Кіріспе

Aucassin et Nicolette (12 немесе 13 ғасыр) – авторсыз ортағасырлық француздық ойдан шығарылған әңгіме. Бұл – әнді-дастанды, нақтырақ айтқанда, "жырланған оқиғаны" білдіретін, проза мен өлеңнің (прозиметрумге ұқсас) ерекше үйлесіміне жататын жалғыз мысал.

Тарих

Бұл еңбек 12 ғасырдың соңы немесе 13 ғасырдың басында жазылған болуы мүмкін, және ол 1752 жылы ортағасырлық зерттеуші Жан Батист де Ла Курн де Сент-Палае (BnF, Fonds Français 2168) тапқан, қазірге дейін сақталған жалғыз қолжазба арқылы белгілі. Стильдік тұрғыдан, шантефабль көптеген ежелгі француз жанрларының элементтерін біріктіреді, мысалы, шансон де жест (мысалы, «Ролан әні»), лирикалық өлеңдер және ақылы романдар – 12 ғасырда толыққанды қалыптасқан әдеби формалар. Ол алдымен пролог ретінде әнмен басталады, содан кейін повестьті проза жалғастырады. Онда Бокайр графы Гариннің ұлы Аукассиннің хикаясы айтылады. Ол Бокайр виконтына сатылған, крещениеден өткен және оның қабылдаған қызы, сарацен Николетттің махаббатына берілгендіктен, рыцарлық дәрежеден және батырлықтан бас тартып, тіпті әкесінің жерлерін жаулардан қорғаудан да бас тартқан. Сондықтан әкесі виконтқа Николеттті жіберуге бұйрық берді, бірақ виконт оны өз сарайының мұнарасына қамады. Аукассин сүйікті Николеттке жетуіне бөгет қою үшін әкесі тарапынан түрмеге қамалады. Бірақ Николетт қашып, Аукассиннің түрмеде зарлап есіктіргенін естіп, оны мейірімді сөздермен жұбатады. Ол қала қақпасынан тыс орманға қашып, Аукассиннің адалдығын сынау үшін оның келуін күтетін қарапайым үй салады. Аукассин түрмеден босатылғаннан кейін, қойшы балалардан Николетттің жасырынған жерін естіп, оның шатырын іздейді. Ғашықтар бірігіп, елден кетуге шешім қабылдайды. Олар кемеге мініп, (құбылмалы) «Торлелор» патшалығына жеткізіледі, онда патша бала тууға дайын болып жатыр, ал патшайым әскермен бірге. Торлелорде үш жыл өткеннен кейін, оларды сарацен қарақшылары тұтқынға алып, айырысады. Жел Аукассиннің қайығын Бокайрге қайтарады, ол Гариннің иелігіне ие болады. Ал осы арада тағы бір жел Николеттті «Картажға» (мүмкін, Карфаген немесе Картагена туралы ойын) жеткізеді.

Кейінгі атаулары

Бұл туралы Уолтер Патердің "Ренессанс" еңбегінде сөз болады. Оқиға Симон де Бовуардың "Ерекелік жасы" атты әңгімесінде еске алынады. Ғалымдар бұл оқиғаның Мари Мадлен де Любер жазған француз әдеби әкияты – "Étoilettе" (Жұлдызша) сюжеті ретінде қайта жазылғанын көрсетеді. Бұл әкият 1753 жылы Генриетт Джули де Мураттың "Кернози сарайының әуешілдері" (Les Lutins du château de Kernosy) романының қайта жаңартылған нұсқасына енгізілген. 1975 жылы Канаданың Ұлттық кино басқармасы осы әңгіме бойынша 15 минуттық анимациялық фильм шығарды: "Аукассин мен Николетт", оны Вольф Кениг пен Гай Гловер өндірді, ал неміс кинорежиссері және анимация пионері Лотте Рейнигер режиссерлік жұмысын жүзеге асырды.