Марта Стюарт ісі: инсайдерлік сауда және тергеу

Кіріспе

АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясы мен АҚШ прокуратурасы ImClone Systems акцияларымен жасалған мәмілелерді тергеді, нәтижесінде кеңінен жарияланған қылмыстық іс қозғалды. Бұл іс нәтижесінде бизнесмен және телеарна жұлдызы Марта Стюарт, ImClone компаниясының бас директоры Самуэль Д. Ваксал және Марта Стюарттың Merrill Lynch брокері Питер Баканович түрмеге кесілді.

Тарих

2001 жылдың соңында ImClone акцияларының бағасы күрт төмендеді, себебі оның Erbitux дәрісі – тәжірибелік моноклональды антитело – күтілген Тамақ және дәрі-дәрмек басқармасының (FDA) мақұлдауын алмады. Кейіннен АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясы (SEC) FDA шешімінің жариялануына дейін (желтоқсанның 28-і, сауда жабылуынан кейін) көптеген басшылардың өз акцияларын сатқанын анықтады. ImClone-тің негізін қалаушы Сэмюэл Д. Ваксал 2002 жылы достары мен туыстарына акцияларын сатуға нұсқау бергені және өзі де акцияларын сатуға тырысқаны үшін ішкі сауда жасады деген айыппен тұтқындалды. Оның қызы Әлиза Ваксал 27 желтоқсанда 2,5 миллион долларлық акциясын сатты. Оның әкесі Джек Ваксал 27 және 28 желтоқсанда 8,1 миллион долларлық акцияларды сатты, ал компания басшылары да одан үлгі алды. Бас кеңесші Джон Б. Ландес 6 желтоқсанда 2,5 миллион долларлық акцияларды сатты. Маркетинг және сату вице-президенті Рональд А. Мартелл 11 желтоқсанда 2,1 миллион долларлық акцияларды сатты. Келесі апталарда тағы төрт басшы да акцияларын сатты. Кейіннен ImClone-тің негізін қалаушы Ваксал бағалы қағаздармен алаяқтық жасады және басқа да қылмыстарға кінәлі деп танылды, 2003 жылдың 10 маусымында ол жеті жыл үш айға бас бостандығынан айырылды. Martha Stewart Living Omnimedia компаниясының негізін қалаушы Марта Стюарт та оның брокері Питер Баканович ImClone акцияларының құнсыздануы алдында екенін айтқаннан кейін осы дауға тартылды. Жауап ретінде Стюарт 2001 жылдың 27 желтоқсанында, FDA шешімі жарияланғанға бір күн бұрын ImClone акцияларын шамамен 230 000 долларға сатты. Егер Бакановичтің көмекшісі Даг Фанюль бұл жайтты тергеушілерге хабарласа, Стюарттың қатысы ешқашан анықталмас еді. Айыптаудан кейін Стюарт USA Today газетінде толық беттік жарнама жариялап, «достарым мен адал жанкүйерлеріме» арналған қорғаныс хатымен веб-сайт ашты. Ол: «Менің кінәсіз екенімді және атымды ақтау үшін күресетінімді біліңіздер. Үкіметтің осы әрекеттерді қылмыстық деп тану әрекеті мен үшін түсініксіз. Мен осы негізсіз айыптардан ақталатыныма сенімдімін» деді. Оған айыптама тағылған күні АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясы Стюартқа қарсы азаматтық шағымдама берді, оның ішінде ішкі сауда жасады (1933 жылғы Бағалы қағаздар туралы заңтың 17(a) бабын, 1934 жылғы Бағалы қағаздар биржасы туралы заңның 10(b) бабын және SEC ережесі 10b-5-ті бұзғаны үшін). Қылмыстық іс қозғалғанға дейін азаматтық шағымдама тоқтатылды.

