Кіріспе

Бангладештің маңызды порты

Читтагонг порты – Бангладештің басты теңіз порты. Бангладештің Читтагонг порты қаласында және Карнафули өзенінің жағасында орналасқан бұл порт Бангладештің экспорт-импорт саудасының 90 пайыздан астамын жүзеге асырады, сонымен қатар Үндістан, Непал және Бутан елдері транзиттік тасымалдар үшін оны пайдаланады. Lloyd's мәліметтері бойынша, 2019 жылы әлемдегігі ең жұқ жүк айналымы бар контейнерлік порттардың 58-ші орнында тұрды. Порттың тарихы ежелгі Рим дәуіріне дейін жетеді. Бұл Бенгал шығанағындағы ең жұқ жүк айналымы бар контейнерлік порт. Читтагонг портындағы кептеліс – маңызды мәселе. 2017 жылдың қаңтар және шілде айлары аралығында порттағы кептеліс 84,3 сағатқа созылды. Бангладеш экономикасының қанаты.

Тарих

II ғасырда Читтагонг порты грек-рим картографы Клавдий Птолемейдің картасында бейнеленді. Картада бұл порт Шығыс әлемінің ең көрнекті порттарының бірі деп көрсетілген. Араб саудагерлері аймақта ислам дінін таратуда маңызды рөл атқарды. Порт қытай саяхатшылары Сюаньцзан мен Ма Хуанның саяхат жазбаларында да еске алынған. 14 ғасырда марокколық саяхатшы Ибн Батута және венециялық саяхатшы Никколо Де Конти бұл портқа сапар жасады. Тарихи порт Африка, Еуропа, Қытай және Оңтүстік-Шығыс Азия елдерімен теңіз саудасын жүргізді. 16 және 17 ғасырларда Читтагонгта португалдықтардың бекінісі осы портқа негізделген болатын. Португалдықтар қуылғаннан кейін Читтагонг Моғол империясының құрамына кіріп, Исламабад деп аталды. Бұл порт Моғол және Осман флотына кемелермен қамтамасыз ететін маңызды кеме жасау орталығына айналды. Пласси және Буксар шайқастарынан кейін Бенгалияда британдық үстемдік орнасып, Бенгалия намегі 1772 жылы портты Британдық Шығыс Индия компаниясына өткізді.

Қазіргі заманғы

Қазіргі Читтагонг порты 1887 жылы Британдық Үнді империясында «Порт комиссарлары туралы» заңға сәйкес ұйымдастырылды. Порт 1888 жылы комиссар басшылығымен ресми жұмыс істей бастады. Оның ең қарқынды сауда байланыстары Британдық Бирмамен, оның ішінде Акиаб және Рангун порттарымен, сондай-ақ Калькутта, Дакка және Нараяндж сияқты басқа Бенгал порттарымен болды. 1889–1890 жылдары порт арқылы 125 000 тонна экспорт өткізілді. Порттың жанында Стрэнд жолы салынды. 1905–1911 жылдар аралығында Читтагонг Шығыс Бенгалия мен Ассамның басты теңіз порты болды. Ол Ассам-Бенгал темір жолының соңғы станциясы ретінде танылды. Сондықтан, порттың құрлық ішіне қарайтын аймағына бүкіл колониялық Ассам (қазіргі Солтүстік-Шығыс Үндістан) кірді. 20 ғасырдың басында Британдық Үндістан мен Британдық Бирма арасындағы сауда қарқынды өсті. Бенгал шығанағы Атлантикадағы порттармен бәсекелесе алатын әлемдегі ең жұмысты портердің біріне айналды. 1928 жылы британ үкіметі Читтагонгты Британдық Үндістанның «Маңызды порты» деп жариялады. Читтагонг Ассам мен Бирмада дамыған мұнай өнеркәсібі үшін маңызды болды. Ол джут және күріш саудасына қолданылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Читтагонг портын Бірма кампаниясында одақтас күштер пайдаланды. Британдық Үндістанның бөлінуінен кейін Пакистан доминионының генерал-губернаторы Мұхаммед Әли Жинна Читтагонгқа сапар шегіп, оның маңыздылығы мен болашақ әлеуетін атап өтті. 1960 жылы Шығыс Пәкістанда Читтагонг портының трасты құрылды. 1971 жылы Бангладеш Азаттық соғысы кезінде Читтагонг портының 100 қызметкері қаза тапты. Порт, тәуелсіздік алғаннан кейінгі жылдары Читтагонг қалалық аймағындағы ауыр өнеркәсіп пен логистиканың дамуынан үлкен пайда көрді. 1990 жылдардың соңында кәсіби одақтардың ықпалы зор болды. 21 ғасырдың бірінші онжылдығында Жаңа Моринг терминалының құрылысымен үлкен кеңейту жүзеге асты.

