Кіріспе

басқа таж кигізу қолжазбалары

Вена таж кигізу евангелиясы, қарапайым түрде Таж кигізу евангелиясы (Krönungsevangeliar) деп те белгілі, 8 ғасырдың соңында Аахендегі Карл Ұлының сарайында жасалған сәндік евангелие кітабы. Болашақ император оны 800 жылы Рождество күні таж киген кезде қолданды, оң қолының үш саусағын Әйен Жоханның Евангелиясының бірінші бетіне қойып, ант берді. Дәстүр бойынша, бұл қолжазба 1000 жылы император Отто III қабірді ашқанда Карл Ұлының қабірінен табылған деп есептеледі. Таж кигізу евангелиясының мұқабасын Ханс фон Реутлинген шамамен 1500 жылы жасаған. Таж кигізу евангелиясы Венадағы Хофбург сарайындағы Императорлық қазынаның (Schatzkammer) бөлігі болып табылады (Schatzkammer, Inv. XIII 18).

Тарих

Коронациялық Евангелиар – 794 және 800 жылдың соңы аралығында Аахендегі Карл Ұлының сарайында жасалған аз ғана қолжазбалар тобының ең маңызды туындысы.

Қолжазба

"Коронация Евангелиясы" қолжазбасы 236 қызыл түсті пергамент беттен тұрады, олар алтын және күміс сиямен жазылған. Беттердің мөлшері – және әр бетте мәтін бір бағанмен, 26 жолдан берілген. Әрбір Евангелияның бастапқы беті кейінгі антика дәуірінен шыққан құнды суреттелген қолжазбаларға тән үш жазу стилін көрсетеді: бірінші жолдағы капиталис рустика, одан кейін екінші жолдағы монументалды капиталис квадрата, ол Евангелияның латын мәтінін алтын сиямен ұсынады, бұл мәтін сөздер мен тыныс белгілері арасында бос орынсыз үздіксіз унциал әрпімен жазылған. Кітап 16 иллюстрациялық тақташамен және әрбір Евангелияның басындағы Евангелисттердің бейнеленген төрт портретімен әсемделген. Портреттер Византия өнерінен алынған Каролинг стилінде жасалған. Лұқа Евангелиясының бірінші бетіне грекше "Деметрий пресвитер" деген есім алтын әріптермен жазылған. Бұл жазушының немесе суретшінің қолы болуы мүмкін және Карл I сарайында византиялық суретшілер болғандығын көрсетеді.

Қақпағы

Coronation Evangeliar мұқабасын шамамен 1500 жылы Ахен қаласындағы алтын шебері Ханс фон Реутлинген жасаған. Жоғары рельефте орындалған алтын мұқабада Құдай Әке тақтының күмбезі алдында отырған күйінде бейнеленген. Оның сол қолы Киелі кітаптың үстінде жабылып, оң қолы Мәриямға бата беру үшін көтерілген, ол Жариялану кезінде жүрегін қысып тұрғандай көрінеді. Мұқабаның оң жағында Жариялану періштесі бейнеленген. Құдай Әке императорлық киім киіп, Максимилиан I-нің Киелі Рим императоры болған кезінде кигенге ұқсас митра тәжін таққан. Мұқабаның алдыңғы жағының төрт бұрышында Төрт Евангелисттің белгілері салынған төрт медальон орналасқан.