Кіріспе

Антепендиум (лат. ante және pendēre, "алдына ілу";: antependia), сондай-ақ, мінбер жамылғысы, парамент немесе ілме деп те аталады, ал егер құрбандық үстелінің алдына ілінетін жамылғы туралы айтылса, онда ол құрбандық үстелінің алдыңғы бөлігі (лат. pallium altaris) деп аталады. Бұл әдетте матадан жасалған, бірақ металлдан, тастан немесе басқа материалдардан да жасалуы мүмкін, христиан құрбандық үстелін безендіретін сәндік бұйым. Антепендиум құрбандық үстелінің безендірілген алдыңғы жағын сипаттау үшін де қолданылуы мүмкін, әсіресе ол ағаш, тас немесе металл сияқты икемсіз материалдан жасалған болса. Сөздің этимологиясы көрсеткендей, антепендиум оны жабатын нәрсенің алдынан төмен ілінеді, сондықтан оны Евхаристия қызметінде қолданылатын құрбандық үстелінің маталарынан және құрбандық үстелінің үстін (менса) жабатын жамылғыдан ажырату керек. Алтаның шынайы литургиялық безендірілуі және ең ежелгі әшекейі – алдыңғы жағы.

Батыс христиандығы

"Антепендиум" – үлкен шіркеулерде, әсіресе ерте ортағасырлық кезеңдегі Оттон өнерінде, кейде асыл тастармен, эмальмен және пил сүйегімен әшекейленген алтыннан жасалған, ал басқа кезеңдер мен шіркеулерде көбінесе тастан ойылған, боялған ағаш панель, штукатур немесе Португалиядағы азулехо плиткасы сияқты басқа материалдардан жасалған алтарь алдындағы жамылғыны білдіреді. Алтарь алдының күрделі өрнекпен ойылып жасалған немесе боялған жағдайында, алтарь алдындағы мата әдетте алтарь үстелінің үстінен бірнеше сантиметрге дейін жетеді, мұны "frontlet" деп атайды. Басқа жағдайларда ол еденге дейін жете алады ("frontal", дұрыс атауы). Екі жағдайда да ол алтарьтың бүкіл енін жабады. "Жакоб алды" алтарьдың барлық жағынан еденге дейін жабылады. 1603 жылғы Англикан канондары Иеміздің үстелінің "қызмет уақытында жібек немесе басқа да лайықты матадан жасалған кілеммен жабылуын" (can. 82) бұйырды. Лектерн мен мінбарға арналған жапқыштар әдетте "frontlet" сияқты болады, әдетте лектерн немесе мінбардың "бетін" жауып, алдынан шамамен бір фут немесе одан да көпқарастырылады (жиналыстан көрінеді). Христиан алтарьларын безендіру туралы алғашқы төрт ғасырда ақпарат аз, бірақ 5-шы ғасырдан бастап алтарь алдындағы жамылғылардың қолданылуына дәлелдер бар. Палладий 421 жылы жазған хатында римдік әйелдердің жібек көйлектерін алтарьға жамылғы жасау үшін бергенін айтады.

Шығыс христиандығы

Православ шіркеуінде қасиетті үстел (алта) бір немесе екі жамылғымен жабылуы мүмкін. Сыртқы фронталь әрқашан болады, ол қасиетті үстелдің жоғарғы жағын жауып, төрт жағынан бірнеше сантиметр төмен түседі. Егер қасиетті үстелдің алдыңғы жағы күрделі өрнектелген немесе әшекейленген болса, осы түрді жеке қолдануға болады. "Толық киіндірілген" қасиетті үстел үшін екінші, ішкі жамылғы қолданылады. Бұл қасиетті үстелдің үстіңгі жағын толығымен жабады және төрт жағынан еденге дейін төмен түседі. Иконалар тұрағы (аналогия) проскинитарион деп аталатын жамылғымен жабылады. Қасиетті үстелге қолданылатын жамылғылар сияқты, мұнда да тек бір сыртқы жамылғы немесе еденге дейін төмен түсетін екінші ішкі жамылғы болуы мүмкін (бірақ бұл жағдайда кейде тек алдыңғы және артқы жағынан ғана).

Түстер

Қолданылатын түстер әдетте әр конфессияның литургиялық дәстүрімен анықталады. Дамыған литургиялық дәстүрді сақтайтын көптеген Батыс христиан шіркеулері ақ, алтын, қызыл, жасыл, күлгін және қара түстерді қолданады, олардың әрқайсысы белгілі жағдайларда қолданылады. Лаетар жексенбісінде (Laetare Sunday) және Гаудет жексенбісінде (Gaudete Sunday) құрметті түс қолданылуы мүмкін. Англикандық аймақтарда көк түс кейде Ұлы Марияның мерекелеріне бекітіледі (литургиялық түстерді қараңыз), бірақ ол Рим-католик шіркеуінің кейбір аймақтарында ресми емес түрде де қолданылады. Шығыс христиандары арасында көбінесе екі типтегі киімдер болады: қараңғы (қайғылы) және мерекелік (жарық). Одан басқа, нақты түстер ресми түрде талап етілмейді. Ресей православие шіркеуі сияқты топтарда, Батыста қолданылатынға ұқсас, бірақ қатаң айтқанда талап етілмейтін, белгілі бір түстердің үлгісі қалыптасқан.