Менеджмент

Читтагонг портының басқармасы портты басқаруға жауапты.

Жатақ орындары

Кемежай түрі Кемежайлар саны Ескертулер Жалпы жүк кемежайлары 6 Контейнерлік кемежайлар 14 Дельфиндік мұнай кемені 3 Шикі мұнай және мұнай өнімдерін 186 метрге дейінгі кемелермен тасымалдауға арналған Астық терминалы кемені 1 186 метрге дейінгі кемелер Цемент клинкері кемені 1 Цемент клинкері TSP кемені 1 Кеме 175,25 метрге дейін Читтагонг Урея тыңайтқыш кемені 1 Кеме 176 метрге дейін, максималды суыру 8,5 метрге дейін KAFCO Урея кемені 1 KAFCO (Урея) кемежайына 186 метр LOA бар кемелерге рұқсат етіледі KAFCO Аммиак кемені 1 KAFCO (Аммиак) кемежайларында 186 метрге дейінгі LOA бар кемелерді максималды 9,2 метрге дейін суыруға болады Құрғақ док кемежайлары 3 Өзен жағалауы №3 1 Тамақ майы және POL үшін 182,9 метрге дейінгі LOA және 7,76 метрлік суыруға дейінгі кемелер Өзен жағалауы №8 1 Өсімдік майын тасымалдайтын 186 метрге дейінгі және 8 метрлік суыруға дейінгі кемелер Өзен жағалауы №9 1 Кеме жөндеу / түсіру үшін 186 метрге дейінгі және 6 метрлік суыруға дейінгі кемелер Өзен жағалауы №10 1 Кеме жөндеу / түсіру үшін 145 метрге дейінгі LOA және 7,5 метрлік суыруға дейінгі кемелер UTTJ (United Tank Terminal Jetty) 1 2020 жылдың шілде айынан бастап мұнай танкерлерін/кемелерін тиеу және түсіру операциялары үшін пайдалануға берілді.

Қауіпсіздік

Бангладеш теңіз күзеті порт аймағының қауіпсіздігін қамтамасыз етеді.

Әскери-теңіз және әуе базасы

Бангладеш теңіз күштерінің ең ірі әскери базасы, BNS Issa Khan және Бангладеш теңіз академиясы Читтагонг портында орналасқан. Порт Бангладеш теңіз күштерінің флотының көп бөлігінің, соның ішінде су асты кемелер флотының негізгі базасы болып табылады. Читтагонг теңіз аймағында басқа елдердің теңіз күштерімен бірлескен жаттығулар мен шетелдік теңіз кемелері жиі тоқтау жасап тұрады. Порттың жанында зымырандарды ұшыру алаңы орналасқан. Бангладеш әуе күштері порттың жанында BAF Zahurul Haq әуе базасын ұстап тұрады. Сонымен қатар, Бангладеш теңіз күштері әуедегі теңіздік бақылау бөлімін пайдаланады.

Құқық бұзу

2000 жылы Читтагонг тарихында пираттық шабуылдардың саны ең жоғары деңгейге жетті. Көптеген шабуылдар кемелердің ілгектеу арқандарын, мырыш анодтарын және басқа да жылжымалы жабдықтарын ұрлауға әкелді. 2005 жылы бұл порт аймағында әлемдегі ең көп пираттық шабуылдар тіркелді. Бангладеш үкіметі аталған аймақта Әскери-теңіз күштері мен Жағалау күзетінің қатысуын күшейтті. Халықаралық теңіз бюросының (IMB) 2019 жылғы «Кемелерге қатысты пираттық және қарулы тонау» есебіне сәйкес, Бангладеш билігінің күш-жігерінің нәтижесінде соңғы жылдары елдегі оқиғалар саны айтарлықтай азайды. 2019 жылы пираттық немесе қарулы тонау фактілері тіркелген жоқ.