Кіріспе

Ұлыбритания мен АҚШ Әуе күштерінің Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Софияға жасаған бірлескен шабуылдары

1941 жылдың ортасынан 1944 жылдың басына дейін Болгарияның астанасы София одақтастардың бомбалау шабуылдарына ұшырады. Болгария 1941 жылдың 13 желтоқсанында Ұлыбритания мен АҚШ-қа соғыс жариялады. 1943 жылы Оңтүстік Италияда орналасқан одақтас әуе күштері стратегиялық операцияларының ауқымын кеңейтіп, Болгарияны және басқа да Осі елдерін қамтыды.

1941 жылдың сәуір айы

Югославия мен Грекияға жасалған шапқыншылықтар кезінде, Югославия және Ұлыбритания әуе күштері неміс әскерлерінің шапқыншылықтарын бастаған Болгариядағы стратегиялық нүктелерді нысанаға алды. 6 сәуірде Югославияның Dornier Do 17 ұшақтары София мен Кюстендилдің өнеркәсіптік аймақтарын бомбалады. Софияда сегіз адам қаза тапты. Кюстендилді бомбалау салдарынан 58 азамат, оның ішінде екі болгар және сегіз неміс әскері қаза тауып, 59 азамат, бес болгар және 31 неміс әскері жараланды. 6 сәуірде сағат 20:05-тен 21:40-қа дейін Корольдік әуе күштері (RAF) Болгарияға бомбалау шабуылдарын жүргізді. Bristol Blenheim ұшақтары Петрич пен Хасковоны бомбалады, ал алты Vickers Wellington бомбалаушысы София мен жақын жердегі ауылдарды бомбалады. Астананы бомбалау кезінде 14 ғимарат қирады және үш өрт шықты. 13 сәуірде София тағы бір рет бомбаға ұшырады, бұл үлкен қоныс аударуға себеп болды.

1943 жылдың 14 қарашасы

Әуе шабуылы 1943 жылдың 14 қарашасында 91 Б-25 Митчелл бомбалаушы ұшағымен жүзеге асырылды. 47 ғимарат және құрылыс қиратылды, 59 әскери қызметкер қаза тапты және 128-нен астам адам жарақат алды.

1943 жылдың 24 қарашасы

24 қарашада тағы бір бомбалау орын алды, бұл жолы 60 B-24 Liberator ұшағымен жүзеге асырылды. Орталық теміржол станциясының маңында 87 ғимарат қиратылды, 29 адам жарақаттанды. Болгар жауынгерлері екі бомбалаушыны түсірді, ал американдық жауынгерлерінің сүйемелдеуімен бір ұшақ жоғалды. Азаматтық халық алдын ала эвакуацияланғандықтан қаза болғандардың саны салыстырмалы түрде аз болды. Бомбалау шабуылы София қаласының орталық бөлігіне бағытталған еді.

1944 жылғы 17 сәуір

Бұл бомбалау София тұрғындары үшін "қара Пасха" (Пасханың екінші күні) деп аталады. Рейдті 350 бомбардировщик (B 17 және B 24) 100 истребитель (Mustang және Lightning) сүйемелдеді. Мақсат – теміржол түйіскездеріне шамамен 2500 бомба тасталды. 749 ғимарат толығымен қирады. 69 адам жараланды.

Салдарлар

1943-1944 жылдардағы бомбалау шабуылдары нәтижесінде 1743 адам жарақат алды. 12 564 ғимарат зақымдалды (оның ішінде 2670-і толығымен қирады). Сонымен қатар, 60 автокөлік және 55 тіркеме де жойылды. Одақтас әскерлері барлығы 117 ұшақты жоғалтты. Қираған тарихи ғимараттардың ішінде бірнеше мектептер мен қонақүйлер, сондай-ақ мемлекеттік баспахана, облыстық сот, кішкентай моншалар және Ұлттық кітапхана болды. Бұл ғимараттар бұрынғы қалпына келтірілген жоқ. Болгария Ұлттық театры, Болгария Ауыл шаруашылығы банкі, София университетінің теологиялық факультеті, Табиғи тарих мұражайы, Болгария Ғылым академиясы және басқа да ғимараттар зақымдалды, бірақ кейін қайта жаңартылды. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Болгарияның әуе кеңістігін қорғау кезінде шайқаста қаза тапқан жалғыз шетелдік ұшқыш болды. Ол Jagdgeschwader 5 "Eismeer" истребитель эскадрильясының құрамында болды.