Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
| сайты =
| төменгі жазба =
| сурет көкжиек =
| сурет тұжырым =
| ресми атауы =
| website =
| footnotes =
| image skyline =
| image caption =
| official name =
Лудиана ауданы – Үндістанның Пенджаб штатындағы 23 ауданның бірі. Бұл аумағы және халқы бойынша Пенджабтың ең үлкен ауданы. Пенджабтың ең үлкен қаласы Лудиана – аудан орталығы. Басты өнеркәсіптері – велосипед бөлшектері мен тоқыма өнімдері. Лудиана әйелдер аяқ киімін өндірудің ірі орталығы, онда шамамен 10 000 шағын кәсіпорын бар. Аудан жеті әкімшілік аудан, жеті кіші әкімшілік аудан және он екі даму блогынан тұрады. Лудиана ауданының Адами Даму Индексі (HDI) 0,761 (2004 ж. БҰҰ ДМ) көрсеткішімен Пенджабтағы ең жоғары көрсеткіш болып табылады.
Ludhiana district is one of the 23 districts in the Indian state of Punjab. It is Punjab's largest district by both area and population. Ludhiana, the largest city in Punjab, is the district headquarters. The main industries are bicycle parts and hosiery. Ludhiana is a hub of ladies footwear manufacturing, with around 10,000 small scale units. The district is made up of seven tehsils, seven sub tehsils and twelve development blocks. Ludhiana district has the highest HDI in Punjab at 0.761 (2004 UNDP).
Тарих
Лудиана қаласының аты Лоди әулетінен шыққан, олар 1480 жылы қалаға негіз салған деп есептеледі. Мұғұл императоры Акбардың тұсында бұл аймақ Сирхинд саркарлығының құрамына кірді. Шакар, Талванди Рай 1478 жылы, Райкот 1648 жылы және Джаграон 1688 жылы Райкоттың Рай отбасы құрған. Райкоттың Рай Калха (Райкот және Джаграонның чудхари) аталған Рай билеушілерінің бірі 1705 жылы Гуру Гобинд Сингхке пана берді. Бұл оныншы Гуру өміріндегі Чамкаур шайқасынан және Уч да Пир (яғни "Учтың қасиеттісі") оқиғасынан кейін болды, сол кезде моғол әскері діни көшбасшыны ұстауға тырысты. Осы игілік үшін Гуру Райкоттың Рай әулетіне жазулы қылыш сыйлады, ол Райкот қылышы деп белгілі болды. Махараджа Ранджит Сингх билік еткен кезде Лудиана маңызды британдық гарнизонға айналды. Алғашында, 1805 жылы Ранджит Сингх Лудиананы басып алды. Бірақ 1809 жылы британдықтар оның шығысқа қарай жылжуын тоқтатуды шешіп, оған қарсы әскер жіберді. Ранджит Сингх британдықтармен "мәңгілік достық" шартына қол қоюға мәжбүр болды, бұл оның әрекетін Сатледж өзенінің оң жағалауымен шектеді. Британдық әскерлер Лудианада тұрақты түрде орналасты, ал Сатледждің солтүстігіндегі штаттар британдық қорғауға өтті. 1901 жылғы халық санауы бойынша индустардың саны 269 076 немесе жалпы санының 40% құрады; мұсылмандар – 235 937 немесе 35%; ал сикхтер – 164 919 немесе 24%. Ауданның көптеген мұсылман халқы Үндістанның бөлінуінен кейін болған қақтығыстардың салдарынан Пәкістанға көшіп кетті.
Ludhiana gets its name from the Lodhi Dynasty, which is believed to have founded the city in 1480. During the reign of the Mughal emperor Akbar, the area formed part of the Sarkar of Sirhind. Chakar, Talwandi Rai in 1478 AD, Raikot in 1648 AD and Jagraon in 1688 AD were founded by the Rai family of Raikot. It is said that one of the Rai rulers of Raikot, named Rai Kalha (chaudhary of Raikot and Jagraon), gave sanctuary to Guru Gobind Singh in 1705 in the aftermath of the Battle of Chamkaur and Uch da Peer (meaning "saint of Uch") episode of the tenth Guru's life, when the Mughal armies were in hot pursuit of the religious leader. In thanks for this, the Guru gifted a sword with an inscribed blade to the Rai dynasty of Raikot, known as the Raikot sword. During the reign of Maharaja Ranjit Singh, Ludhiana became an important British cantonment. Initially, in 1805, Ranjit Singh occupied Ludhiana. However, in 1809, the British decided to curb his advance eastward and sent troops to confront him. Ranjit Singh was forced to sign the treaty of 'perpetual friendship' with the British, which confined his activities to the right bank of the Sutlej. British troops were permanently stationed in Ludhiana and the Cis Sutlej states came under British protection. According to the 1901 census, Hindus numbered 269,076, or 40% of the total; Muslims, 235,937, or 35%; and Sikhs, 164,919, or 24%. The majority of the Muslim population within the district migrated to Pakistan as a result of the communal violence following the Partition of India.