ImClone's stock price dropped sharply at the end of 2001 when its drug Erbitux, an experimental monoclonal antibody, failed to get the expected Food and Drug Administration (FDA) approval. It was later revealed by the U. S. Securities and Exchange Commission that prior to the announcement (after the close of trading on December 28) of the FDA's decision, numerous executives sold their stock. ImClone's founder, Samuel D. Waksal, was arrested in 2002 on insider trading charges for instructing friends and family to sell their stock, and attempting to sell his own. His daughter, Aliza Waksal, sold $2.5 million in shares on December 27. His father, Jack Waksal, sold $8.1 million in shares over the 27th and 28th; company executives followed suit. John B. Landes, the general counsel, sold $2.5 million in shares on December 6. Ronald A. Martell, the vice president for marketing and sales, sold $2.1 million in shares on December 11. Four other executives sold shares in the following weeks as well. Later, founder Waksal pleaded guilty to various charges, including securities fraud, and on June 10, 2003, was sentenced to seven years and three months in prison. Martha Stewart, the founder of Martha Stewart Living Omnimedia, also became embroiled in the scandal after it emerged that her broker, Peter Bacanovic, tipped her off that ImClone was about to drop. In response, Stewart sold about $230,000 in ImClone shares on December 27, 2001, a day before the announcement of the FDA decision. Stewart's involvement would have never come to light had Doug Faneuil, Bacanovic's assistant, not disclosed it to investigators. The day after her indictment, Stewart took out a full page advertisement in USA Today and launched a website with an open letter of defense "to my friends and loyal supporters." She said, "I want you to know that I am innocent—and that I will fight to clear my name The government's attempt to criminalize these actions makes no sense to me I am confident I will be exonerated of these baseless charges." On the day she was indicted, the U. S. Securities and Exchange Commission filed a civil complaint against Stewart with charges of insider trading (for violating § 17(a) of the Securities Act of 1933, § 10(b) of the Securities Exchange Act of 1934, and SEC Rule 10b 5). The civil charges were stayed pending the criminal proceeding.

Сот

Стюарттың соты бастапқыда 2004 жылғы 12 қаңтарға белгіленген, оның адвокаттары дәлелдерді талдау үшін оларға көбірек уақыт қажет екенін сұрағандықтан. Сот ақырында 20 қаңтарда Нью-Йорк қаласында АҚШ округтік судьясы Мириам Голдман Седарбаум төрағалығымен басталды. Сот барысында Стюарт өзінің кінәсіз екенін мәлімдеді. 2004 жылғы 27 ақпанда судья Седарбаум бағалы қағаздармен алаяқтық жасады деген айыптаманы қарастырды, ол он жылға дейін түрмеге қамау және 1 миллион доллар айыппұлға әкелуі мүмкін еді. Судья «ешқандай ақылға қонымды қазылар алқасы айыпталушының өзінің компаниясының бағалы қағаздарының нарығына әсер ету мақсатында жалған мәлімдеме жасағанын күмәндан тыс дәлелдей алмайды» деген шешім шығарды.

Үкім шығару

8 шілдеде жаңа сот процесін тағайындау туралы өтініш қабылданбады және үкім шығару 16 шілдеге белгіленді. Стюарт пен Бакановичтің әрқайсысы акция сату туралы жалған мәлімдеме жасағаны, құлшындық әрекеттерге қатысқаны және әділетке кедергі келтіргені үшін бес айға түрмеге, бес айға үй қамауына және екі жылға сынаққа жіберілді. Стюартқа 30 000 доллар айыппұл, ал Бакановичке 4 000 доллар айыппұл салынды. Сот олардың шағымдарын дайындаулары үшін үкімді күштен шығарды. 2004 жылдың 15 қыркүйегінде Стюарт өзінің адвокаттарымен және «Марта Стюарт Ливинг Омнимедиа» директорлар кеңесінің мүшелерімен бірге баспасөз мәслихатын өткізіп, үкімді мүмкіндігінше ертерек өтеу туралы шешімін жариялады, сонымен қатар шағымдарын жалғастыратынын мәлімдеді. Бұл оқиға ұлттық телеарнада тікелей эфирде көрсетілді. 21 қыркүйекте судья Мириам Седарбаум оны 8 қазанға дейін ұстап беруге бұйырды. 29 қыркүйекте Федералдық түрмелер бюросы Стюарттың жазасын Батыс Вирджиния штатының Алдерсон қаласының жанындағы федералды түрмеде өтейтінін хабарлады, оның Данубери, Коннектикут штатындағы федералды түрмеде өтеу туралы өтініші қабылданбады. Ол 8 қазан күні таңертең Алдерсон федералды түрмесіне келді. Алдерсон – түрмелер бюросындағы ең төменгі деңгейдегі күзетілетін түрме. Ол басқа тұтқындармен жақсы қарым-қатынаста болды және берілген жұмыстармен, әсіресе тазалау жұмыстарымен айналысып уақытын өткізді. 2005 жылдың 4 наурызында босатылды. Алдерсоннан босатылғаннан кейін Стюарт Нью-Йорк штатының Бедфордтағы жеке меншігінде үй қамауына кірді. Үй қамауында ол аптасына 48 сағатқа дейін мүліктерінен шығып, жұмыс істеуге рұқсат алды, бірақ оның орналасқан жерін үнемі бақылау үшін электрондық білезік тағу міндетті болды. 2006 жылдың 6 қаңтарында Федералдық апелляциялық сот Стюарттың шағымын қабылдамай, қазылар алқасының үкімін күшінде қалдырды.

