Энрон корпорациясы: ірі қаржылық алаялық және банкроттық оқиғасы

Кіріспе

корпорация, американдық энергетикалық компаниясы Enron Corporation – американдық энергетикалық, тауарлық және қызметтер компаниясы, Хьюстон қаласында орналасқан, Техас штаты. Ол 1985 жылы Кеннет Лейдің «Хьюстон Табиғи Газы» және InterNorth компанияларының бірігуі нәтижесінде құрылды, екеуі де салыстырмалы түрде шағын аймақтық компаниялар болатын. 2001 жылдың 2 желтоқсанында банкротқа ұшырағанға дейін Enron шамамен 20 600 қызметкерді жұмысқа алды және 2000 жылы шамамен 101 миллиард долларлық кірісі бар ірі электр энергиясы, табиғи газ, байланыс және қағаз өндірісі компаниясы болды. Fortune журналы Enron компаниясын алты жыл қатарынан «Американың ең инновациялық компаниясы» деп атады. 2001 жылдың соңында Enron компаниясының есептелген қаржылық жағдайы институционалды, жүйелі және шығармашылықпен жоспарланған есептік алаяқтық арқасында сақталғаны анықталды, ол кейіннен Enron жанжалы деп белгілі болды. Enron еркіндікпен жасалған корпоративтік алаяқтық пен жемқорлықтың символына айналды. Бұл жанжал АҚШ-тағы көптеген корпорациялардың есептік практикасын және қызметін де күмәндік тудырды және 2002 жылғы Сарбенс-Оксли заңының қабылдануына ықпал етті. Бұл жанжал, тіпті үлкен алаяқтық банкроттыққа ұшыраған WorldCom компаниясымен бірге, Enron және WorldCom компанияларының негізгі аудиторы болған Arthur Andersen есептік фирмасының таратылуына себеп болды, соның салдарынан бүкіл бизнес әлеміне әсер етті. Enron 2001 жылдың соңында Нью-Йорктің оңтүстік округінде банкроттыққа өтініш берді және Weil, Gotshal & Manges компаниясын банкроттық кеңесшісі етіп тағайындады. Ол 2004 жылдың қарашасында сот бекіткен қайта ұйымдастыру жоспарына сәйкес банкроттығын аяқтады. Жаңа директорлар кеңесі Enron компаниясының атын Enron Creditors Recovery Corp. деп өзгертті және банкроттыққа дейінгі Enron компаниясының белгілі бір операцияларын және активтерін қайта ұйымдастыруға және сатуға баса назар аударды. 2006 жылдың 7 қыркүйегінде Enron өзінің соңғы еншілес компаниясы Prisma Energy International компаниясын Ashmore Energy International Ltd. (қазір AEI) компаниясына сатты. Бұл – тарихтағы алаяқтық салдарынан туындаған ең ірі банкроттық.

InterNorth

Энронның негізгі алдыңғыларының бірі – 1930 жылы, «Қара сейсенбіден» кейін бірнеше ай өткен соң Небраска штатының Омаха қаласында құрылған InterNorth компаниясы еді. Ұлы депрессия кезінде табиғи газдың төмен құны және еңбектің арзандығы компанияның алғашқы қадамдарына көмектесті, нәтижесінде 1932 жылға қарай оның көлемі екі есеге ұлғайды. Келесі 50 жыл ішінде Northern көптеген энергетикалық компанияларды сатып алып, одан да кеңейді. 1979 жылы ол энергия және энергиямен байланысты өнімдермен айналысатын InterNorth холдинг компаниясының негізгі еншілес компаниясы ретінде қайта ұйымдастырылды. Көптеген сатып алулар сәтті аяқталғанымен, кейбіреулері жағымсыз нәтижелерге әкелді. InterNorth электр өнімдерін өндіруші Crouse Hinds Company компаниясын жаулап алу үшін Cooper Industries компаниясымен сәтсіз бәсекелесті. Cooper және InterNorth компаниялары жаулап алу кезінде көптеген соттарға қатысты, олар мәміле аяқталғаннан кейін реттелді. Northern Natural Gas еншілес компаниясы Солтүстік Америкадағы ең ірі құбыр желісі компаниясын басқарды. 1980 жылдарға қарай InterNorth табиғи газ өндірісі, тасымалдануы және сатуы, сондай-ақ табиғи газ сұйықтықтары саласында маңызды күшке айналды және пластмасса өнеркәсібінде жаңашылдықтар жасады. 1983 жылы InterNorth Артур Белфер құрған Fortune 500 тізіміне кіретін Belco Petroleum Company мұнай барлау және өндіру компаниясымен бірікті.

Хьюстон табиғи газы

Хьюстон табиғи газы (HNG) корпорациясы 1925 жылы Хьюстон мұнай компаниясынан газ құбырларын салу арқылы Хьюстон нарығындағы тұтынушыларға газ жеткізу мақсатында құрылған. 1967 жылдан 1981 жылға дейін бас директор Роберт Херринг басшылығымен компания Техастың реттелмеген табиғи газ нарығы мен 1970 жылдардың басындағы тауар бағасының өсуін пайдаланып, энергетика саласындағы жетекші күшке айналды. 1970 жылдардың соңында HNG-нің сәттілігі азайды, газ бағасының өсуі клиенттерді мұнайға көшуге мәжбүр етті. Сонымен қатар, 1978 жылғы Табиғи газ саясаты заңының қабылдануы Техас нарығының кірістілігін төмендетті, нәтижесінде HNG-нің табысы азайды. 1981 жылы Херринг қайтыс болғаннан кейін М.Д. Мэтьюс 3 жылға бас директор болып тағайындалды, алғашқыда сәттіліктерге қол жеткізді, бірақ кірістің күрт төмендеуі оның лауазымынан кетуіне әкелді. 1984 жылы Кеннет Лей Мэтьюстің орнын басып, қиын жағдайдағы конгломератты басқарды.

Бірігу

Консервативті табысымен InterNorth корпоративтік қанаулардың нысанасына айналды, олардың ең танымалсы Ирвин Джейкобс тарапынан жасалды. InterNorth компаниясының бас директоры Сэм Сегнар HNG компаниясымен достық бірігуге тырысты. 1985 жылдың мамыр айында Internorth HNG-ді 2,3 миллиард долларға сатып алды, бұл ағымдағы нарықтық бағадан 40% жоғары, ал 1985 жылдың 16 шілдесінде екі компания бірігуге дауыс берді. Екі компанияның біріктірілген активтері сол кезде АҚШ-тағы екінші ірі газ құбыр желісін құрды. Айова және Миннесота штаттарын қамтамасыз ететін InterNorth компаниясының солтүстік-оңтүстік құбырлары HNG компаниясының Флорида және Калифорния штаттарындағы шығыс-батыс құбырларын толықтырып, тиімді жұмыс істеуге мүмкіндік берді.

