Кіріспе

Devine v Quebec (AG), [1988] 2 S. C. R. 790 – Канада Жоғарғы Сотының азшылық тілдерінің құқықтарын конституциялық түрде қорғау жөніндегі маңызды шешімі.

Өмірбаян

Аллан Сингер Монреальдік баспагер, негізінен ағылшын тілінде сөйлейтін клиенттерге қызмет көрсетті. 30 жылдан астам бойы оның дүкенінің фасадында тек ағылшын тілінде жазылған дүкен таңбасы болды. Ол француз тілі жөніндегі заңнамаға сәйкес, ағылшын тіліндегі таңбасы болғаны үшін айыпталып сотқа тартылды. Сингер және басқа бірнеше адам француз тілі жөніндегі заңнама мен сауда-кәсіпкерлік тіліне қатысты ережелердің күшін жоюға талап қойды. Олардың пікірінше, бұл ережелер, сауда таңбаларының тек француз тілінде болуын талап етеді, провинцияның құзыретінен тысқары және Канада Конституциясының 2-бабындағы сөз бостандығына, Квебек Конституциясының 3-бабына, Канада Конституциясының 15(1)-бабындағы теңдік құқығына, сондай-ақ Квебек Конституциясының 10-бабындағы кемсітуге қарсы құқыққа қайшы келеді.

Соттың шешімі

Жоғарғы Сот бірауыздан шешім қабылдап, Тіл хартасы провинциялық құзыреттің мәселесіне қатысты екенін, бірақ ағылшын тілін қолдануға тыйым салғандықтан, ол Канада хартасының 2(b) бабында көзделген Сингердің сөз бостандығын бұзды деп тапты. Сот Сингердің заң хартамен қорғалған еркін қозғалысты шектегені туралы аргументін қабылдамады. Заң тек бизнес жүргізу үшін талаптар белгіледі, бірақ ешкімнің келуіне немесе кетуіне кедергі келтірмеді. Федерализм мәселесі бойынша Сот Сингердің заңның 1867 жылғы Конституциялық актідегі Қылмыстық кодекске жататындығы туралы пікірімен келіспеді. Заңда тыйым салу мен жазалау қарастырылғанмен, актінің жалпы мазмұны белгілі бір коммерциялық қызметтердің тілдік тәртібін реттейтін ережелер жиынтығынан тұрады және мораль немесе қоғамдық тәртіпке негізделген дәстүрлі қылмыстық істерге ұқсамайды.