Салдары мен салдары

2004 жылдың 8 наурызында Viacom Марта Стюарт Ливинг бағдарламасын CBS және UPN арналарынан алып тастады. Бұл шешімге себеп, Стюарттың сот процесі кезінде бағдарламаны күндізгі эфирден таңертеңгі, көрермен аз уақытқа (мысалы, Нью-Йоркте сағат 02:05-ке) көшіруі болды. Бағдарламаны Viacom компаниясының тағы бір бөлімшесі – King World Productions таратты. 15 наурызда Стюарт Марта Стюарт Ливинг Омнимедиа компаниясының директорлар кеңесінен кетті. Ол бұған дейін Нью-Йорк қор биржасы мен Revlon Cosmetics компанияларының директорлар кеңесінен де кеткен еді. 18 мамырда MSO Марта Стюарт Ливинг бағдарламасының қайта басталу мерзімі белгісіз күйге тоқтатылғанын хабарлады. 2004 жылдың 21 мамырында Марта Стюартқа қарсы үкімет тарапынан куәлік берген АҚШ Құпия қызметінің зертхана директоры Ларри Стюартқа (есімдері бірдей емес) екі жалған куәлік беру айыбы тағылды. Осы жаңалықтан кейін Martha Stewart Living Omnimedia компаниясының акциялары 23 пайызға дейін өсті. Ларри Стюарт брокердің жұмыс парағындағы сияның сарапшысы ретінде куәлік берді, ол ImClone акцияларын 60 доллардан төмен түскен кезде сату туралы жазбаның, құжаттағы қалған сиядан өзгеше екенін айтты. Айып тағылуына себеп, Сьюзан Фортунатоның, Құпия қызметтегі әріптесінің, талдау жұмысын өзі жасағанын және Стюарт бұл талдаумен танысқан емес екенін мәлімдеген шағымы болды. Фортунато жалған куәлік бергені үшін сотқа тартылды. Бірақ қазылар алдында Ларри Стюарт өзі жасаған жұмыстың құрметін дұрыс алған жоқ деп тапқанмен, бұл жалған куәлік деп есептелмеді және 2004 жылдың 5 қазанында ол кінәсіз деп танылды. Қазылар Фортунатоның сөзіне сенбеді, оның Стюартқа наразы болғанын сезді. 2005 жылдың қазан айында Стюартқа АҚШ-та сотталған қылмыскер ретінде, Иммиграция және босқындарды қорғау туралы заңға сәйкес, Канадаға кіруге рұқсат берілмейтіні туралы хабарланды. Стюарт Нова-Шотландиядағы Виндзорда өтетін қабақ регатасына қатысуды жоспарлаған еді. Оқиға жарияланғаннан кейін екі күн өткен соң, Канаданың азаматтық және иммиграция министрі Джо Вольп Стюартқа уақытша тұруға рұқсат берді, осылайша ол Канадаға уақытша кіре алды. Алайда, нашар ауа райы оның іс-шараға қатысуына кедергі келтірді. 2008 жылдың маусым айында Ұлыбритания шекара агенттігі, 2008 жылдың 1 сәуірінен бастап жұмыс істеп келе жатқан және Ұлыбритания шекараларын қорғаудың жаңа ережелерін енгізген, Стюартқа әділеттіліктің жолына кедергі келтіргені үшін қылмыстық айыптаудан кейін Ұлыбританияға кіруге виза беруден бас тартты. Ол Корольдік академияда сән және ойын-сауық индустриясы мәселелері бойынша сөз сөйлеуді жоспарлаған еді. 2006 жылдың тамызында Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясы Стюартқа қарсы азаматтық іс бойынша келісімге келгенін хабарлады. Келісімге сәйкес, Стюарт кез келген ашық компанияның директоры немесе бас директоры, қаржы директоры (немесе қаржылық нәтижелерді дайындау, аудит жүргізу немесе жариялау үшін жауапты басқа да лауазымды тұлғалар) ретінде қызмет етуден бес жылға тыйым салынды. Ол сонымен қатар, ол алған зиянның үш есесін құрайтын, яғни 195 000 долларды төлеуге келісті. Баканович 75 000 долларға жуық айыппұл төлеуге келісті және оған брокермен, дилермен немесе инвестициялық кеңесшімен байланысуға тыйым салынды.