1985 жылдың қарашасы

Лей біріктірілген компанияның төрағасы және бас директоры болып тағайындалды. Компания Enron деген атты таңдады.

1987 жыл

Enron Oil, Enron компаниясының мұнай сату операциясы, 8K құжаттарында 85 миллион долларлық зиянды хабарлайды. 1993 жылға дейін 142–190 миллион долларлық нақты зиян жасырылады. Нью-Йорк штатының Вальхалла қаласындағы Enron Oil компаниясының екі басшысы, алаяқтық және жалған салық декларацияларын ұсынғаны үшін кінәлі деп танылды. Олардың бірі түрмеде жазасын өтеді. Enron, электр индустриясы жекешелендірілгеннен кейін Ұлыбритания энергия нарығына енді. Ол Ұлыбританияда Тизсайд электр стансасын салған алғашқы АҚШ компаниясы болды. Сол кездегі Enron қазынашысы Джефф МакМахон 12 миллион долларлық пайда тіркеп, Нигерия жағалауындағы үш қозғалмалы электр генераторына Меррилл Линчтен 7 миллион доллар инвестиция алып, 1999 жылғы табыс мақсатына жетті. 2000 жылдың шілдесінде Меррилл Линч Нигерия жағалауындағы үш қозғалмалы электр генераторындағы үлесін Fastow басқаратын LJM2 компаниясына сатты, бұл кәсіпорынды баланстан тыс қалдыру үшін. 2001 жылдың тамызында Шеррон Уоткинс Кен Лейге Fastow серіктестіктерінің Enron компаниясын "есептік дағдарыстар толқынында құлай" беруі мүмкін екенін мәлімдеді. Лей Уоткинс пен Элизабет А. Тилниден, оның инвестициялық банкир күйеуі Шлайлер Тилни, Меррилл Линчтегі энергетикалық инвестициялық банк бөлімінің басқарушы директоры және басшысы, сондай-ақ Эндрю С. Фастоу мен оның әйелі Лияның жақын досы, дағдарысты басқару стратегиясын әзірлеуді сұрады. 1993 жылы Шлайлер Тилни Меррилл Линчке қосылды, ал бұрын CS First Boston компаниясында жұмыс істеген, сол кезде CS First Boston Ресейді жекешелендіруге көп инвестиция жасады.

1992 жыл

Enron компаниясы Transportadora de Gas del Sur компаниясын сатып алады. 1997 жылы Enron еншілес компаниясы FirstPoint Communications, Inc. құрған FTV Communications LLC жауапкершілігі шектеулі компаниясы Портленд пен Лас-Вегас арасында оптоволокно желісін салды. 1998 жылы Enron компаниясы Лас-Вегастың E Sahara көшесі маңындағы тозығы жеткен ауданында, бүкіл елдегі технологиялық компанияларға қызмет көрсететін оптоволокно кабельдерінің "негізінің" үстінде ғимарат салды. Бұл нысан "Конгресс кітапханасының барлық мазмұнын бірнеше минут ішінде әлемнің кез келген нүктесіне" жіберуге және "Калифорния штатының барлық аймағына бейнеақпарат таратуға" қабілетті болды. Enron АҚШ-тың барлық интернет-провайдерлерінің байланыс жолағын қамтамасыз ету үшін Невададағы өзінің құрылысын пайдалануын қалады, ал Enron оны басқа тауарлар сияқты сатуды жоспарлады. 2000 жылдың қаңтар айында Кеннет Лей және Джеффри Скиллинг сарапшыларға "Интернет трафигінің арқауы болып табылатын жоғары жылдамдықты оптоволокно желілері" бойынша сауда-саттық ашуға дайын екендерін хабарлады. Инвесторлар осы жаңалықты естігеннен кейін Enron акцияларын жылдам сатып алды, "сол кезде интернетке байланысты барлық нәрсеге болған қызығушылық сияқты", акциялардың құны 2000 жылдың қаңтар айында бір акциясы үшін 40 доллардан 70 долларға дейін өсті, ал 2000 жылдың жазында 90 долларға жетті. Enron басшылары акция бағасының өсуінен күтпеген үлкен пайда тапты, 2000 және 2001 жылдар аралығында Enron қызметкерлері 924 миллион долларлық акция сатты. Enron Broadband Services компаниясының басшысы Кеннет Райс өзі 1 миллион акция сатып, 70 миллион долларға жуық пайда тапты. Қолданыстағы оптоволокно кабельдерінің бағасы жүйедегі артық өнімге байланысты төмендеген кезде, 40 миллион шақырымның тек 5% белсенді кабельдер болғанда, Enron оларды арзан бағамен сатып алып, интернет-провайдерлерінің қажеттілігі арта қосқанда пайда табуды күтті, сондай-ақ Enron сатып алған қара талшықты провайдерлерге 20 жылдық келісімшарттар бойынша жалға беруді жоспарлады. Алайда, Enron-ның есептеу әдісі қара талшықтың "қосылғанда" қаншалықты құнды болатынын бағалау үшін есептеулерді пайдаланды және осы бағалауларды ағымдағы кірісіне қосты, транзакциялар әлі жасалмағандықтан және кабельдердің белсенді болатыны белгісіз болғандықтан шоттарына шамадан тыс кіріс қосты. Enron-ның кеңжолақты нарықтағы басқа энергетикалық компаниялармен сауда-саттық жүргізуі Verizon Communications сияқты ірі телекоммуникациялық компанияларды өзінің жаңа нарығын құру үшін кеңжолақты схемасына тартуға бағытталған әрекет болды. 2001 жылдың екінші тоқсанында Enron Broadband Services компаниясы шығынға ұшырады. 2001 жылдың 12 наурызында Enron және Blockbuster Inc. арасындағы Enron байланыстары арқылы фильмдерді талап бойынша тарату туралы 20 жылдық келісімшарт күшін жойды, нәтижесінде Enron акциялары 2001 жылдың ақпан айының ортасында 80 доллардан келісімшарт бұзылғаннан кейін бір аптада 60 доллардан төмен түсті. Джеффри Скиллинг "компанияның акция құнын 40 миллиард долларға арттырады" деді, бірақ бұл бөлімше Enron-ға 2001 жылы бар болғаны 408 миллион доллар кіріс әкелді, ал компанияның кеңжолақты тармағы 2001 жылдың шілдесіндегі екінші тоқсандық есебінен кейін көп ұзамай жабылды. Англиядағы табыстылығын көріп, компания өзінің активтерін бүкіл әлем бойынша Enron International (EI) деген атпен дамытып, әртараптандырды, оның төрағасы бұрынғы HNG атқарушысы Ребекка Марк болды. 1994 жылға қарай EI портфеліне Филиппин, Австралия, Гватемала, Германия, Франция, Үндістан, Аргентина, Кариб бассейні, Қытай, Англия, Колумбия, Түркия, Боливия, Бразилия, Индонезия, Норвегия, Польша және Жапониядағы активтер кірді. Бұл бөлім Enron-ның табысының үлкен бөлігін құрады, 1996 жылы ол табыстың 25% -ын құрады. Марк пен EI су өнеркәсібі билік тарапынан реттемеден босатылатын келесі нарық деп сенді. Олар әлеуеттілігін көріп, PGE сияқты нарыққа кірудің жолдарын іздеді. Осы өсу кезеңінде Enron 1997 жылдың 14 қаңтарында жаңа корпоративтік таңбасын енгізді және сол кезден бастап өзінің ерекше үш түсті E логотипін қабылдады. Бұл логотип әйгілі графикалық дизайнер Пол Рэндтің 1996 жылы қайтыс болғанға дейін жасаған соңғы жобаларының бірі болды және ол кеткеннен кейін үш ай өткен соң таныстырылды. 1998 жылы Enron International Wessex Water компаниясын 2,88 миллиард долларға сатып алды. Wessex Water басқа су компанияларына кеңейтілген Azurix жаңа компаниясының негізгі активтері болды. 1999 жылдың маусымында Azurix-тің сәтті IPO-сынан кейін, "Enron" "бір миллиард доллардан астам ақшаны қарызға батып сорып алды", - деді "The Smartest Guys in the Room: The Amazing Rise and Scandalous Fall of Enron" кітабының авторлары Бетани Маклин және Питер Элкинд. Сонымен қатар, британдық су реттеушілері Wessex-тің бағаларын 2000 жылдың сәуір айынан бастап 12% -ға төмендетуді талап етті, сондай-ақ пайдалылығының ескірген инфрақұрылымын жаңарту қажет болды, бұл бір миллиард доллардан астам құнға бағаланды. Azurix активтері, соның ішінде Wessex, ақырында Enron компаниясымен сатылды.

