Кіріспе

Академиялық алаяқтық үшін пайдаланылатын жазу бизнесі. Эссе фабрикасы (кейде қағаз фабрикасы деп те аталады) – бұл клиенттерге академиялық алаяқтық жасау мақсатымен белгілі бір тақырып бойынша түпнұсқалық жазба тапсыруға мүмкіндік беретін бизнес. Клиенттер компанияға эссе туралы толық ақпаратты ұсынады, соның ішінде беттер саны, жалпы тақырып және жұмыс істеу мерзімі. Клиенттен әр бет үшін белгілі бір сома алынады. Мұндай эссе банктері жұлдызды эссе жазу қызметтерін коммерцияландыруға себеп болды. 1950 жылдардың басынан бастап колледжтерде таратылған жарнамаларда диссертациялар, дипломдық жұмыстар және курстық жұмыстар үшін дайын жұмыстарды ұсынатын қызметтер сипатталған. Адамдар ғимаратқа кіріп, баға тізімдерін қарап, тікелей тапсырыс бере алатын, немесе осы кәсіпорындардың жертөлесінде сақталған бұрынғы зерттеу жұмыстарынан таңдау жасай алатын. Бұл іс мемлекеттің Нью-Йорк штатының білім беру заңына сәйкес эссе фабрикасының қызметіне наразылық білдіруімен байланысты. Заң "алдамшылық жолмен диплом алуды немесе басқа біреуге мұндай іс жасауға 'көмектесуді' айыптайды". Мемлекет студенттер сатып алған курстық жұмыстарын бағалау үшін пайдаланғанын мәлімдеді. Компания жазған эсселердің зерттеу мақсатында ғана екенін айтса да, олардың жарнамалық стратегиясы керісінше, жақсы баға алуға мүмкіндік беретінін көрсетіп, ынталандырды. Бұл заң Нью-Йорк заңынан бірнеше жағынан өзгеше, оның ішінде сатушы қағазды бағалау үшін ұсынбағанын айтса да, сот оның мұндай жағдайға түсуі мүмкін екенін анықтаса немесе талап сенімді болмаса, жауапты деп есептейді. Мысалы, кейбір эссе фабрикалары өз өнімдерін бағалау үшін ұсынбайтынын мәлімдейді, бірақ олардың қағаздарына алынған жоғары бағаларымен мақтанады. 2011 жылғы Флорида штатының заңдарының 877.17-бабында "жазбаша, дыбыс жазбасы, сурет, көркем немесе басқа да тапсырманы" "көп өзгеріссіз" күйінде ұсыну үшін "сату, сатуға ұсыну немесе сату үшін жарнамалау" екінші дәрежелі қылмыс деп көрсетілген. Эссе фабрикалары және осыған ұқсас академиялық алаяқтық қызметтері Англия мен Уэльсте, Австралияда, Ирландияда, Жаңа Зеландияда және Австрияда, сондай-ақ басқа да елдерде заңсыз. Зерттеушілер бұл заңдардың көпшілігі білім беру немесе ниет талаптарынсыз жасалғанын, олардың ауқымы соншалықты кең болуы мүмкін, ол көптеген жалпы мақсаттағы, генеративтік жасанды интеллект жүйелерін, мысалы, онлайн үлкен тілдік модельдерді ұсыну және жарнамалауды қылмыстық қылық деп санауы мүмкін екенін көрсеткен. Басқа эссе фабрикалары өздерін "ғылыми баспалар" деп сипаттайды, олар студенттерге өз жұмыстарында сілтеме жасай алатын эсселерді ұсынады. Әр түрлі академиялық білімі бар студенттер эссе фабрикаларының қызметін пайдаланған. Көптеген беделді университеттер мен колледждер студенттерінің эссе фабрикаларынан сатып алынған жұмыстарды тапсырғанын анықтады. Курстық жұмыстарды дайындау қызметтері этикалық дауларды тудырады. Кейбіреулер оларды этикалық емес деп санайды, ал басқалары мүлдем моральдық деп есептейді. Адамдар эссе фабрикаларын әр түрлі себептермен этикалық деп санайды. Кейбір клиенттер оларды рефераттарды түзету үшін пайдаланады. Эссе жазушылар жазбаны тек мазмұны мен грамматикалық қателері туралы пікір білдіру үшін оқиды. Олар сондай-ақ барлық сілтемелердің дұрыс екеніне көз жеткізу үшін эссе фабрикаларына жүгінеді. Кейбір студенттер жұмысты уақтылы тапсыру үшін қағаз фабрикаларына жүгінеді. Эссе жасауды бизнес жағдайларымен салыстыруға болады. Кейбір студенттер курстық жұмыстарды дайындауды компаниялардың еңбекті аутсорсингке беруімен теңестіреді, бұл бизнес үшін қалыпты жағдай, сондықтан мұндай қызметтерді пайдалану әлеуметтік жағынан қабылдануы керек деп санайды. Патрик Сканлон мен Дэвид Нойманның зерттеуіне сәйкес, сауалнамаға қатысқан студенттердің 90%-ы бұл практиканың этикалық емес екенін мойындады. Сол зерттеу көрсеткендей, студенттердің шамамен 20%-ы өздерінің курстастары осы онлайн-қызметтерді жиі пайдаланады деп санайды. Көптеген клиенттер онлайн реферат тапсырыс бергенде, олар өз елінен реферат алады деп ойлайды; алайда бұл әрқашан солай бола бермейді, өйткені эссе фабрикасы компаниялары бүкіл әлемде орналасқан. Көптеген эссе жасау компаниялары шетелде орналасқан, сонымен қатар осы компаниялардың көптеген жазушылары жоғары білімі жоқ және ағылшын тілін екінші тіл ретінде үйренген. АҚШ-та жазушыларға төленетін ақы 2010 жылы бес есеге дейін өзгереді. Кейбір АҚШ жазушылары ең жоғары табысқа ие айларда шамамен 1000 доллар табады, бұл 2009 жылғы көрсеткіш бойынша төмен жалақы. Ал ең жақсы жазушылар айына 5000 долларға дейін таба алады.

