батыстан көптеген еврей босқындары келді, ал нацистердің жойғысы кезінде қаладағы еврейлердің саны 3000-нан асты. Пидхайци Юденратын Лейбиш Лилиенфельд басқарды. 1941-1942 жылдардың қысында босқындар мен санитарлық жағдайларға байланысты қаланың көптеген еврейлері аштықтан және тиф эпидемиясынан қайтыс болды. 1942 жылы 21 қыркүйекте (Йом Кипур – еврейлердің ең қадірлі мерекесі, күнәдан тазару күні) 1000-нан астам яһуди Бельзек жойғыш лагеріне жіберілді, ал 30 қазанда тағы 1500 яһуди Бельзек жойғыш лагеріне өлімге аттанды. Неміс және украин полициясы Пидхайциде және айналасында тағы да жүздеген адамдарды өлтірді. Гения Шварц Пидхайцидегі геттоны тарату кезіндегі өзінің басынан өткен оқиғаларын еске алды.