Enron acquires Transportadora de Gas del Sur. In 1997, FTV Communications LLC, a limited liability company formed by Enron subsidiary FirstPoint Communications, Inc., constructed a fiber optic network between Portland and Las Vegas. In 1998, Enron constructed a building in a rundown area of Las Vegas near E Sahara, right over the "backbone" of fiber optic cables providing service to technology companies nationwide. The location had the ability to send "the entire Library of Congress anywhere in the world within minutes" and could stream "video to the whole state of California". Enron sought to have all US internet service providers rely on their Nevada facility to supply bandwidth, which Enron would sell in a fashion similar to other commodities. In January 2000, Kenneth Lay and Jeffrey Skilling announced to analysts that they were going to open trading for their own "high speed fiber optic networks that form the backbone for Internet traffic". Investors quickly bought Enron stock following the announcement "as they did with most things Internet related at the time", with stock prices rising from $40 per share in January 2000 to $70 per share in March, peaking at $90 in the summer of 2000. Enron executives obtained windfall gains from the rising stock prices, with a total of $924 million of stocks sold by high level Enron employees between 2000 and 2001. The head of Enron Broadband Services, Kenneth Rice, sold 1 million shares himself, earning about $70 million in returns. As prices of existing fiber optic cables plummeted due to the vast oversupply of the system, with only 5% of the 40 million miles being active wires, Enron purchased the inactive "dark fibers", expecting to buy them at low cost and then make a profit as the need for more usage by internet providers increased, with Enron expecting to lease its acquired dark fibers in 20 year contracts to providers. However, Enron's accounting would use estimates to determine how much their dark fiber would be worth when "lit" and apply those estimates to their current income, adding exaggerated revenue to their accounts since transactions were not yet made and it was not known if the cables would ever be active. Enron's trading with other energy companies within the broadband market was its attempt to lure large telecommunications companies, such as Verizon Communications, into its broadband scheme to create its own new market. By the second quarter of 2001, Enron Broadband Services was reporting losses. On March 12, 2001, a proposed 20 year deal between Enron and Blockbuster Inc. to stream movies on demand over Enron's connections was canceled, with Enron shares dropping from $80 per share in mid February 2001 to below $60 the week after the deal was killed. The branch of the company that Jeffrey Skilling "said would eventually add $40 billion to Enron's stock value" added only about $408 million in revenue for Enron in 2001, with the company's broadband arm closed shortly after its meager second quarter earnings report in July 2001. Seeing the success in England, the company developed and diversified its assets worldwide under the name of Enron International (EI), headed by former HNG executive Rebecca Mark. By 1994, EI's portfolio included assets in The Philippines, Australia, Guatemala, Germany, France, India, Argentina, the Caribbean, China, England, Colombia, Turkey, Bolivia, Brazil, Indonesia, Norway, Poland, and Japan. The division was producing a large share of earnings for Enron, contributing 25% of earnings in 1996. Mark and EI believed the water industry was the next market to be deregulated by authorities. Seeing the potential, they searched for ways to enter the market, similar to PGE. During this period of growth, Enron introduced a new corporate identity on January 14, 1997, and from that point adopted their distinctive tricolor E logo. This logo was one of the final projects of legendary graphic designer Paul Rand before his death in 1996, and debuted almost three months after his departure. In 1998, Enron International acquired Wessex Water for $2.88 billion. Wessex Water became the core asset of a new company, Azurix, which expanded to other water companies. After Azurix's promising IPO in June 1999, Enron "sucked out over $1 billion in cash while loading it up with debt", according to Bethany McLean and Peter Elkind, authors of The Smartest Guys in the Room: The Amazing Rise and Scandalous Fall of Enron. Additionally, British water regulators required Wessex to cut its rates by 12% starting in April 2000, and an upgrade was required of the utility's aging infrastructure, estimated at costing over a billion dollars. Azurix assets, including Wessex, were eventually sold by Enron.

