Кіріспе

Американдық иммунолог, бизнесмен және сотталған инсайдерлік саудагер Сэмюэл Д. Ваксал (8 қыркүйек 1947 жылы туған) – биофармацевтикалық компания ImClone Systems негізін қалаушы және бұрынғы бас директоры. Ол сонымен қатар жеке капиталмен қаржыландырылған және 2010 жылы Нью-Йорк қаласында жұмысын бастаған Kadmon Pharmaceuticals компаниясының да негізін қалаушы. ImClone компаниясында Ваксал компанияны Erbitux (цетуксимаб) қатерлі ісікке қарсы дәрісін әзірлеуге жетекшілік етті. Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасымен (FDA) қарау процесі кезінде Ваксал жеке достары мен отбасы мүшелерімен заңсыз байланыс жасауға қатысты инсайдерлік сауда жанжалына тартылды. Ол бірнеше қағазбасқа қарсы бұзушылықтар үшін сотталды, федералды түрмеде жазасын өтеді және босатылды.

Білім және ерте мансап

Ваксал 1947 жылдың 8 қыркүйегінде Францияның Париж қаласында Холокосттан аман қалғандардың ұлы ретінде дүниеге келді. Ол 1969 жылы бакалавр, ал 1974 жылы Огайо штаты университетінде иммунобиология ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Келесі 15 жыл бойы Стэнфорд университетінде, Ұлттық қатерлі ісіктер институтында, Тафтс университетінде және Нью-Йорктегі Синай тауы ауруханасында медициналық зерттеуші ретінде жұмыс істеді. Бірақ, ол материалдың көзін дұрыс емес көрсеткені және зертханалық нәтижелерді жасап шығарғаны үшін жиі сынға ілікті.

Имклон жүйелері

Ваксал 1984 жылы ImClone Systems компаниясын құрды. Компания 2001 жылы FDA-ға алғашқы биологиялық лицензиялық өтінішін беруге дейін бірнеше зерттеу және әзірлеме жобаларымен айналысты. Ол Erbitux, яғни қатерлі ісікке қарсы антиденені әзірлеу құқығын алғанда, дәрінің клиникалық сәттілігі ImClone акцияларының құнын бір акциясына 70 долларға дейін көтерді. 2001 жылдың қыркүйегінде Bristol Myers Squibb компаниясы Erbitux-қа қызығып, дәріні сату құқығы үшін компаниямен 2 миллиард долларлық келісім жасасты. Алайда, 2001 жылдың желтоқсанында FDA клиникалық сынақтардың жүргізілу тәртібіне қатысты алаңдаушылықтарға байланысты ImClone-ның өтінішін қабылдамау туралы шешім қабылдады.

Қылмыстық іс-әрекет және айыптау

2001 жылы Рождество күні Ваксал FDA-ның қабылдамауы туралы хабардар болды. FDA-ны қайта қарастыруға көндіре алмағаннан кейін, ImClone Erbitux қабылдамауы туралы баспасөз хабарламасын дайындауға кірісті. Бұл хабарлама 28 желтоқсан күні жұмыс аяқталған соң жариялануға тиіс болды. Осы күнге дейін, федералдық бағалы қағаздар заңнамасы бойынша, Ваксалға ImClone акцияларын сатуға немесе күтіліп отырған қабылдамау туралы ешкімге айтуға тыйым салынған. Алайда, Erbitux қабылдамауы туралы ақпаратты жариялау Ваксалды ImClone акцияларының құнсыздануынан өзге де көптеген қаржылық проблемаларға ұшыратуы мүмкін еді. Мысалы, Ваксал 2000 жылы ImClone акцияларын сатып алу құқығын пайдаланғанмен, Bank of America банкінен алған қарызы үшін кепіл ретінде осы құқықты берген болатын. Егер Bank of America бұл құқықтың жарамсыз екенін анықтаса, Ваксалға банктік алаяқтық тағылуы мүмкін еді. Сондықтан ол бірнеше достары мен туыстарына ImClone акцияларын сатуға кеңес берді. Ваксалдың Merrill Lynch брокері Питер Баканович күтіліп отырған қабылдамау туралы білген соң, олардың ортақ досы Марта Стюартты ImClone компаниясының құндылығының күрт төмендеуі мүмкін екені туралы ескертті. 2003 жылдың 10 маусымында Ваксал жеті жыл үш айға бас бостандығынан айырылып, 4 миллион доллардан астам айыппұл мен өтелмеген салық төлеуге міндеттелді – бұл заң бойынша көзделген ең жоғары жаза еді. Ваксал Федералдық түрме лагеріне, Eglin-ге баруды қалаған, бірақ оның орнына ол Федералдық түзеу мекемесіне, Schuylkill-ге жіберілді. Кейіннен ол Федералдық түзеу мекемесіне, Milan-ға ауыстырылды.

Kadmon Pharmaceuticals компаниясы

2009 жылы түрмеден босатылғаннан кейін Ваксал қаржы жинауды бастады және Нью-Йорк қаласында Kadmon Pharmaceuticals компаниясын құрды. 2014 жылы компания IPO жоспарлағанда Ваксал бас директор лауазымынан кетуге мәжбүр болды, себебі сот шешімі бойынша ол өмір бойына кез келген ашық компанияда директор немесе басшы қызметін атқарудан толықтай айрылды. Ваксал лауазымынан кеткеннен кейін оның інісі Харлан бас директор болып тағайындалды. Ваксал компанияда қалып, инновациялар бойынша басшыға айналды. 2016 жылдың ақпан айында Ваксал Kadmon Pharmaceuticals компаниясынан кетіп, бірақ компанияның акционері болып қалды. 2016 жылдың маусым айында компания IPO-ға қатысу үшін қажетті құжаттарды тапсырғанын хабарлады. 2016 жылдың шілдесінде компания IPO арқылы 75 миллион доллар көлемінде қаржы жинады.

Жеке өмір

Ваксал Синтия Ф. Ваксалдан ажырасқан; олардың екі баласы болды: Ализа және Элана. Оның қызы Элана Стивен Познердің ұлы, ал Виктор Познердің немересі Джаретт Познерге үйленген. 2016 жылы ол Нью-Йорк биотехнологиялық қауымдастығы мен Нью-Йорк гуманитарлық кеңесінде басшылық лауазымдарда екені хабарланды, сондай-ақ Рокфеллер университетінің кеңесшілер кеңесінің мүшесі болып табылады.