Кіріспе

Harken Energy скандалы – 1990 жылы Harken Energy компаниясымен жасалған бірқатар мәмілелерді қамтиды. Бұл мәмілелердің ішкі саудаға немесе ықпал етуге байланысты болғаны айтылады. Барлық тергеу органдары ешқандай құқық бұзушылық таба алмаса да, бұл мәселе саяси пікір қақтығысына әкеп соқты.

Спектрді сатып алу 7

Джордж Буш 1980 жылдары Spectrum 7 деп аталатын энергетикалық компанияны басқарды. 1980 жылдардың ортасында мұнай нарығы төмендеп, бағалар күн сайын азайып жатты. Компания 1986 жылы Harken Energy деген қиын жағдайдағы мұнай активтерімен айналысатын компания Spectrum 7-ді сатып алғанға дейін қаржылық қиындыққа тап болды. Harken Energy басшылығының Spectrum 7-ді сатып алуға ынталандырған нәрсе – Буштың директорлар кеңесінде болуы болды. Оның әкесі сол кезде вице-президент болғандықтан, оның мұнай және газ бизнесі саласындағы кең саяси байланыстары мен білімі болды. Harken Energy Бушқа сол кезде шамамен 500 000 долларлық құнды акциялармен бірге директорлар кеңесіне орын ұсынды. Сонымен қатар, Буш жыл сайын 80 000 – 120 000 доллар көлемінде консалтингтік қызметтер бойынша келісімшарт алды.

Жұмысы

1987 және 1988 жылдары Джордж У. Буш өзін (және көптеген күш-жігерін) әкесі Джордж Г. У. Буштың президенттік науқанына арнады. Буш үшін жағдай өзгерді, ал келесі жылы ол Техас Рейнджерс бейсбол командасына инвестиция жасады. Осы инвестицияны қаржыландыру үшін ол 600 000 доллар қарыз алды; қарызды өтеу үшін Harken Energy компаниясының акцияларын сатты. Бұл инвестиция оған тек қаржылық емес, зор пайда әкелді.

Буштың акцияларын сатуы және оның Харкен Энержиге әсері

1990 жылы 22 маусымда Джордж Буш Harken Energy компаниясының 212 140 акциясын акциясы 4 доллардан сатып, барлығы 848 560 доллар тапты. Екі айдан кейін, 20 тамызда, Harken бұрынғы тоқсан үшін күтілгеннен артық шығын жариялады. Кереметі, осы екі жағымсыз немесе "төмендеуге" бағытталған жайттан кейін компания акцияларының бағасы бастапқыда көтерілістен айнымады. Бірақ, кейінкі айларда Harken акцияларының бағасы жыл соңына қарай акциясы 1,25 долларға дейін төмендеді. Дегенмен, келесі жылы акциялар бағасы құнын қалпына келтіріп, тіпті одан да жоғары көтерілді, бұл акция үшін ерекше жағдай еді. Акциялардың ірі блогы сатылғаны көпке белгілі болды және Бушқа ішкі ақпаратты пайдалану және акциялармен дұрыс емес мәміле жасау туралы айыптаулар тағылды.