Қаржылық есептерді бұрмалау

1990 жылы Enron компаниясының операциялық директоры Джеффри Скиллинг, Скиллинг пайдаланғысы келген, қарқынды дамып келе жатқан энергия нарығын жақсы білетін Эндрю Фастоуды жұмысқа алды. 1993 жылы Фастоу энергетика саласында кең таралған бизнес практикасы болып табылатын, жауапкершілігі шектеулі арнайы мақсаттағы көптеген компанияларды құруды бастады. Бұл, Enron-ға өз міндеттемелерінің бір бөлігін баланстан шығарып, акция бағасын тұрақты және жалпы алғанда өсіре беруге, сондай-ақ инвестициялық дәрежедегі кредиттік рейтингтерін сақтап қалуға мүмкіндік берді. Enron бастапқыда АҚШ бойынша электр энергиясы мен табиғи газды жеткізу және таратумен айналысты. Компания заң ережелері мен инфрақұрылымдық мәселелерді ескере отырып, электр станцияларын және құбырларды жобалады, салды және пайдаланды. Enron-ға жағалаудан жағалауға және шекарадан шекараға созылған, ірі табиғи газ құбырларының желісі тиесілі болды, оның ішінде Northern Natural Gas, Florida Gas Transmission, Transwestern Pipeline Company және Канададан Northern Border Pipeline серіктестігі кірді. 1996 жылдың шілдесіне дейін Калифорния, Нью-Гэмпшир және Род-Айленд штаттары Enron компаниясының Portland General Electric корпорациясын сатып алу ниеті кезінде электр энергиясын либералдау заңдарын қабылдаған болатын. 1998 жылы Enron су секторында қызмет етуді бастады, Azurix Corporation құрды, ол 1999 жылдың маусымында Нью-Йорк қор биржасында акцияларын ұсынысқа шығарды. Azurix сумен жабдықтау нарығында сәттілікке жете алмады, ал Буэнос-Айрестегі маңызды концессиясының бірі үлкен шығынға әкелді. Enron негізінен маркетинг, энергияны насихаттау және акция бағасын жоғары ұстау арқасында байыды. Fortune журналы Enron-ды 1996 жылдан 2001 жылға дейін алты жыл қатарынан «Американың ең инновациялық компаниясы» деп атады. 2000 жылы Enron «Америкада жұмыс істеуге ең жақсы 100 компанияның» тізіміне енді және кеңселері өте сәнді болды. Enron көптеген адамдар, соның ішінде жұмысшылар мен еңбек ұжымдары тарапынан, үлкен зейнетақы төлемдері, жұмыскерлерге берілетін жәрдемақылары және тиімді басқаруы үшін керемет компания ретінде мақталды, оның корпоративтік алаяты ашылғанға дейін. Компанияның табысқа жету тарихына алғаш күмән келтірген сарапшы – BNP Paribas компаниясының энергетикалық нарық сарапшысы Дэниел Скотто болды. Ол 2001 жылдың тамызында «Enron: All stressed up and no place to go» деген тақырыпта жазба жариялады, ол инвесторларды Enron акцияларын сатуға ынталандырды, бірақ акция бойынша ұсынымын «сатып алудан» «бейтарапқа» ғана өзгертті. Кейіннен анықталғандай, Enron компаниясының көптеген активтері мен пайдасы көтеріңкі көрсетілген, толығымен жалған немесе мүлдем болмаған. Мысалы, 1999 жылы Enron Merrill Lynch компаниясының инвестициясын пайызбен қайтарып беруге уәде берді, бұл олардың кітаптарында пайда көрсетуге мүмкіндік берді. Қарыздар мен шығындар компанияның қаржылық есептілігіне енгізілмеген оффшорлық құрылған компанияларға аударылды. Enron және оған байланысты компаниялар арасындағы басқа да күрделі және құпия қаржылық операциялар компанияның кітаптарынан пайдасыз компанияларды жою үшін пайдаланылды. Компанияның ең құнды активі және адал табыстың басты көзі – 1930 жылдардағы Northern Natural Gas компаниясы, ақырында Омаха инвесторлары тобы сатып алып, штаб-пәтерін өз қаласына көшірді. Қазір ол Уоррен Баффеттің Berkshire Hathaway Energy компаниясының бөлімшесі болып табылады. NNG, Dynegy Corporation компаниясы Enron компаниясын сатып алуды жоспарлаған кезде 2,5 миллиард долларлық капитал құю үшін кепіл ретінде пайдаланылды. Dynegy компаниясы Enron-ның қаржылық есептерін мұқият тексергеннен кейін келісімнен бас тартып, бас директоры Чак Уотсонды қызметтен босатыды. Жаңа төраға және бас директор, марқұм Дэниел Дистбиер, бұрын NNG президенті және Enron атқарушысы болған, ал Кен Лей оны қызметтен шығарып жіберді. Дистбиер Уоррен Баффетпен таныс болған. NNG қазірдің күніне дейін табысты қызмет етуде.

In 1990, Enron's chief operating officer Jeffrey Skilling hired Andrew Fastow, who was well acquainted with the burgeoning deregulated energy market that Skilling wanted to exploit. In 1993, Fastow began establishing numerous limited liability special purpose entities, a common business practice in the energy industry. However, it also allowed Enron to transfer some of its liabilities off its books, allowing it to maintain a robust and generally increasing stock price and thus keep its critical investment grade credit ratings. Enron was originally involved in transmitting and distributing electricity and natural gas throughout the US. The company developed, built, and operated power plants and pipelines while dealing with rules of law and other infrastructures worldwide. Enron owned a large network of natural gas pipelines, which stretched coast to coast and border to border including Northern Natural Gas, Florida Gas Transmission, Transwestern Pipeline Company, and a partnership in Northern Border Pipeline from Canada. The states of California, New Hampshire, and Rhode Island had already passed power deregulation laws by July 1996, the time of Enron's proposal to acquire Portland General Electric corporation. During 1998, Enron began operations in the water sector, creating the Azurix Corporation, which it part floated on the New York Stock Exchange during June 1999. Azurix failed to become successful in the water utility market, and one of its major concessions, in Buenos Aires, was a large scale money loser. Enron grew wealthy due largely to marketing, promoting power, and having a high stock price. Enron was named "America's Most Innovative Company" by Fortune for six consecutive years, from 1996 to 2001. It was on the Fortunes "100 Best Companies to Work for in America" list during 2000, and had offices that were stunning in their opulence. Enron was hailed by many, including labor and the workforce, as an overall great company, praised for its large long term pensions, benefits for its workers, and extremely effective management until the exposure of its corporate fraud. The first analyst to question the company's success story was Daniel Scotto, an energy market expert at BNP Paribas, who issued a note in August 2001 entitled Enron: All stressed up and no place to go which encouraged investors to sell Enron stocks, although he only changed his recommendation on the stock from "buy" to "neutral". As was later discovered, many of Enron's recorded assets and profits were inflated, wholly fraudulent, or nonexistent. One example was in 1999 when Enron promised to repay Merrill Lynch's investment with interest to show a profit on its books. Debts and losses were put into entities formed offshore that were not included in the company's financial statements; other sophisticated and arcane financial transactions between Enron and related companies were used to eliminate unprofitable entities from the company's books. The company's most valuable asset and the largest source of honest income, the 1930s era Northern Natural Gas company, was eventually purchased by a group of Omaha investors who relocated its headquarters to their city; it is now a unit of Warren Buffett's Berkshire Hathaway Energy. NNG was established as collateral for a $2.5 billion capital infusion by Dynegy Corporation when Dynegy was planning to buy Enron. When Dynegy examined Enron's financial records carefully, they repudiated the deal and dismissed their CEO, Chuck Watson. The new chairman and CEO, the late Daniel Dienstbier, had been president of NNG and an Enron executive at one time and was forced out by Ken Lay. Dienstbier was an acquaintance of Warren Buffett. NNG continues to be profitable now.