География
Лудиана – Пәнджаб штатының орталық бөлігінде орналасқан қала. Ол Делиден Амритсарға дейінгі Үлкен Көлік Жолында, солтүстік ендігі 30.55 градус және шығыс бойлығы 75.54 градус бойынша, Солтүстік Үндістанда орналасқан. Лудиана – Пәнджаб штатының Малва аймағындағы ең орталықта орналасқан аудан. Әкімшілік мақсаттар үшін ол Патиала бөліміне қарасты. Ол солтүстік ендігі 30° 34' және 31° 01' аралығында, ал шығыс бойлығы 75° 18' және 76° 20' аралығында жатыр. Солтүстік жағынан Сатлуж өзенімен шектеледі, ол оны Жаландхар ауданынан бөліп тұрады. Өзен Хошиярпур ауданымен солтүстік шекарасын құрайды. Басқа жақтарынан шығыста Рупнагар ауданымен, батыста Мога ауданымен, ал оңтүстікте және оңтүстік-шығыста Барнала, Сангрур және Патиала аудандарымен ортақ шекараға ие. Лудиананың кейбір аймақтарында, әсіресе Будда Дарья бойындағы өнеркәсіптік судың ластануы да маңызды мәселе болып табылады.
Ludhiana is a centrally located city of Punjab, which is on the Grand Trunk Road from Delhi to Amritsar at latitude 30.55 North and longitude 75.54 East in Northern India. Ludhiana is the most centrally located district in the Malwa region of the state of Punjab. For administrative purposes, it has been placed in the Patiala Division. It lies between north latitude 30° 34' and 31° 01' and east longitude 75° 18' and 76° 20'. It is bounded on the north by the Satluj River, which separates it from Jalandhar district. The river forms its northern boundary with Hoshiarpur district. On other sides it shares common boundaries with Rupnagar district in the east, Moga district in the west, and Barnala, Sangrur and Patiala districts in the south and southeast, respectively. Industrial water pollution is also of significant concern in portions of Ludhiana, notably along the Budha Dariya.
Өзендер мен су бұрғылаулар
Сатледж өзені және оның саласы Будда Нала – ауданның негізгі гидрографиялық ерекшеліктері. Оларды қысқаша сипаттау төмендегідей: Сатледж өзені Тибеттегі Манасаровар көлінен бастау алады. Химачал-Прадеш арқылы ағып өткен соң Шивалик тауларынан шығады. Рупнагарға жуық, Самрала ауданының шекарасынан 32 шақырым шығысқа қарай, ол 96 шақырымға ауданның жоғарғы бөлігімен батысқа қарай ағады және Жаграон ауданынан шығу кезінде Беас өзенімен қосылатын жеріне қарай сәл солтүстікке бұрылады. Өзен шығыстан батысқа қарай бағытталған. Су тасқыны кезінде өте қауіпті болуы мүмкін. Соңғы жылдары Сатледж батысқа қарай жылжуда. Бұл өзеннің жағасында Бахлулпур, Махивара және Кум Калан сияқты ежелгі қалалар мен ауылдар салынған. Кейін Бхахрада бөгет салынды, бұл аудандағы су тасқыны қаупін едәуір азайтты. Будда Нала өзені ауданның үлкен бөлігінде Сатледж өзенімен қатар, оның оңтүстігінде ағып, ақырында ауданның солтүстік-батыс бұрышындағы Горсян Кадар Бакш жерінде Сатледж өзеніне құяды. Жаңбыр маусымында су тасқыны болады, бірақ құрғақ маусымда оны кейбір жерлерде жаяу өтуге болады. Лудхиана және Махивара Будда Наланың оңтүстігінде орналасқан. Өзен Лудхиана қаласына кіргеннен кейін суы ластанады.
