Кіріспе

Шетланд фольклорындағы қасқырдың түрі

Вулвер немесе уллвер – Шотландияның Шетланд аралдарының фольклорындағы қасқырға ұқсас адам тәрізді жаратылыс. Қазіргі заманда оның шығу тегі даулы мәселе. Дегенмен, кейінгі деректерде олар ашуланғанда зорлық-зомбылыққа баратыны айтылады. Бірақ, олар көбінесе жергілікті тұрғындармен достық қарым-қатынаста болып, аулаған балықтарымен бөліскен. Вулвер – қасқыр басы бар адам тәрізді жаратылыс. Денесінің барлық жерінде қысқа қоңыр түк болған. Оның үйі – тік беткейдегі үңгір, төбеге жартылай жолға дейін қазылған. Егер адамдар оған тиіспесе, ол да оларға тиіспеген. Балық аулауды және жеуді ұнатқан, терең суда "Вулвердің тасы" деп аталатын кішкентай тас болған. Сол жерде ол сағаттап силак пен пильтак аулап отырған. Оның кедейлердің терезе алдына балық тастап кеткенін көп естіген. Бұрынғы жарияланымдарда Саксби осы сөзді "уллвер" деп жазған.

Түсіндірме

Шотландияның гаэль аймақтарынан жиналған фольклорлық дәстүрлерді зерттеуден кейін, туа біткен аурулар жөніндегі сарапшы Сьюзан Шон Эберли, уулвер туралы әңгіменің медициналық жағдайға ұшыраған адамдарда негізделген болуы мүмкін екенін болжады; мүмкін Хантер синдромы, деп ұсынады ол. Осы теориялық негіздердің пайдалы еместігі, немесе, әсіресе, сенімсіздігі сынға алынды, әсіресе уулвердің егжей-тегжейлі сипаттамасының жоқтығы ескерілгенде; ауызша дәстүрлердің өзгеруге бейімділігі; және көптеген фольклорлық дәстүрлердегі басқа, ұқсас мифологиялық жаратылыстардың болуы (мұндай жаратылыстар туралы әңгімелердің көптеген жерлерде өздігінен пайда болуы мүмкін екенін көрсетеді). Брайан Смит сияқты басқалар уулвердің Шетланд фольклорының бөлігі болмаған, толығымен Саксбидің ойдан шығарған туындысы екенін айтады. Бұл пікірді қолдаушылар Саксбидің қасақана немесе қателікпен деректеріндегі есімнің мағынасын дұрыс түсінбегенін мәлімдейді. Осы түсіндірмеге сәйкес, Якоб Якобсен мен Джон Спенс өз жазбаларында Вулверс-Хуул деп аталатын төбені атап өткен, оның бір ертегінің құрметіне аталғанын айтқан. Саксби, wulver сөзінің ежескі скандинав тіліндегі «ертегі» деген сөзден шыққандығын түсінбегендіктен, оны Шетланд фольклоры ретінде қателікпен жасап, мұндай жаратылысқа сенімнің әрқашан болғандай жазды.