2001 жылғы есептік жанжалдар

2001 жылы Enron және оның аудиторы Артур Андерсенге қатысты 1990-шы жылдар бойында жүзеге асырылған заңсыз есептік амалдар, тіпті алаяқтыққа жақын болған жағдайлар туралы бірқатар мәлімдемелерден кейін, Enron тарихтағы сол кездегі ең ірі 11-тарау банкроттығын жариялады (кейін 2002 жылы Worldcom және 2008 жылы Lehman Brothers компаниялары бұл көрсеткішті басып өтті), нәтижесінде акционерлер 11 миллиард долларлық шығынға ұшырады. Жанжалдың күшеюімен Enron акцияларының құны 2000 жылдың жазында 90 АҚШ долларынан бірнеше центке дейін төмендеді. Enron компаниясының құлдырауы оның пайдасы мен кірісінің көп бөлігі арнайы мақсаттағы ұйымдармен (ол бақылаған серіктестіктер) жасалған мәмілелердің нәтижесі екендігі анықталғаннан кейін болды. Бұл амал Enron-ның көптеген қарыздары мен шығындарын қаржылық есептерден жасыруға мүмкіндік берді. Enron 2001 жылдың 2 желтоқсанында банкроттыққа өтініш берді. Бұған қоса, осы жанжал сол кезде әлемдегі бес ірі аудиттік компанияның бірі болған Артур Андерсеннің таратылуына әкеп соқты. Компания 2002 жылы Enron аудитіне қатысты құжаттарды жойғаны үшін әділетке кедергі келтіргені үшін кінәлі деп танылды. SEC сотталған қылмыскерлерден аудит қабылдауға құқығы болмағандықтан, Андерсен ашық компанияларды аудиттеуден бас тартуға мәжбүр болды. 2005 жылы Жоғарғы Сот бұл үкімді жоққа шығарса да, Андерсеннің беделіне келген зиян компанияға тіпті шектеулі көлемде болса да, өзін қалпына келтіруге немесе жаңадан бастауға мүмкіндік бермеді. Enron сонымен қатар Хьюстон Астрос бейсбол клубымен жаңа стадионға атау құқығын алу туралы келісімді тоқтатып, бұрын Enron Field (қазіргі Minute Maid Park) деп аталған стадионның атын өзгертуге мәжбүр болды.

Бухгалтерлік есептік әдістер

Enron компаниясы Enron-ның қаржылық ақпаратын жариялаудағы алаяқтығын жасыру үшін түрлі алдамшылық тактикалар мен есептеу амалдарын қолданды. Компанияның қаржылық есептеріндегі маңызды міндеттемелерді жасыру үшін арнайы мақсаттағы кәсіпорындар құрылды. Бұл кәсіпорындар Enron-ды нақты пайдадан гөрі табыстырақ көрсетті, соның салдарынан қауіпті спираль пайда болды. Әр тоқсан сайын компания басшылары миллиардтаған долларлық пайданың иллюзиясын жасау үшін одан да көп қаржылық алдаулар жасауға мәжбүр болды, ал компания шындығында ақша жоғалтып жатты. Бұл практика акция бағасын жаңа деңгейге көтерді, осы кезде басшылар құпия ақпаратты пайдаланып, миллиондаған долларлық Enron акцияларын саудалай бастады. Enron компаниясының басшылары мен инсайдерлері компанияның шығындарын жасыратын офшорлық шоттар туралы білген, бірақ инвесторлар білмеді. Бас қаржы директоры Эндрю Фастоу кітаптан тыс компанияларды құрған және өзіне, отбасына және достарына жүздеген миллион долларлық кепілді табыс табу үшін келісімдерді манипуляциялаған команданы басқарды. Бұл компанияның және оның акционерлерінің есебінен жасалды. 1999 жылы Enron EnronOnline жобасын бастады, бұл АҚШ-тағы барлық энергия компаниялары пайдаланған интернет-сауда платформасы болды. Компанияның агрессивті инвестициялық стратегиясын насихаттау арқылы, Enron президенті және бас операциялық директоры Джеффри Скиллинг Enron-ды газ бен электр энергиясының ең ірі сатушысы етіп жасауға көмектесті, тоқсан сайын 27 миллиард доллардан астам сауда жасалды. Алайда, компанияның қаржылық талаптары нақты бағамен қабылдануы керек еді. Скиллинг Enron-да нарықтық құндылыққа сәйкес есептеуді енгізді, онда кез келген мәміледен күтілетін болашақ пайда қазіргі уақытта нақты болғандай есептелді. Осылайша, Enron уақыт өте келе шығынға айналуы мүмкін пайданы тіркей алды, өйткені компанияның қаржылық жағдайы «технологиялық бум» деп аталатын кезеңде акция бағасын манипуляциялаудан кейін екінші орынға түсті. Бірақ компанияның табысы құжаттастырылмаған қаржылық есептермен өлшенгенде, нақты баланс шектері ыңғайсыз болады. Шындығында, Enron-ның адал емес әрекеттері көбінесе алдауды жалғастыру және акция бағасын көтеру үшін жасалған тәуекелдік ойындар еді. Бағаның өсуі инвесторлар капиталының үнемі ағылуын білдірді, бұл қарызға батқан Enron-ның көп бөлігін қамтамасыз етті (қаржылық «пирамида» немесе «Понци схемасы» сияқты). Бұл иллюзияны сақтап қалуға тырысқан Скиллинг Уолл-стрит сарапшысы Ричард Грубманды сөзбен шабуылдады, ол телефон арқылы тіркелген конференция кезінде Enron-ның ерекше есептеу тәжірибесіне күмән келтірді. Грубман Enron компаниясы өзінің балансын табыс туралы мәлімдемелермен бірге жариялай алмайтынына шағымданғанда, Скиллинг: «Жақсы, көп рахмет, біз соны бағалаймыз, есекқұйрық» деді. Бұл пікір баспасөз, Уолл-стрит сарапшылары мен жұртшылық тарапынан наразылық пен таңғажайыпқа ұшырады.

