Кіріспе

Мәскеудегі тарихи аудан Зарядье – 12 немесе 13 ғасырда Қытай-городтың ішінде, Варварка көшесі мен Мәскеу өзені арасында пайда болған Мәскеудегі тарихи аудан. Атауы "қатарлардың артындағы жер" деген мағынаны білдіреді, яғни Қызыл алаңға жақын орналасқан базар қатарларының артындағы аудан.

Тарих

Зарядье – Кремль қабырғасынан тыс ең көне сауда орталығы. Алғашқы дерек 1365 жылға жатады, сол кезде өрт осы аумақты қиратқан. 1390, 1468, 1493, 1547 жылдары да өрттер болған; 1451 жылы өртті татар шабуылшылары қосыпты. Зарядьедің Бас көшесі (Великая улица), кейін Мокринский көшесі (Мокринский переулок) аталған, Кремльді Мәскеу өзеніндегі кемежайлар мен қоймалармен байланыстырған; кейбір дереккөздер оны Кремль қабырғасынан тыс Мәскеудің алғашқы көшесі деп санайды. 1536–1538 жылдары Кітай-город қамалының қабырғалары Зарядьені өзеннен бөліп тастады; өзенге тек ауданның оңтүстік-батыс және оңтүстік-шығыс бұрыштарындағы қақпалар арқылы кіруге болады. Кәсіпорындар логистикалық жүйесін өзгертіп, өзен арқылы саудадан құрлықпен тасымалдауға көшті. Саудагерлердің саны қолөнершілер мен сарай қызметкерлерімен араласып, азайды. Петр I реформалары Зарядьеге екі соққы берді. Біріншіден, сот Санкт-Петербургқа көшкен соң, ауданда тұрғындар азайып, көптеген кәсіпорындар жабылды. Екіншіден, Кітай-город қабырғасы мен өзен арасында салынған Петрдің бекінісі барлық кәріздерді жауып, Зарядьедегі барлық қоқысты ішке қамады. Шамамен бір ғасыр бойы Зарядье Мәскеудің денсаулыққа зиянды және қауіпті аймағына айналды. 1812 жылғы өрттен кейін жағдай жақсарды. Мемлекет болашақта өрт шығуынан қорқып, ағаштан салынған барлық құрылыстарға тыйым салды. Зарядьедегі кедей жер иелері тас үйлер салуға шамасы келмеді және мүлкін сатты. Оларды жылжымайтын мүлікпен айналысатын кәсіпкерлер сатып алды, олар Зарядьені тез арада арзан, әдетте екі немесе үш қабатты жалға берілетін үйлерге айналдырды. Шамамен бір ғасыр бойы Зарядьеде Мәскеудің киім өнеркәсібі орналасқан, ол Кітай-городтың арт жағы болды. 1826 жылдан бастап Глебовское подворье, Зарядьедегі қонақ үй, Мәскеу еврей қауымының орталығына айналды. 1856 жылы еврейлерге қалада еркін қоныстануға рұқсат берілді, және олар көбінесе Зарядьеге қоныстанғанды жөн көрді. 1891 жылы Мәскеуде шамамен 35 000 еврей тұрды, олардың кем дегенде жартысы Зарядьеде қоныстанды (алғашқы синагог 1891 жылы солтүстік-шығысқа қарай екі блокқа ашылды). 1918 жылдан кейін, қазан революциясынан кейін дәстүрлі шағын бизнестің құлдырауына байланысты, Зарядье тұрғындары алыс жұмысшы аудандарына көшіп кетті. Мүліктер мемлекеттік кеңселерге берілді.

Жою

1935 жылы Мәскеудің кеңестік бас жоспары Зарядье ауданын бұзуды, Индустрия ғимараты (Наркомтяжпром) және оның өзен жағалауындағы пандустары үшін орын босатуды көздеген. Алайда, бұл жоба жоспарланғандай іске аспады. Бұзудың бірінші кезеңі (1936) Мәскеу Кремліне жақын блоктарды Большой Москворецкий көпірінің пандустары үшін тазартты. Содан кейін 1947 жылы Зарядьенің көп бөлігі бұзылып, Дмитрий Чечулин жобалаған көкжайдың құрылысына дайындық жасалды. Бірақ бұл жоба іргетас деңгейінде тоқтатылды. 1947 жылғы пошта карточкасында Варварка көшесіндегі бұрынғы шіркеулер қатарынан өзге, бұзу кезінде екі қабатты ғимараттар, көпірдің жанындағы Москворецкая көшесіндегі ғимараттар және өзенге қараған Қытай қаласының қабырғасы сақталған. П. В. Ситиннің мәліметінше, тарихи Святая Анна шіркеуі мен басқа да құнды ескерткіштерді бөлшектеп, Коломенское саябағында қайта құрастыру жоспарланған, бірақ ол орындалмады. Бұл жер 15 жылдан астам уақытқа дейін бос тұрды. 1960 жылдары үшінші кезеңде көпір маңындағы ғимараттар бұзылды. 1967 жылы осы орында "Россия" қонақ үйі салынды. 2007 жылы қонақ үйдің бұзу жұмыстары аяқталды және 2017 жылы бұрынғы қонақ үй орнында Зарядье паркі ашылды.