SEC тергеу

SEC-тің толыққанды тергеуі мыңдаған беттік құжаттарды қарастырды. Сонымен қатар, ерекше қадам ретінде, Буш клиент-адвокаттық құпиялығынан бас тартты, адвокаттардың сұраққа тартылуына мүмкіндік берді, бұл мәселе бойынша қалған күмәнді жайттарды жою мақсатында жасалды. Буштың шығын туралы алдын ала білген-білмегеніне қатысты SEC тергеушілері мынаны анықтады: «Дәлелдер Джордж У. Буш Харкеннің 20 тамызда жариялаған шығындарының көп бөлігін білмегенін көрсетеді». SEC тергеушілері шығынның оның акцияларын сатқаннан кейін болған құнсызданулар мен шығындардың нәтижесінде туындағанын қорытындылады. Буш, негізінен компанияның ішкі адамы болмағандықтан, компанияның қаржылық жағдайы туралы Апталық жедел хабарламаларды әдетте алмайтын. Қысқасы, SEC тергеулік ескертпесінде айтылғандай, Джордж У. Буш компанияның қаржысы туралы толыққанды хабардар болған жоқ. Акциялардың жаман жаңалықтар жарияланбастан бұрын ақшаны жоғалтудан сақтау үшін уақытында сатылған-сатылмағанына қатысты SEC Буш сатуды бастамағанын, бірақ Харкен акцияларының ірі блогын сатып алуды ұсынған брокермен байланысқандығын анықтады. Акцияларын сатудан бұрын, компания басқармасының мүшесі Буш компанияның ішкі және сыртқы басшыларымен, директорлармен және заң сарапшыларымен кеңескендігі анықталды. SEC есебінде: «Анықталған фактілерді ескере отырып, тіпті Буш материалдық құпия емес ақпаратқа ие болған деп болжасақ та, оның саналы түрде немесе алаяқтық ниетпен әрекет еткенін анықтау қиын». Харкеннің күтпеген үлкен шығыны туралы жаңалықтар компания инвесторларына әділетсіз зиян келтірген-түсірмегені SEC Харкен Энергия акцияларының бағасын жаңалық жарияланғанға дейін және кейін тексергеннен кейін тез арада жоққа шығарылды. Баға сол күні шамамен 20%-ға төмендегенімен, төмендеу бірден болған жоқ, ал келесі күні баға 3 долларға дейін қайта көтерілді. Егер жариялау компанияға деген сенімсіздікке әкелсе, SEC тергеушілері акциялар бірден құлдырап, төмен қалуы мүмкін деп болжады. «Экономикалық талдау кеңсесінің қорытындысы бойынша, Харкен бағасы табыс туралы хабарламаға бірден реакция бермегендіктен және Харкеннің 1990 жылдың 21 тамызындағы 3 долларлық бастапқы бағасына оралуын түсіндіретін жаңалықтар жоқ болғандықтан, табыс туралы хабарлама инвесторларға жаңа материалдық ақпарат бермеді», - деп жазды SEC. Сонымен қатар, келесі жылы акциялардың құны 8 долларға дейін өсті.

Ресми қиындықтар

Сонымен қатар, федералды реттеушілерге сату туралы қашан хабарланғандығы және Буш осы ақпаратты жасыруға тырысқан-ұсырмағаны туралы сұрақтар туындады. Газеттерде заң бойынша инсайдерлік сату туралы ақпаратты дереу жариялау қажет екені айтылса да, Буш SEC-ке өзінің мәмілесі туралы 34 апта өткен соң ғана хабарлады. Ол заң бұзғанына қарамастан, оған ешқандай айып тағылмады. Көптеген адамдар бұл жағдайды оның әкесінің президенттік лауазымымен байланыстырды. Бірақ шындығында жағдай басқаша. Бұл мақалаларда көбінесе айтылмаса да, Буш SEC-ке тапсыруға тиіс екі нысанның тек біреуі ғана кешіктірілді. "Құнды қағаздарды сату туралы хабарлама" 144 нысаны сату күні, 1990 жылдың 22 маусымында тапсырылды, осылайша Буш жасыру немесе жарияламау ниетінен ақталды. Буш екінші нысанды, 4-ны, келесі жылы, 1991 жылы, "адвокаттармен шатасудың" нәтижесінде толтырды. Ақпарат 144 нысан арқылы уақтылы және дұрыс тапсырылғандықтан, 4-нысанды кешіктіріп тапсыру ауыр қылмыс деп есептелмеді. SEC сол кезде 4-нысанды кешіктіріп тапсыруды маңызды деп санамаған көрінеді.

Қорытынды

Буш кез келген құқық бұзушылықтан ақталды. Қоғамдық адалдық орталығы осы оқиға туралы былай деді: "SEC тергеуінен алынған құжаттар Harken Energy компаниясының 1989 және 1990 жылдары қаржылық дағдарыстың алдын алуға тырысқанда күмәнді есептеу амалдарына барғанын көрсетеді. Сондай-ақ, [Жорж У.] Буш компанияда болып жатқан көп нәрседен хабарсыз болғанын көрсетеді. Нәтижесінде SEC компаниядан қаржылық есептерін түзетуді талап етті, бірақ Бушқа қарсы ішкі сауда ісін қозғау үшін жеткілікті дәлелдер жоқ деп шешті."

SEC құжаттары

Яник, Херб; Герлах, Пол; Адельман, Джим. "Harken Energy Corp. бағалы қағаздарымен сауда жасау мәселесі бойынша", 1991 жылғы 21 тамыздағы SEC ішкі меморандумы.
Қамтамасыз ету бөлімі. "Harken Energy Corp. бағалы қағаздарымен сауда жасау мәселесі бойынша, HO 2518 нөмірі. SEC іс-қимыл меморандумы, 1992 жылғы 18 наурыз.