The Sutlej and its tributary, the Buddha Nala, constitute the chief hydrographic features of the district. A brief description of these is as follows. Sutlej River originates from Lake Manasarovar in Tibet. After flowing through Himachal Pradesh, it debouches from the Shivaliks. Just about Rupnagar, 32 km east of the boundary of Samrala Tehsil, it flows due west along the top of the district for 96 km and turns, as it leaves Jagraon Tehsil, slightly north toward its junction with the Beas at Harike. It maintains an east west direction. It can be devastating during floods. The Sutlej has experienced a westward drift during recent times. Old towns and villages, such as Bahlulpur, Machhiwara, and Kum Kalan, were built on its banks. The river has since been dammed at Bhakhra, which has considerably checked its flooding menace in the district. Buddha Nala It runs parallel to the Satluj on its south for a fairly large section of its course in the district and ultimately joins the Satluj at Gorsian Kadar Baksh in the northwestern corner of the district. It floods during the rainy season, but in the dry season, it can be crossed on foot at certain points. Ludhiana and Machhiwara are to the south of the Buddha Nala. The water of the stream is polluted after it enters Ludhiana City.
Демография
2011 жылғы халық санауы бойынша Лудиана ауданының халқы 3 498 739 адамды құрайды, бұл шамамен Панама мемлекетінің немесе АҚШ-тың Коннектикут штатының халқымен тең. Лудиана ауданындағы сауатты адамдардың саны 2 560 225-ке жетеді, бұл халықтың 73,5% құрайды, оның ішінде ерлердің сауаттылығы 76,5%, ал әйелдердің сауаттылығы 69,4%. Лудиана ауданының 7 және одан жоғары жастағы халқының сауаттылығы 82,20% болса, оның ішінде ерлердің сауаттылығы 86%, әйелдердің сауаттылығы 77,9% құрайды. Әр 1000 еркекке 873 әйел шақалдайды.
According to the 2011 census, Ludhiana district has a population of 3,498,739 roughly equal to the nation of Panama or the US state of Connecticut. Ludhiana district has a total of 2,560,225 literates which constitutes 73.5% of the population, of which male literary is 76.5% and female literacy is 69.4%. The effective literacy of 7+ population of Ludhiana district is 82.20%, of which male is 86% and female literacy is 77.9%. The sex ratio of 873 females for every 1,000 males.
МӘЖ
Жоқ. Сайлау округі Әуелей депутатының аты Партиясы Төсегі57 Ханна Тарунпрет Сингх Сонд Үкіметі58 Самарла Джагтар Сингх Үкіметі59 Сахневал Хардип Сингх Мондиан Үкіметі60 Лудиана Шығыс Дальжит Сингх Гревал Үкіметі61 Лудиана Оңтүстік Ражиндр Пал Каур Чхина Үкіметі62 Атам Нагар Кулвант Сингх Сидху Үкіметі63 Лудиана Орталық Ашок Прашар Паппи Үкіметі64 Лудиана Батыс Гурпрет Гоги Үкіметі65 Лудиана Солтүстік Мадан Лал Багга Үкіметі66 Гилл (SC) Живан Сингх Сванговал Үкіметі67 Паяль (SC) Манвиндр Сингх Гьяспура Үкіметі68 Даха Манпрет Сингх Айали Оппозиция69 Раикот (SC) Хакам Сингх Текедар Үкіметі70 Джаграон (SC) Саравжит Каур Мануке Үкіметі
No. Constituency Name of MLA PartyBench57Khanna Tarunpreet Singh Sond Government58Samrala Jagtar Singh Government59SahnewalHardeep Singh Mundian Government60Ludhiana EastDaljit Singh Grewal Government61Ludhiana SouthRajinder Pal Kaur Chhina Government62Atam NagarKulwant Singh Sidhu Government63Ludhiana Central Ashok Prashar Pappi Government64Ludhiana West Gurpreet Gogi Government65Ludhiana NorthMadan Lal Bagga Government66Gill (SC)Jiwan Singh Sangowal Government67Payal (SC)Manwinder Singh Gyaspura Government68DakhaManpreet Singh AyaliOpposition69Raikot (SC)Hakam Singh Thekedar Government70Jagraon (SC)Saravjit Kaur Manuke Government