Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джек Вэнстің 1957 жылы жарық көрген ғылыми фантастикалық романы. "Биг Планета" – американдық жазушы Джек Вэнстің романы. Бұл бірдей әлемді – алып, бірақ металдарға кедей және дамылмаған "Биг Планета" әлемін бөлісетін алғашқы роман (екіншісі – "Шоубоут әлемі"). "Биг Планета" алғаш рет 1952 жылдың қыркүйегінде "Стартлинг Сториз" журналының 27-ші томының 2-ші санында жарияланды, содан кейін 1957 жылы Avalon Books баспасымен қысқартылып, қайта басылды. Кейін ол Вэнстің "Клау құлдары" романымен бірге Ace баспасының "D 295" қос романының бөлігі ретінде шықты. 1958 жылы мәтін тағы да қысқартылды. 1978 жылы түпнұсқасы қалпына келтірілді.
1957 novel by Jack Vance
Big Planet is a science fiction novel by American writer Jack Vance. It is the first novel (the other being Showboat World) sharing the same setting, an immense, but metal poor and backward world called Big Planet. Big Planet was first published in Startling Stories (vol. 27 no. 2, September 1952), then cut and reissued in 1957 by Avalon Books. It was later issued as part of Ace double novel D 295, paired with Vance's Slaves of the Klau. It was further cut in 1958. The text was restored in 1978.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Үлкен планета романының басталуына дейін жүздеген жылдар бұрын, Жерден шыққан маргиналдар, жаңашылдар, культ мүшелері және үкіметке қарсылар отарлаған. Ортасы Жерге ұқсас, оның ішінде беткейлік гравитация да сондай; планета Жерден әлдеқайда үлкен болғанымен (сондықтан осылай аталған), металл тапшылығынан оның тығыздығы төмен. Осының салдарынан, көптеген технологиялық жағынан артта қалған қоғамдар қалыптасты, олардың көпшілігі шектеулі тирандардың билігінде және заңсыздық, кісі өлтіру мен тәртіпсіздікке ұшырады. Жерден келген комиссиялар 500 жыл бойы Үлкен планетаға белгілі бір уақыт аралығымен келгенімен, нәтижесі шамалы болды; олардың көпшілігінен кейін ешқандай хабар келген жоқ. Соңғы комиссия, Клод Глистра басқарып келген, Жерден қару-жарақтардың заңсыз әкелінуін тоқтату және Үлкен планетадағы құл саудасын, әсіресе Божоледегі аяусыз, кеңейіске ұмтылған Баджарнум Шарли Лисиддерді тоқтату мақсатымен келді. Бірақ олардың кемесі Лисиддердің агенттері саботаж жасап, Божоле маңындағы Джубилит деген шағын ауылға құлады. Тірі қалғандар 40,000 миль қашықтықтағы Жер анклавына жетуге тырысады, олардың еншісінде тек ақыл-ойы мен бірнеше заманауи қол қаруы бар. Джубилит тұрғыны Натилин Тильсса, оны "Нэнси" деп атайды, Глистраның қарсылығына қарамастан, олармен бірге жүруге талап етеді. Команда Лисиддердің күш-жігері мен Үлкен планетаның қауіп-қатері салдарынан азая бастайды. Дегенмен, табандылықтарының, тапқырлықтарының және сәттің көмегімен Глистра Лисиддердің өзінің кішкентай тобындағы агенттерінің болуына қарамастан, Лисиддерді жеңеді. Глистра мен оның серіктері желмен соққан монолинде (олардың сары кірпіш жолының нұсқасы) кездесетін көптеген қоғамдардың арасында Кирстендейлдің жартылай утопиялық қоғамы бар. Алғашқыда, ол тек қана снобистік принциптерге негізделгендей көрінеді, бірақ күтпеген жағдай оның таңқаларлық теңдікке ұмтылғанын көрсетеді.
Big Planet had been colonized hundreds of years prior to the start of the novel by misfits, faddists, cultists and anti government advocates from Earth. The environment is Earth like, including the surface gravity; even though the planet is much larger than Earth (hence the name), it is much less dense, resulting from a scarcity of metal. As a result, a large number of technologically backward societies have developed, many of them ruled by petty tyrants and prey to lawlessness, murder, and mayhem. Commissions from Earth have visited Big Planet at irregular intervals for 500 years to little effect; the majority of them are never heard from again. The latest, headed by Claude Glystra, arrives to try to stop the illegal importation of arms from Earth and halt Big Planet's slave trade, especially targeting Charley Lysidder, the ruthless, expansion minded Bajarnum of Beaujolais. However, their starship is sabotaged by Lysidder's agents and crashes near a quaint village called Jubilith, near Beaujolais. The survivors attempt to reach Earth Enclave, 40,000 miles away, armed with little more than their wits and a few modern hand weapons. A Jubilith resident, Natilien Thilssa, whom they call "Nancy," insists on tagging along, despite Glystra's opposition. The team begins to dwindle as Lysidder's efforts and the dangers of Big Planet take their toll. Nevertheless, by sheer tenacity, resourcefulness, and some luck, Glystra manages to triumph over Lysidder, despite the presence of Lysidder's agents within his own small group. Among the many societies, benign or bizarre, that Glystra and his companions encounter along the wind driven monoline (their version of the yellow brick road), is the quasi utopian society of Kirstendale. At first, it appears to be based on snobbish principles, but an odd twist reveals it to be surprisingly egalitarian.
Әдеби мәні және сын
Ғылыми фантастиканы зерттеуші Ник Геверстің пікірінше, "Үлкен планета" планеталық романс жанрының қалыптасуына зор үлес қосты, бұл жанрдағы толыққанды, сенімді қиял әлемін жасауға жасалған алғашқы тыраш болуы мүмкін. Кітаптағы басты кейіпкерлер адамдар емес, "Үлкен планета" өзі болып табылады деген сенім қалыптасқан.
According to science fiction scholar Nick Gevers, Big Planet was instrumental in the development of the planetary romance form perhaps the first attempt at a convincingly complete imaginary world in genre s f [T]he conviction persists that it is not the characters who serve as the book's protagonists, but rather Big Planet itself.