Кіріспе
Шотланд актері және режиссері (1925–2002)
Эдвард Ян Макнаутон (30 желтоқсан 1925 – 10 желтоқсан 2002) – шотланд актері, теледидар продюсері және режиссері, ең белгілісі «Монти Пайтон» командасымен жұмысымен танымал. Макнаутон 1969 жылдан 1974 жылға дейін «Монти Пайтонның ұшатын циркінің» қырық бес эпизодының төртеуін қоспағанда, барлық эпизодтарының режиссері және продюсері болды. Ол 1971 жылы топтың алғашқы толық метражды фильмі «And Now for Something Completely Different» және 1971 және 1972 жылдары олардың екі неміс эпизоды «Монти Пайтонның Fliegender Zirkus» режиссері болды. 1973 жылы өндіріс тобы «Монти Пайтонның ұшатын циркі» үшін «Ең жақсы жеңіл ойын-сауық бағдарламасы» номинациясы бойынша BAFTA сыйлығын бөлісті.
Ерте өмір
Иан Макнотон Глазго қаласында дүниеге келді және Пертширдегі Стратхоллан мектебінде білім алды. Оның ағасы Екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапты. Макнотон дәрігер болу жоспарын тастап, 1945 жылы бір жылға Корольдік теңіз жаяу әскеріне қосылғанға дейін бір жыл медицина мектебінде оқыды. Ол өзін және Терри Джонсты "Q" шоуымен қатты әсерленгендіктен, олар өздерінің сериалдарын түсіру үшін Макнотонды іздеді деп айтады. 1969 және 1974 жылдар аралығында Макнотон "Монти Пайтонның Ұшқыш циркінің" 45 эпизодының төртеуін ғана шығарды және режиссерлік етті. Режиссер және продюсер қызметін қабылдағаннан кейін Макнотон Питон тобының наразылығына орай демалуға мұқтаж екенін және алғашқы төрт шоуда қатыса алмайтынын хабарлады, оларды Джон Говард Дэвис режиссерлік етті. Бастапқыда Макнотон мен Питон тобының арасында шоудың режиссерлік стиліне тығыз араласуынан туындаған кейбір келіспеушіліктер болды, бірақ бірінші серияның соңында ол команданың біріне айналды және оның үлесі маңызды болды. 1970 жылы команда "Монти Пайтонның Ұшқыш циркінің" екінші сериясын түсірді. 1971 жылы Макнотон команданың алғашқы фильмін – "And Now For Something Completely Different" фильмін түсірді, ол шоудың алғашқы екі сериясынан алынған ең танымал эпизодтардың қайта жасалуы болды. Сол жылы Макнотон топты Баварияда түсірілген екі неміс арнайы бағдарламасының біріншісіне, "Монти Пайтонның Fliegender Zirkus" деп аталатын бағдарламаға режиссерлік етті. Келесі жылы ол "Пайтонның" неміс арнайы бағдарламасының екінші эпизодын, Спайк Миллиганның басты рөлде ойнаған тағы бір комедиялық эпизодты және "Монти Пайтонның Ұшқыш циркінің" үшінші сериясын режиссерлік етті. Макнотон 1973 және 1974 жылдары бірнеше телесериалдардың эпизодарын, соның ішінде Леонард Росситермен бірге "Rising Damp" сериалының пилоттық эпизодын режиссерлік етті, ол жақсы пікірлер алды. Сол жылы ол "Монти Пайтонның" төртінші және соңғы сериясын түсірді. 1975 жылы BBC Спайк Миллиганның "Q" сериалының екінші сериясын, "Q6" деп аталатын бағдарламаны тапсырыс берді. Макнотон 1975 жылы "Q6", 1977 жылы "Q7", 1978 жылы "Q8" және 1980 жылы "Q9" бағдарламаларын режиссерлік етті. 1976 жылы Макнотон "Монти Пайтон" тобының түлегі Грэм Чэпманның қатысуымен "Out of the Trees" атты тағы бір комедиялық эпизодтық шоуға режиссерлік етті. Шоу BBC арнасынан тапсырыс алмағандықтан олар тек бір эпизодты түсірді. 1977 жылы ол Франк Виндзордың қатысуымен "Middlemen" сериалының бес эпизодын түсірді. 1979 жылы ол Леонард Росситердің қатысуымен Жозеф Пухоль туралы "Le Pétomane" атты қысқаметражды фильмді түсірді. 1970 жылдардың соңынан бастап Макнотон Мюнхенде тұрды және теледидар мен сахнада режиссер ретінде жұмысын жалғастырды. 1980 жылы ол Германияның "Harry Hocker läßt nicht locker" комедиялық шоуының алты эпизодын режиссерлік етті, оның басты рөлін Харальд Вольф ойнады. Сондай-ақ, ол көптеген опералар мен мюзиклдерді режиссерлік етті, Израиль, Югославия, Норвегия және Австрияны қоса алғанда, әлемнің әртүрлі жерлерінде жұмыс істеді. 1996 жылы ол австралиялық композитор Джордж Дрейфустың "The Marx Sisters" комедиясын Билефельдте, ал 1997 жылы Герхард Бауманның "Nyx" комедиясын Мюнхенде қойды. Австриядағы Инсбрукке жақын Холл театрында ол Отто Грунмандльдің пьесаларын режиссерлік етті.
Жеке өмір
1958 жылы Макнауттон актриса Рита Дэвиске үйленді, олардың екі баласы болды және Рита жиі «Монти Пайтон» эпизодтарында эпизодтық рөлдерде ойнады. Олар 1978 жылы ажырасып кеткенге дейін 20 жыл үйленген күйінде болды. 1995 жылы ол екінші әйелі Айк Оттке үйленді, оны 1972 жылы Баварияда «Монти Пайтонның» неміс тіліндегі эпизодтарын түсірілімі кезінде танысты.
Өлім
2001 жылы Макнаутон Мюнхен қаласына, Германияға Алан Айкборнның "Сезондық сәлем" пьесасының аудармасының алғашқы түнінен үйіне қайтып келе жатып автомобиль апатында ауыр жарақат алды. Ол 2002 жылдың 10 желтоқсанында 76 жасында алған жарақаттарынан көз жұмды.