Кіріспе

Берлинде орналасқан қор биржасы, Германия. Börse Berlin AG (немесе Берлин қор биржасы) – Германияның Берлин қаласында орналасқан қор биржасы. Ол 1685 жылы Ұлы сайлаушы Фридрих Вильгельмнің жарлығымен құрылған және Германиядағы ең көне биржалардың бірі болып табылады.

Тарих

Берлин қор биржасы 1685 жылғы 29 маусымда Берлинде курфюрст Фридрих Вильгельммен құрылды. Алғашқы сауда сессиясы 1739 жылғы 25 ақпанда өтті. Бастапқыда, Берлин соборының жанындағы, Берлин қалалық сарайының қасында орналасқан бұрынғы Люстхаус ғимаратының жоғарғы қабаты пайдаланылды, бірақ 1798 жылы сол жерде қор биржасының жаңа ғимаратын салу үшін бұл ғимарат бұзылды. 1803 жылдан бастап қор биржасының иесі Біріккен қор биржасы корпорациясы, ал 1820 жылдан бастап – жаңадан құрылған саудагерлер корпорациясы болды. Шпрей өзенінің арғы бетіндегі Burgstraße 25–26 мекенжайындағы ғимарат 1859–1863 жылдары Фридрих Хитциг салған, ал 1863 жылғы 1 қазанда ашылды. Орналасқан жеріне байланысты, Берлин қор биржасын "Бургштрассе" деп те атады. Құрылыстың жалпы құны 700 000 талерді құрады. Экономикалық тұрғыдан алғанда, Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Берлин қор биржасы Лондоннан кейін және Нью-Йоркпен қатар әлемдегі үш ең маңызды биржаның бірі болды. 1914 жылғы 30 шілдеде Ресейдің жалпы мобилизациясы, Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуымен бірге, ол бастапқыда толығымен жабылды. Ашық нарық 1917 жылғы 2 қарашада ғана қайта жаңғыртылды. 1920 жылы Kaufmannschaft корпорациясы 1902 жылы құрылған Берлин сауда палатасымен біріккенде, қор биржасының басшылығы соңғысына өтті. 1922 жылы Статистикалық бюро алғаш рет Берлин қор биржасының шамамен 300 өкілді акциясының орташа баға деңгейіне негізделген қор индексін есептеді. Бизнес жаңалықтары агенттігі Wirtschaftsrundfunk қор нарығында кеңсесіне ие болды. 1927 жылғы 13 мамырдағы "Қара жұма" қор индексінің 31,9 пайызға құлдырауына әкелді. "Қара жұма". "Уақыт" журналы, №14/1967. 1926 жылдың соңында қор биржасында 917 ашық компания саудаласты, ал 1932 жылдың соңында – 659. 1943 жылға қарай, тіркелген компаниялардың саны 450-ге дейін азайды. 1943 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс Статистикалық рейхсамттың баға белгілеуін тоқтатуға әкелді. 1944 жылғы 24 мамырда қор биржасының ғимараты әуе шабуылынан кейін өртеніп кетті, ал қираған ғимараттар 1957 және 1958 жылдары бұзылды. Ғимараттың көрінетін бөліктері (бағана бөліктері, фасадының әшекейлері) ұзақ уақыт бойы 2001 жылдан бастап салынып жатқан құрылыс қоршауының артында жатты.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Берлиндегі биржа

Соғыстан кейін Батыс Берлиндегі Берлин қор биржасы қайта ашылды. Бірақ, барлық ірі корпорациялар мен банктер қаладан кетіп қалғандықтан, қор нарығы соғысқа дейінгі маңыздылығын қайта қалпына келтіре алмады. Халықаралық интеграция мен консолидацияның күшеюіне жауап ретінде, Берлин биржасы 90-жылдардың ортасынан бастап шетелдік акциялар мен облигацияларды саудалауға баса назар аударатын табысты нишалық стратегияны ұстанды. 2007 жылдың қыркүйегінде Берлин биржасы Equiduct брендімен жұмыс істейтін EASDAQ NV компаниясының басым үлесін сатып алды. Equiduct-тің жалпы еуропалық нарық моделімен Берлин биржасы өзін жаңадан құрылған компания ретінде позициялады. MiFID-тің басты талабы – ең жақсы орындау – Equiduct арқылы әрбір тапсырыс бойынша кепілдендіріледі. Equiduct нарығы 2009 жылдың 20 наурызында іске қосылды. 2009 жылдың 21 шілдесінде Equiduct, Citadel Investment Group, L.L.C. компаниясының бөлімшесі – Citadel Securities компаниясымен стратегиялық серіктестікке кірісті. Citadel Securities және Börse Berlin AG арасындағы келісім Equiduct-ке платформасын Еуропадағы жетекші орындау орталықтарының біріне айналдыру үшін қаржыландыруды қамтамасыз етеді. Equiduct Börse Berlin AG тарапынан басқарыла береді, ал сауда жаңадан құрылған Берлиннің екінші реттелген нарығында (BSRM) жүзеге асырылады. 2019 жылдың қазан айында биржа операторы Tradegate Exchange GmbH, дәстүрлі Берлин қор биржасының және Лондонға негізделген Equiduct платформасының операторы Berlin Börse AG акцияларының 100 пайызын сатып алу бойынша активтердік мәмілені аяқтағанын хабарлады. Бұл келісімге сәйкес, Berlin Börse AG-нің бұрынғы иесі Verein Berliner Börse e. V., Tradegate Exchange GmbH-де үлес алады. Болашақта жеке инвесторлардың қажеттіліктерін қанағаттандыратын үш биржа – Tradegate Exchange, Börse Berlin және Equiduct бір орталықтан басқарылады және одан әрі дамытылады. Börse Berlin-нің Биржа кеңесі 2020 жылдың 1 тамызынан бастап Фридерике фон Хофены Börse Berlin-нің басқарушы директоры лауазымына тағайындады. Сондай-ақ, 2020 жылдың 1 тамызынан бастап демеуші компанияның қадағалау кеңесі фон Хофены Börse Berlin AG атқарушы кеңесінің мүшесі етіп тағайындады. 2022 жылдың маусымына дейін Börse Berlin Николас Гримшоу жобалаған Людвиг Эрхард Хаусында, Шарлоттенбург ауданындағы Fasanenstraße 85 мекенжайында орналасқан. 2022 жылдың маусымынан бастап Börse Berlin Берлиндегі ең сәнді бульварлардың бірі – танымал Курфюрстендаммда орналасқан.