Enron used a variety of deceptive and fraudulent tactics and accounting practices to cover its fraud in reporting Enron's financial information. Special purpose entities were created to mask significant liabilities from Enron's financial statements. These entities made Enron seem more profitable than it was, and created a dangerous spiral in which, each quarter, corporate officers would have to perform more and more financial deception to create the illusion of billions of dollars in profit while the company was actually losing money. This practice increased their stock price to new levels, at which point the executives began to work on insider information and trade millions of dollars worth of Enron stock. The executives and insiders at Enron knew about the offshore accounts that were hiding losses for the company; the investors, however, did not. Chief Financial Officer Andrew Fastow directed the team that created the off books companies and manipulated the deals to provide himself, his family, and his friends with hundreds of millions of dollars in guaranteed revenue, at the expense of the corporation for which he worked and its stockholders. In 1999, Enron initiated EnronOnline, an Internet based trading operation, which was used by virtually every energy company in the United States. By promoting the company's aggressive investment strategy, Enron's president and chief operating officer Jeffrey Skilling helped make Enron the biggest wholesaler of gas and electricity, trading over $27 billion per quarter. The corporation's financial claims, however, had to be accepted at face value. Under Skilling, Enron adopted mark to market accounting, in which anticipated future profits from any deal were tabulated as if currently real. Thus, Enron could record gains from what over time might turn out to be losses, as the company's fiscal health became secondary to manipulating its stock price during the so called Tech boom. But when a company's success is measured by undocumented financial statements, actual balance sheets are inconvenient. Indeed, Enron's unscrupulous actions were often gambles to keep the deception going and so increase the stock price. An advancing price meant a continued infusion of investor capital on which debt ridden Enron in large part subsisted (much like a financial "pyramid" or "Ponzi scheme"). Attempting to maintain the illusion, Skilling verbally attacked Wall Street analyst Richard Grubman, who questioned Enron's unusual accounting practice during a recorded conference telephone call. When Grubman complained that Enron was the only company that could not release a balance sheet along with its earnings statements, Skilling replied, "Well, thank you very much, we appreciate that asshole." Though the comment was met with dismay and astonishment by press, Wall Street analysts and public,

Банкроттан кейінгі жағдай

Enron бастапқыда өзінің үш отандық құбыр компанияларын, сондай-ақ шетелдегі активтерінің көпшілігін сақтап қалуды жоспарлаған. Алайда, банкроттықтан шығу алдында Enron өзінің ішкі құбыр компанияларын CrossCountry Energy ретінде 2,45 миллиард долларға сатты, кейіннен басқа активтерді Vulcan Capital Management компаниясына сатты. Enron өзінің соңғы бизнесін, Prisma Energy, 2006 жылы сатты, нәтижесінде Enron активсіз қалды. 2007 жылдың басында оның атауы Enron Creditors Recovery Corporation болып өзгертілді. Оның мақсаты – бұрынғы Enron-ның қалған несиегерлерін өтеу және Enron-ның істерін аяқтау. 2008 жылдың желтоқсанында Enron кредиторлары компанияның таратылуынан 7,2 миллиард доллар (компанияның қарыздарының шамамен 17 пайызы) алатыны туралы хабарланды. Citigroup және JP Morgan Chase компаниялары Enron компаниясының несие беру іс-әрекетін қолдағандығы үшін сотқа тартылғаннан кейін, екі компания Enron кредиторларына миллиардтаған доллар беруге келісті. 2011 жылдың мамыр айына қарай кредиторларға 21,8 миллиард доллар бөлінді, бұл банкроттық кезінде Enron-ның қарыздарының 53 пайызын құрады. Enron Creditors Recovery Corporation корпорациясы ақыр соңында 2016 жылдың 28 қарашасында таратылды. Компанияның бұрынғы су коммуналдық бөлігі Azurix компаниясының меншігінде қалады, бірақ қазіргі уақытта активтері жоқ. Ол Аргентина үкіметіне қарсы бірнеше сот процестеріне қатысады, 1999 жылы Буэнос-Айрес су желісін басқару кезіндегі жергілікті басқарудың немқұрайлылығы мен сыбайлас жемқорлығына байланысты өтемақы талап етеді, бұл шамамен 620 миллион долларлық қарызға және филиалтың құлауына әкелді. 2004 жылдың қарашасында банкроттан шыққаннан кейін көп ұзамай Enron-ның жаңа директорлар кеңесі 11 қаржы институтын Лей, Фастоу, Скиллинг және басқаларға Enron-ның нақты қаржылық жағдайын жасыруға көмектескені үшін сотқа берді. Бұл іс «мегаталаптар ісі» деп аталды. Қылмысқа кінәлілердің арасында Royal Bank of Scotland, Deutsche Bank және Citigroup болды. 2008 жылдан бастап Enron барлық институттармен келісімге келді, соңғысы Citigroup болды. «Мегаталаптар ісі» нәтижесінде Enron кредиторларына таратуға шамамен 7,2 миллиард доллар алды. 2009 жылдың желтоқсанына қарай кейбір талаптар мен төлемдер әлі де таратылып жатты. Enron банкрот болғаннан бері танымал мәдениетте, соның ішінде «Симпсон» мультсериалының «90-шы жылдар шоуы» (Гомер Enron акцияларын сатып алады, ал Мардж өзінің Microsoft акцияларын сақтап қалуды таңдайды) және Enron тақырыбындағы ойын-сауық паркіне саяхат көрінісі бар «Арнайы Эдна» эпизодтарында көрсетілді. 2007 жылғы «Bee Movie» фильмінде Enron компаниясының пародиязы «Honron» (бал мен Enron сөздерінің ойыны) деп аталатын әзіл-сықақ көрсетілді. 2003 жылғы «Корпорация» деректі фильмінде банкроттан кейінгі Enron компаниясына жиі сілтеме жасалып, компанияны «жаман алма» деп сипаттады.

Enron initially planned to retain its three domestic pipeline companies as well as most of its overseas assets. However, before emerging from bankruptcy, Enron sold its domestic pipeline companies as CrossCountry Energy for $2.45 billion and later sold other assets to Vulcan Capital Management. Enron sold its last business, Prisma Energy, during 2006, leaving Enron asset less. During early 2007, its name was changed to Enron Creditors Recovery Corporation. Its goal is to repay the old Enron's remaining creditors and end Enron's affairs. In December 2008, it was announced that Enron's creditors would receive $7.2 billion from the company's liquidation (approximately 17 percent of the debts owed by the company). After Citigroup and JP Morgan Chase were sued for their role in abetting Enron's practices with loans, the two companies agreed to give billions of dollars to Enron's creditors. By May 2011, $21.8 billion had been distributed to the creditors, totaling 53 percent of Enron's debts at the time of bankruptcy. Enron Creditors Recovery Corporation was ultimately dissolved on November 28, 2016. Azurix, the former water utility part of the company, remains under Enron ownership, although it is currently asset less. It is involved in several litigations against the government of Argentina claiming compensation relating to the negligence and corruption of the local governance during its management of the Buenos Aires water concession in 1999, which resulted in substantial amounts of debt (approx. $620 million) and the eventual collapse of the branch. Soon after emerging from bankruptcy in November 2004, Enron's new board of directors sued 11 financial institutions for helping Lay, Fastow, Skilling, and others hide Enron's true financial condition. The proceedings were dubbed the "megaclaims litigation". Among the defendants were Royal Bank of Scotland, Deutsche Bank and Citigroup. as of 2008, Enron has settled with all of the institutions, ending with Citigroup. Enron was able to obtain nearly $7.2 billion to distribute to its creditors as a result of the megaclaims litigation. As of December 2009, some claim and process payments were still being distributed. Enron has been featured since its bankruptcy in popular culture, including in The Simpsons episodes That '90s Show (Homer buys Enron stock while Marge chooses to keep her own Microsoft shares) and Special Edna, which features a scene of an Enron themed amusement park ride. The 2007 film Bee Movie also featured a joke reference to a parody company of Enron called "Honron" (a play on the words honey and Enron). The 2003 documentary The Corporation made frequent references to Enron post bankruptcy, calling the company a "bad apple".

