Кіріспе

Орияхово () – Солтүстік-батыс Болгариядағы порты бар қала, Вратса облысының құрамына кіреді. Қала Дунай өзенінің оң жағалауындағы төбелі аймақта, Огоста өзенінің құйылысынан шығысқа қарай, ал Румыния жеріндегі Дзю өзені Дунайға құятын жерден бірнеше шақырым төмен орналасқан. Бұл қала Дунай арқылы Румынияның Бечет қаласына қатынайтын паром қызметімен әйгілі. Сондай-ақ, жергілікті жеке компаниялар Дунай арқылы көпір салу жоспарларын қарастырып жатыр.

Ежелгі тарих және орта ғасырлар

Қаланың атауы тарих барысында өзгеріске ұшырады, Врхов, Орезов, Ореев және Рахово сияқты атаулар 1886 жылы ресми атауы орнатылғанға дейін құжаттарда кездеседі. Орьяхово маңындағы аймақ көне заманнан бері қоныстанған, археологиялық зерттеулер ерте неолиттен кейінгі кезеңнен бастап соңғы орта ғасырға дейінгі табылған заттармен растаған. Орьяховоның батысында 9-14 ғасырларда болған Камака (Камъка) атты бекініс орналасқан. 1396 жылы Осман түріктері бақылауындағы қала тоналып, оның Осман азаматтары қаза болды, ал тұтқындарды Никополис шайқасына қатысу үшін Никополисқа бет алған француз крестшілері қырғынға ұшыратты. Киелі Рим императоры Сигизмунд және Варнаның поляк королі Владыслав III әскерлері Осман империясына қарсы сәтсіз крест жорықтары кезінде (1396 жылғы Никополь шайқасы және 1444 жылғы Варна шайқасы) осы бекініс арқылы өтті.

Болгарияның ұлттық қайта өркендеуі

Болгарияның ұлттық қайта өркендеу кезеңінде Орияхово экономикалық және өнеркәсіптік орталық ретінде қалыптасып, Дунай арқылы Осман империясын тауармен жабдықтаудың маңызды нүктесіне айналды. 1762 жылы Брюссельде жарық көрген кітапта бұл қала Дунайдағы ірі порты ретінде айтылған. 1837 жылы Әулие Георгий шіркеуі ашылды, 1857 жылы қаладағы тұңғыш зайырлы мектеп салынды, ал 1871 жылы халық үйі (читалище, chitalishte) құрылды. 1877-1878 жылдардағы орыс-түрік соғысында қала 21 қарашада 1877 жылы үш күнге созылған шайқастан кейін румын әскерлері тарапынан босатылды. Олардың құрметіне итальяндық мүсінші Арнольдо Зоччи ескерткіші орнатылды.

Бостандыққа шыққан Болгария

Бостандыққа қол жеткеннен кейін Орияхово жанды саудасымен және бай мәдени өмірімен танылды. Үш ай бойы провинциялық орталық болған қала, 10 жыл бойы (1877–1882 және 1884–1889) әкімшілік бөлімше орталығы болды. Сол кезеңдегі архитектура Батыс Еуропаның архитектурасының ықпалында болды, және осындай көптеген ғимараттар бүгінге дейін сақталған. 1926 жылы Орияхово мен Червен Брягты байланыстыратын теміржол салынып бітті; 1930 жылы Марияның көтерілуі шіркеуі ашылды, ал 1936 жылы екі Видин сәулетшісі жасаған жоба бойынша мәдени орталықтың жаңа ғимараты салынды. Қаладағы алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындардың бірі – қосалқы бөлшектер зауыты және металл өңдеу компаниясы 1961 жылы құрылды. Қаладан батысқа қарай жақын жерде орналасқан Козлодуй ядролық электр станциясы да маңызды жұмыс беруші болып табылады. Дунай өзенінен өтетін Орияхово-Беккет паромдық қатынасы Болгария мен Румыния арасындағы маңызды көлік дәліздерінің бірі. Бұл – Софиядан Румынияға, Украинаға және басқа елдерге ең тікелей жол.

Бадминтон

Бадминтон Орияхово қаласында 1980 жылдан бері дамып келеді. Бұл спорт қалаға Болгарияда, сондай-ақ Румынияда, бұрынғы КСРО-да, Грузияда, Польшада, Молдавияда, Венгрияда және Солтүстік Македонияда зор даңқ әкелді. Бадминтон жаттықтырушысы – Койчо Станев және оның әйелі Никулина Станева. 1981 жылдан 1991 жылға дейін, жұмыскерлер бадминтоны тоқтатылған кезде, Орияхово қалалық пошта бөлімшесінің ерлер командасы республикалық чемпион атанды. Команда құрамына Койчо Станев, Венцислав Станев, Бойко Ангелов және Яни Кирилов кірді. Көптеген балалар жаңартылған қалалық әкімшілік ғимаратында бадминтонмен айналысады. Христо Ботев орта мектебінің 5-7 сыныптар мен 8-10 сыныптар аралығындағы бадминтон командалары мектеп ойындарының финалдарына тұрақты қатысып, әрқашан елдегі үздік алты команданың қатарында болады. Командалардың құрамы толығымен Орияхово 80 бадминтон клубының ойыншыларынан тұрады, ал төрағасы және жаттықтырушысы – Станев пен Станева. Бүгінде көптеген балалар бадминтонмен шұғылданады, оның ішінде балалар мен жасөспірімдер бадминтонына ерекше назар аударылады – 17 жасқа дейінгілерге дейін. Орияхово бадминтон мектебінің тәрбиесінде ерлер бадминтонымен айналысатын ұлттық спортшы Владимир Методиев өсіп шықты. 2-10 сынып оқушылары бадминтонмен айналысады. 2010 жылы жаттықтырушы Станев Варна қаласында өткен ардагерлердің ұлттық турниріне қатысып, 55 жастан асқандар арасындағы ерлер жұптық сынында Стара Загора қаласынан келген Ради Николовпен бірге ұлттық чемпион атанды. 2010 жылы Орияхово 80 бадминтон клубының 19 жасқа дейінгі жастар командасы 19 жасқа дейінгі жастар арасындағы мемлекеттік командалық чемпионатта ұлттық деңгейде төртінші орынды, ал қыздар тобы – тоғызыншы орынды иеленді. Команда құрамына ерлер командасынан Александр Валереев, Девин Славов, Кристиан Петров және Диан Генов, ал қыздар командасынан Жанет Борисова, Глория Симова, Цветелина Василева және Далия Тошева кірді. Станев Халықаралық Олимпиада комитеті мен Болгария Олимпиада комитетінің екінші деңгейлі жаттықтырушылар курсына қатысады.

Жыл сайынғы іс-шаралар

Жыл сайын 18 тамыз шамасында Оряхово қаласында дәстүрлі жәрмеңке күндері өтеді. Жыл сайын 19-23 тамыз аралығында, дәстүрлі жәрмеңке күндері, балалар, жасөспірімдер және қарттар үшін бадминтон турнирі өткізіледі. Жыл сайын 9-18 тамыз аралығында Марин Варбановқа арналған суретшілер ашық ауадағы пленэрі өткізіледі. 20 тамыз шамасында Дунай өзенінде Румыния жағалауынан Болгария жағалауына дейін жүзу жарысы өтеді. Жыл сайын 20 тамыз шамасында Камака қонақ үйінде шахмат турнирі өткізіледі.

Құрмет

Оңтүстік Шетланд аралдарындағы Ливингстон аралындағы Ориахово жотасы Ориахово қаласының құрметіне аталған.