Кіріспе

Парламент jeunesse du Québec (PJQ) – Канададағы бірқатар провинциялық жастар парламенттерінің бірі. Жыл сайын Квебек қаласында 18 мен 25 жас аралығындағы жүзге жуық жас қатысушы жиналып, нағыз саясаткерлердей талқылайды және пікір алысады. Оның мақсаты – Квебек парламенті, Квебек Ұлттық Ассамблеясының жұмысын қайталау. Шындығында, нағыз парламент сияқты, PJQ-да премьер-министр басқаратын үкімет құратын көпшілік партиясы және оппозиция жетекшісі басқаратын ресми оппозиция бар. Квебек Ұлттық Ассамблеясына көп жағынан ұқсас болғанымен, PJQ нағыз парламенттен ерекшеленетін көптеген айырмашылықтарына ие. Ең бастысы – партиялық дауыс беру жүргізілмейді (Британдық парламенттік дәстүр бойынша депутаттар өз партиясымен бірге дауыс беруге міндетті, әйтпесе олар парламенттен шығарылады). Яғни, әр партияның депутаттары өздерінің нағыз сенімдеріне сәйкес дауыс беруге құқылы, тіпті оппозиция үкіметтің шешімдерімен келісе де алады. Бұл шынайы дебаттарды қамтамасыз етеді және қатысушыларға өз идеяларын партиялық шектеулерсіз еркін білдіруге мүмкіндік береді. PJQ-ны Квебек жас парламентарийлер қауымдастығы (Association québécoise des jeunes parlementaires [AQJP]) ұйымдастырады – бұл коммерциялық емес ұйым, ол қатысу төлемдері, мемлекеттік субсидиялар және жеке демеушілер есебінен қаржыландырылады.

Процедуралық ереже

Квебек жастар парламенты Квебек парламентінің жұмысын мүмкіндігінше дәл қайта жасай алуды мақсат етеді. Палатада көпшілік дауысқа ие болған шартты партия үкіметті құрайды, ал оның басындағы премьер-министр ресми оппозицияның жетекшісімен және оның парламенттік тобымен қарым-қатынас жасайды.

Партиялық тәртіптің болмауы

Дегенмен, Квебек жастар парламенты нақты Ұлттық жиналыстан ерекшеленетін элементтерге ие. Олардың ең бастысы – партиялық тәртіптің болмауы. Бұл, үкіметтік партияның мүшесіне атқарушы билік бастаған және өз партиясының министрі ұсынған заң жобасына қарсы еркін дауыс беруге мүмкіндік береді. Сол сияқты, оппозиция депутаты үкіметтік заң жобаларын қолдауға толық құқылы. Бұған қоса, министрлердің біртұтастығы қағидасы да жоқ. Осындай ерекшеліктер, модельдеуге қатысушылардың әрқайсысына жобалар бойынша өз пікірін білдіруге және ашық, инклюзивті пікірсайыстарға қатысуға жағдай жасауды мақсат етеді.

Заңнамалық мәзір

Парламенттік симуляцияның әрбір басылымы үшін төрт заң жобасы жазылады, оларды ойдан шығарылған министрлер ұсынады және қорғайды. Нақты заңнамалық жүйедегідей, ресми оппозицияның көлеңкелі министрі жобаны сынап, сондай-ақ балама саясат ұсынуға жауапты. Парламенттік симуляцияның барлық қатысушылары өздерінің басымдықтарына сәйкес, төрт талқыланатын заң жобасының біреуін жан-жақты қарастыратын комиссияға бекітіледі. Парламенттік комиссия мүшелері заң жобасының өзіндегі "қағидаларға" сәйкес заң жобасына өзгерістер енгізе алады. Осыған байланысты, олар өздерінің рөлін тиімді орындау үшін белгілі бір тақырып бойынша зерттеу жүргізіп, алдын ала берілген құжаттарды оқулары керек. Министрлер ұсынған төрт заң жобасына қоса, оппозицияның төрт мүшесі шамамен 3 абзастан тұратын, шешімі қарастырылатын, нақты және түсінікті мәселеге арналған ұсыныс жасау мүмкіндігіне ие, бұл 30 минуттық пікір-таластың бастауы болады.

Тіл

Симуляцияның негізгі тілі француз тілі, себебі барлық жазбаша құжаттар француз тілінде жарияланады және пікірсайыстар барысында араласулардың көбі француз тілінде жасалады. Дегенмен, Квебек Ұлттық Ассамблеясындағы қолданылатын қағидаға сәйкес, барлық қатысушылар өз пікірлерін кез келген тілде еркін білдіре алады, тіпті аударма қызметі ұсынылмаса да.

Өңірлік парламенттер

1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында PJQ мүшелері және басқа да адамдар бірқатар аймақтық парламенттерді дамытты. Бұл парламенттер PJQ-дан толыққанды тәуелсіз, бірақ олармен тығыз байланыста қалады. Аймақтық парламенттер әртүрлі нысандарда Босе, Монтереги, Отауа, Маврики, Эстри, Квебек қаласы және Лаваль-Лорантид-Ланадьер аймағында құрылды, бірақ қазіргі уақытта олардың ішінде белсенді жұмыс істейтінінің саны шектеулі.

Бельгияның француз қауымдастығының жастар парламентімен серіктестік

1994 жылдан бастап Квебек-Валония-Брюссель жастар агенттігімен ынтымақтаса жұмыс істеп, PJQ бірнеше бельгиялық делегаттарды PJQ мүшелері ретінде қабылдады. Бұл мүмкіндік жас бельгиялықтарға 1997 жылы Бельгияның француз тілді қауымдастығының жастар парламентін құруға қажетті тәжірибе алуға көмектесті. Бірінші отырысқа PJQ-ның төрт мүшесі шақырылды. Қазір Квебек пен Бельгиядағы үлгілену (симуляция) шаралары жыл сайын бір-бірінен делегация қабылдап, бұл бастапқы серіктестіктің символы болып табылады.