Акция бағасының шыңы мен төмендеуі

2000 жылдың тамызында Enron акцияларының бағасы ең жоғары деңгейге жетіп, 23-і күні 90 доллардан жабылды. 2001 жылдың наурыз айында Fortune журналында жарияланған Бетани Маклиннің мақаласында компанияның қалай табыс табатыны ешкімге түсініксіз екендігі және Enron акцияларының құны жоғары бағаланған болуы мүмкін деген сұрақтар көтерілді. 2001 жылдың 15 тамызында Enron акцияларының бағасы 42 долларға дейін төмендеді. Көптеген инвесторлар Лэйге әлі де сеніп, Enron нарықты бағыттайды деп ойлады. Олар акция құны төмендесе де, акцияларын сатып алуды немесе сақтап қалуды жалғастырды. Қазан айының соңында акциялардың бағасы 15 долларға дейін түсті. Лейдің бұқаралық ақпарат құралдарында айтқан сөздеріне сүйене отырып, көптеген адамдар мұны Enron акцияларын сатып алуға тиімді мүмкіндік деп есептеді. Сондай-ақ, Лейдің әйелі Линда 2001 жылдың 28 қарашасында Enron акцияларының 500 000 данасын 1,2 миллион долларға сатты деген айып тағылды. Бұл сатудан түскен қаражат отбасы мүшелеріне емес, қайырымдылық қорларына аударылды, олар бұрыннан бері қордан қаржы алуға уәде берген болатын. Тіркелген мәліметтерге сәйкес, Линда Лэй сату ордерін таңғы сағат 10:00 мен 10:20 аралығында рәсімдеген. Enron компаниясының проблемалары, соның ішінде олар жасырған миллиондаған долларлық шығындар туралы ақпарат сол күні сағат 10:30 шамасында жарияланды, нәтижесінде акциялардың бағасы бір доллардың астына түсті. Enron компаниясының бұрынғы атқарушы директоры Паула Рикер ішкі сауда жасағандығы айыбымен күдікке ілікті және екі жылға талапкерлік мерзіммен сотталды. Рикер 2001 жылдың шілде айында бір акциясын 15,51 долларға 18 380 Enron акциясын сатып алды. Ол бұл акцияларды 49,77 долларға сатты, бұл 102 миллион долларлық шығын туралы ақпарат жарияланғанға бір апта бұрын болды. 2002 жылы Enron компаниясының сыртқы аудиторы және басқару консультанты болған Andersen LLP құлағаннан кейін, бұрынғы Andersen директоры Джон М. Каннингем «Біздің бәріміз Enron құрбаны болдық» деген сөз тіркесін қолданды. Оқиғаның салдарынан Лэй мен Скиллингке сөз байласу, алаяқтық және ішкі сауда жасағандықтары үшін айып тағылды. Лэй сот шешімі шығарылмас бұрын қайтыс болды, ал Скиллинг 24 жыл 4 айға сотталды және 45 миллион доллар айыппұл төлеуге міндеттелді (кейін азайтылды). Фастоу алты жылға бас бостандығынан айырылды, ал Лу Пай соттан тыс келісім шарттары бойынша 31,5 миллион доллар төледі.

In August 2000, Enron's stock price attained its greatest value, closing at $90 on the 23rd. In March 2001 an article by Bethany McLean appeared in Fortune magazine noting that no one understood how the company made money and questioning whether Enron stock was overvalued. By August 15, 2001, Enron's stock price had decreased to $42. Many of the investors still trusted Lay and believed that Enron would rule the market. They continued to buy or retain their stock as the equity value decreased. As October ended, the stock had decreased to $15. Many considered this a great opportunity to buy Enron stock because of what Lay had been telling them in the media. Also, Lay's wife, Linda, was accused of selling 500,000 shares of Enron stock totaling $1.2 million on November 28, 2001. The money earned from this sale did not go to the family but rather to charitable organizations, which had already received pledges of contributions from the foundation. Records show that Mrs. Lay made the sale order sometime between 10:00 and 10:20 am. News of Enron's problems, including the millions of dollars in losses they hid, became public about 10:30 that morning, and the stock price soon decreased to less than one dollar. Former Enron executive Paula Rieker was charged with criminal insider trading and sentenced to two years probation. Rieker obtained 18,380 Enron shares for $15.51 a share. She sold that stock for $49.77 a share in July 2001, a week before the public was told what she already knew about the $102 million loss. In 2002, after the tumultuous fall of Enron's external auditor, and management consultant, Andersen LLP, former Andersen Director, John M. Cunningham coined the phrase, "We have all been Enroned." The fallout resulted in both Lay and Skilling being convicted of conspiracy, fraud, and insider trading. Lay died before sentencing, Skilling got 24 years and 4 months and a $45 million penalty (later reduced). Fastow was sentenced to six years of jail time, and Lou Pai settled out of court for $31.5 million.

Enron International компаниясы

Enron International (EI) – Enron компаниясының активтерді дамыту және басқару жөніндегі көтерме сауда бөлімшесі болды. Оның негізгі мақсаты Солтүстік Америкадан тыс жерлерде табиғи газ электр станцияларын дамыту және салу еді. Enron Engineering and Construction Company (EECC) компаниясы Enron International компаниясының толық иелігіндегі еншілес компаниясы болып табылып, Enron International компаниясының электр станцияларының басым бөлігін салған. Enron компаниясының басқа да бөлімшелерінен өзгеше, Enron International банкротқа өтініш берген кезде берік қаржылық ағынға ие болды. Enron International компаниясы Enron-ның барлық шетелдік энергетикалық жобаларынан, соның ішінде Еуропадағы жобалардан тұрды. Компанияның Тизсайд электр станциясы 1989 жылдан бері Enron компаниясымен салынған және пайдаланылған әлемдегі ең ірі газды электр станцияларының бірі еді және Ұлыбританияның энергия қажеттілігінің 3 пайызын қамтамасыз етті. Enron станцияның акцияларының жартысына ие болды, ал қалған 50 пайызы төрт аймақтық электр компаниясы арасында бөлісті.

