Кіріспе

Нийоги комитетінің "Христиандық миссионерлік қызметі туралы" есебі – 1956 жылы Мадхья-Прадеш үкіметі жариялаған есеп. Ол екі томдық және үш бөлімді құрайды. Бұл Үндістандағы даулы миссионерлік қызмет туралы есеп, ол 1954 жылы жиналып, аяқталып, 1956 жылы ғана жарияланды. Комитет төрағасы – Нагпур жоғары сотының бұрынғы бас судьясы М. Бхавани Шанкар Нийоги болды. Комитет құрамына М. Б. Патак, Ганшям Сингх Гупта, С. К. Джордж, Ратанлал Малвия және Бхану Пратап Сингх кірді. Конгресс партиясы үкіметі тапсырысымен жасалған есепте, діни сенім өз еркімен өтпеген жағдайда, "заңмен тыйым салу" ұсынылды. Алайда, бұл ұсыныс "Индия Конституциясында бекітілген діни бостандық қағидаларын бұзбастан жасау және қолдану қиын болғандықтан" іске асырылмады.

Нийоги комитетінің есебі

Комитет 11 360 адаммен байланысып, 700 түрлі ауылдан келген адамдармен сұхбаттасып, 375 жазбаша мәлімдеме және 385 сауалнамаға жауап алды. Олар 14 аудандағы ауруханалар, мектептер, шіркеулер және басқа да мекемелерді аралады. Сауалнама 99 сұрақтан тұрды және Жоғары Сот оны былай сипаттады: «ұзақ және терең зерттеу құжаты, көп жағдайда айыптауға тең. Кейбір сұрақтар инквизицияға ұқсас, ал олардың мақсаты сенімсіз жайттарды анықтау үшін «балық аулау экспедициясы» сияқты болуы мүмкін». Комитет «христиан емес тараптан мектептер мен ауруханалар дінді өзгерту мақсатымен пайдаланылып жатыр деген шағым түсті» деп жазды. Сондай-ақ, «Рим-католик діни қызметкерлерінің немесе уағыздаушыларының Иса атынан жаңа туған сәбилерге «ашиш» (бата) беру үшін баруы, сот дауларында немесе отбасылық жанжалдарда тарап алу, кәмілетке толмаған балаларды ұрлау, әйелдерді зорлықпен алып кету және Ассам немесе Андаман плантацияларында білімсіз және сауатсыз халық арасында христиан дінін тарату үшін жұмыс күшін жинау» туралы мәлімделді. (Goel 1998, 13-бет) Есепте, әсіресе Рим-католик миссиялары дінді тарату құралы ретінде ақша беруді пайдаланғаны айтылған. Олар несие беріп, кейіннен қарыз алушы христиан болған жағдайда қарызды жабуға келісіпті. (Goel 1998, 115-бет)

Дау

Комитет Бхаратия Жана Сангхтың "Шетелдік миссионерлерге қарсы апта" атты наразылық қозғалысына жауап ретінде құрылды; комитет құрылғаннан кейін қозғалыс тоқтатылды. Рим-католик шіркеуі комитетпен ынтымақтастығын тоқтатты және 1955 жылы Жоғарғы сотқа комитетке қарсы шағым түсірді. 1956 жылдың сәуір айында Жоғарғы сот бұл шағымды қабылдамады. Бұл есеп Үндістанда қырқыс дау тудырды. Оны дінтанушылар, христиандар және саясаткерлер сынға алды. Есептегі ұсыныстар штат үкіметтерінің мәжбүрлеп дін өзгертуге қарсы қабылдаған заңдарына әсер етті.