Үндістандағы Зороастрий қауымдастығы: Иранилер мен Парсилер
Irani (India)
Үндістандағы зороастрийшілер: Ирани қауымының тарихы, Парсылардан айырмашылығы, тілі (зороастриялық дари) және құқықтық мәртебесі. Зороастризм туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістандағы зороастризм қауымы
Zoroastrian community in India
Ирандықтар (ایرانی; ирандық деген мағынаны білдіреді) – Үндістан субконтинентіндегі этно-діндік қауым. Олар 19-шы және 20-шы ғасырларда Ираннан Британдық Үндістанға көшіп келген зороастрилердің ұрпақтары. Олар мәдени, тілдік, этникалық және әлеуметтік жағынан парсылардан ерекшеленеді, парсылар да зороастрилер болғанымен, көп ғасырлар бұрын Ираннан Үнді субконтинентіне көшіп келген, бұл Персияның исламдық жаулап алуымен басталды.
The Irani (ایرانی; meaning Iranian) are an ethno religious community in the Indian subcontinent; they descend from the Zoroastrians who emigrated from Iran to British India in the 19th and 20th centuries. They are culturally, linguistically, ethnically and socially distinct from the Parsis, who – although also Zoroastrians – immigrated to the Indian subcontinent from Greater Iran many centuries prior, starting with the Islamic conquest of Persia.
Парсыдан айырмашылығы
Парсылар мен ирандықтар заңды түрде ерекше саналады. 1909 жылғы Үндістан зороастрийшілеріне қатысты бір ой бойынша, ирандықтар (бұрынғы Бомбей президенттігінен) сол кездегі реттеуші Парси панчаятының шешімдерін орындауға міндетті емес еді. Ирандықтардың бір бөлігі зороастрий дари диалектісінде сөйлейді, ал парсылардың көпшілігі гужарати тілінде сөйлейді. Дегенмен, екі қауым аралас некелерге жиі барады және бір-бірімен "жақсы үйлесім тапқан" деп есептеледі.
The Parsis and Iranis are considered legally distinct. A 1909 obiter dictum relating to the Indian Zoroastrians observed that Iranis (of the now defunct Bombay Presidency) were not obliged to uphold the decisions of the then regulatory Parsi Panchayat. Some of the Irani community speaks an ethnolect called Zoroastrian Dari whereas most Parsis typically speak Gujarati. However, the two communities increasingly intermarry and are said to have been "integrated well" with each other.
Тарих
Ирандықтар деген термин алғаш рет Моғол дәуірінде кездеседі, бірақ көптеген ирандықтардың тегі Ираннан шығып, 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында Үндістанға көшіп келген иммигранттарға жетеді. Сол кезде Иранды қажарлар биледі және зороастрийлерге діни қысым кеңінен таралған еді. Кейбір ирандықтар әлі де парсы тілінде және олардың шыққан провинцияларының зороастрийлерінің дари диалектілерінде сөйлейді. Ирандықтар, әдетте, зороастрийлер қауымдастығының бір бөлігі ретінде қарастырылады. Парсылар сияқты, ирандықтар да көбінесе Үндістанның батыс жағалауында және Үнді субконтинентінде қоныстанды.
Although the term 'Irani' is first attested during the Mughal era, most Iranis are descended from immigrants who left Iran and migrated to the Indian subcontinent during the late 19th and early 20th centuries. At the time, Iran was ruled by the Qajars and religious persecution of Zoroastrians was widespread. Some Iranis still speak Persian and the Dari dialects of the Zoroastrians of those provinces. Iranis are generally seen as a subset of the wider Zoroastrian community. As is also the case for the Parsis, the Iranis predominantly settled in the west coast of India/the Indian subcontinent.