Жобалар

Enron International компаниясы әлем бойынша электр стансалары мен құбырларды салды. Олардың кейбіреуі бүгінгі күнге дейін жұмыс істеп келеді, соның ішінде Англиядағы ірі Teesside электр стансасы бар. Ал басқалары, мысалы, Доминикан Республикасындағы Пуэрто-Платадан тысқары орналасқан баржадағы электр стансасы, сот процестері мен инвестициялық шығындар арқылы Enron компаниясына зиян келтірді. Пуэрто-Плата – Hotelero del Atlantico қонақ үйінің жанында орналасқан баржадағы электр стансасы еді. Электр стансасы іске қосылғанда, жел соққанда стансадан шыққан күйе тамақтардың үстіне түсіп, оларды қараңғылатты. Сондай-ақ, жел жақын маңдағы шалаптардан қоқысты электр стансасының су тарту жүйесіне соқты. Біраз уақыт бойы жалғыз шешім – адамдарды жалдап, қайықпен жүріп, қоқысты ескектермен итеру болды. Құрылыс екі кезеңде аяқталу жоспарланған, ал Enron компаниясы стансаны басқаруға көмектесу үшін Dabhol Power Company компаниясын құрды. Бұл жоба Үндістанның электр желісін жаңарту және тұрақтандыруға бағытталған 20 миллиард долларлық жоспардың бірінші қадамы болды. Enron, GE (жобаға турбиналарды сатқан) және Bechtel (стансаны салған) компанияларының әрқайсысы 10% үлеске ие болды, ал қалған 90% MSEB компаниясына тиесілі еді.

1996 жылы Үндістанның Конгресс партиясы биліктен кеткеннен кейін, Үндістан үкіметі жобаның тым қымбат екенін анықтады, станса үшін төлеуден бас тартты және құрылысты тоқтатты. Алайда, Enron компаниясының қаржылық жағдайы нашар болғандықтан, сол жылдың жазында Марк пен Enron International компаниясының барлық басшыларынан компанияны қайта құру және активтер бизнесінен құтылу үшін Enron-нан кетуі сұралды. Одан кейін MSEB компаниясымен төлем дауы туды, нәтижесінде Enron 2001 жылдың маусым айында стансадағы жұмысты тоқтату туралы бұйрық берді. 1996 жылдан бастап 2001 жылы Enron банкротқа ұшырағанға дейін компания жобаны қайта жандандыруға және Үндістанның электр стансасына деген қызығушылығын оятуға тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады. 2001 жылдың желтоқсанына қарай Enron жанжалы мен банкроттығы құрылысты қайта жандандыру және стансаны аяқтау мүмкіндігін жоққа шығарды. 2005 жылы Үндістан үкіметі құрған Ratnagiri Gas and Power компаниясы Dabhol нысанының құрылысын аяқтау және стансаны пайдалану үшін құрылды.

Жобаның жазғы мезгілі

2001 жылдың жазында Enron Enron International-дың бірнеше активтерін сатуға тырысты, бірақ олардың көпшілігі сатылмады. Көпшілік пен БАҚ Enron-ның осы активтерді неге сатқысы келгенін білмейтініне сенді, және Enron-ға ақша қажет болды деген күдік туды. Компания активтерімен жұмыс істейтін қызметкерлерге 2000 жылы Джефф Скиллинг бизнес активтерін компанияның құндылығын анықтаудың ескірген тәсілі деп есептегенін, ал оның орнына "интеллектуалдық активтерге" негізделген компания құруды қалағанын жеткізді.

Enron Global Exploration & Production, Inc. (Enron Global Exploration & Production, Inc.) компаниясының құрамына кіреді.

Enron Global Exploration & Production Inc. (EGEP) компаниясы – Enron-ның еншілес компаниясы, ол EOG Resources (бұрынғы Enron Oil and Gas EOG) арқылы ішкі активтерді, ал EGEP (бұрынғы Enron Oil and Gas Int'l, Ltd EOGIL) арқылы халықаралық активтерді бөлу нәтижесінде құрылды. EGEP активтерінің ішінде Үндістанның мемлекеттік «Мұнай және табиғи газ» корпорациясы (ONGC) ашқан, бастапқыда осы кен орындарын пайдаланған Панна Мукта және Оңтүстік Тапти кен орындары бар. 1994 жылдың желтоқсанында ONGC (40%), Enron (30%) және Reliance (30%) арасында бірлескен кәсіпорын құрылды.

"Enron" мемлекеттік қызметі үшін сыйлық

1990 жылдардың ортасында Enron компаниясы Райс университетінің Бейкер институты табыс еткен «Халыққа көрнекті қызметі үшін Enron сыйлығы» үшін қор құрды, бұл сыйлық «қоғамдық қызметке қосқан үлесі үшін ерекше тұлғаларды марапаттауға» арналған. Сыйлық иегерлері:
1995 жыл: Колин Пауэлл. 1997 жыл: Михаил Горбачев. 1999 жыл (көктем): Эдуард Шеварднадзе. 1999 жыл (күз): Нельсон Мандела. 2001 жыл: Алан Гринспен. Гринспен, ФРБ төрағасы болғандықтан, 10 000 долларлық сыйақыны, 15 000 долларлық мүсінді және кристалл кубокты қабылдауға құқығы болмады, ол тек Enron сыйлығының иегері аталғандығының «құрметін» қабылдады. Жағдай одан әрі ушықты, себебі бірнеше күн бұрын Enron компаниясы бес жыл бойы қаржылық есептемелерін бұрмалағанын мойындаған құжаттарды тапсырған еді. Гринспен сөйлеген сөзінде Enron туралы бір сөз де айтпады. Салтанатты шарада Кен Лей: «Біздің алғашқы әйел сыйлық иегерімізді күтудемін» деді. Келесі күні таңертең «Хьюстон Хроникасы» газетінде сыйлықтың атауын өзгерту туралы шешім қабылданбағаны хабарланды. Гринспенге сыйлық табысталғаннан кейін 19 күн өткен соң Enron банкроттық жариялады. 2002 жылдың басында Enron Гарвардтың (әйгілі) Ig Nobel сыйлығын «Сандарды ең шығармашылық түрде қолдануы» үшін алды. Enron басқару тобының бұрынғы барлық мүшелері марапатты жеке қабылдаудан бас тартты, бірақ сол кезде себебі жарияланбады.

Энронның саясаттағы ықпалы

Джордж Буш, Enron құлдыраған кезде АҚШ президенті болған, оның сайлау кампаниясына 312,500 доллар, президенттік қорына және инаугурациялық қорға 413,800 доллар түсті. Дик Чейни, Enron құлаған кезде АҚШ вице-президенті, жаңа энергетикалық саясатты жасау үшін алты рет Enron басшыларымен кездесті. Ол Конгресске кездесу протоколын көрсетуден бас тартты.

Деректер

Yahoo! : Enron Corp. компаниясы туралы мәлімет
Enron Creditors Recovery Corp. профилі, Hoovers.com
Enron Creditors Recovery Corp. профилі, Google Finance
Enron тарихнамасы. (1997-2002 жылдар аралығындағы ENRON акцияларының тарихи көрсеткіштерін қамтиды.)