Академиялық алаяқтықпен күрес стратегиясы

Университеттер мен колледждер осы сияқты академиялық бұзушылыққа қарсы күресу үшін бірнеше стратегиялар әзірледі. Кейбір профессорлар студенттерден өздерінің курстық жұмыстарын электрондық түрде тапсыруды талап етеді, осылайша эссе мәтіні плагиатқа қарсы бағдарламалық құралдармен (мысалы, Turnitin) белгілі "эссе жасайтын орталықтардың" курстық жұмыстарының дерекқорымен салыстырылады. Сондай-ақ, Turnitin-нің тағы бір жаңа бағдарламалық құралы – "Авторлықты зерттеу" студенттің басқа жазбаларымен салыстырып, студенттің нағыз авторы екендігін анықтау үшін ықтималдық бағалау береді. Басқа университеттер профессорларға күдік тудырған курстық жұмыстар бойынша студенттерден ауызша емтихан алуға рұқсат беретін ережелерді қабылдады; егер студент өзі тапсырған эссе мазмұнымен немесе оның деректерімен таныс болмаса, онда студентке академиялық алаяқтық жасады деген айып тағылуы мүмкін, бұл студент университетке немесе колледж бағдарламасына қабылданғанда сақтауға міндеттенетін ережелерді бұзу болып табылады. Студентке академиялық алаяқтық жасады деген айып тағылған жағдайда, оның ісі әдетте дәлелдерді қарастыратын сот тәрізді әкімшілік комиссияда қаралады. Кінәлі деп танылған студенттерге берілетін жазалар нақты тапсырма бойынша нөл баға алудан бастап, плагиат болған курста сәтсіздікке ұшырауға дейін, ал (ауыр немесе қайталап орын алған жағдайларда) оқу орнынан шеттетілуге немесе қуылғанға дейін жетеді. Кейбір жағдайларда академиялық алаяқтық жасаған студенттердің академиялық құрметтері, дипломдары немесе сыйлықтары алынып тасталуы мүмкін.