On March 8, 2004, Viacom pulled Martha Stewart Living from its CBS and UPN affiliates, after having moved the show during Stewart's trial from prime daytime timeslots into less desirable early morning slots (e. g., 2:05am in New York); the show was distributed by another Viacom division, King World Productions. On March 15, Stewart resigned from the board of Martha Stewart Living Omnimedia. Stewart had already resigned from the boards of The New York Stock Exchange and Revlon Cosmetics. On May 18, MSO announced that Martha Stewart Living, was going into hiatus, with no announced date of return. On May 21, 2004, Larry Stewart (no relation), a United States Secret Service lab director who testified for the government against Martha Stewart, was charged with two counts of perjury. Stock in Martha Stewart Living Omnimedia jumped as much as 23 percent on the news. Larry Stewart was an expert witness about the ink on a broker's worksheet, testifying that the note about selling ImClone shares when it dropped below $60 was different from the rest of the ink on the document. The charges arose when Susan Fortunato, a Secret Service co worker, complained that she had in fact done the analysis and that it had never been examined by Stewart. Although the jury at the perjury trial felt that Larry Stewart had taken unfair credit for the work done, it did not amount to perjury and he was found not guilty on October 5, 2004. The jury had trouble believing Fortunato, feeling that she had an axe to grind with Stewart. In October 2005, Stewart was informed that due to her status as a convicted felon in the United States, she was inadmissible for entry into Canada under the Immigration and Refugee Protection Act. Stewart had planned to attend the Windsor Pumpkin Regatta in Nova Scotia. Within two days of the story's breaking, then Canadian Minister of Citizenship and Immigration Joe Volpe granted Stewart a temporary resident permit, thereby allowing her to temporarily enter Canada. Bad weather prevented her from attending, however. In June 2008, the UK Border Agency, operational since April 1, 2008, with new rules to safeguard British borders, refused to grant her a visa to enter the United Kingdom, because of her criminal conviction for obstructing justice. She had been planning to speak at the Royal Academy on fashion and leisure industry matters. In August 2006, the Securities and Exchange Commission announced that it had agreed to settle the related civil case against Stewart. Under the settlement, Stewart agreed to a five year bar from serving as a director, or as the CEO, CFO (or other officer roles in which she would be responsible for preparing, auditing, or disclosing financial results), of any public company. She also agreed to pay the maximum penalty of three times the losses she avoided, or $195,000. Bacanovic agreed to pay penalties totaling about $75,000, and was barred associating with a broker, dealer or investment adviser.

Телефильмдер

Марта: Түрме торабында, оның түрмеде өткізген уақытына негізделген, Стьюарт рөлінде Сибилл Шепард ойнады және 2005 жылдың қыркүйегінде CBS телеарнасынан көрсетілді. Алдыңғы фильм, Марта, Inc.: Марта Стюарттың өмірі, Шепардтың қатысуымен, 2003 жылы NBC телеарнасынан көрсетілді.