Эндрю Белл: Мадрас білім беру жүйесінің негізін қалаушысы

Кіріспе

Эндрю Белл (27 наурыз 1753 – 27 қаңтар 1832) – шотландтық англикандық діни қызметкер және педагог, мектептерде Мадрас білім беру жүйесін (сонымен қатар "өзара оқыту" немесе "мониториялық жүйе" деп белгілі) енгізгеннің алғашқысы болды. Ол Сент-Эндрюс қаласындағы Мадрас колледжінің (орта мектеп) негізін қалады және басқа мектептерді қаржыландыруға көмектесті.

Өмір және жұмыс

Эндрю Белл 1753 жылдың 27 наурызында Шотландиядағы Сент-Эндрюс қаласында дүниеге келді және 1774 жылы математика мен табиғаттанудан бітіріп, Сент-Эндрюс университетінде оқыды. 1774 жылы ол Вирджинияға жеке репетитор ретінде сапар шекті және тәуелсіздік соғысына қатыспау үшін 1781 жылға дейін сонда қалды. Ол Шотландияға оралды, кеме апатынан аман қалды және Литтегі епископалдық шіркеуде қызмет етті. 1784 жылы ол Англия шіркеуінде диакен болып, ал 1785 жылы – священник болып тағайындалды. 1787 жылдың ақпанында ол Үндістанға барып, Мадрасқа жетті, онда 10 жыл тұрды. Ол Шығыс Үндістан компаниясының президенттік армияларындағы бірнеше полктердің капелланы болды және лекциялар оқыды. 1789 жылы ол офицерлердің заңды емес және жетім қалған балаларына арналған жетімдер үйінің бастығы болып тағайындалды. Ол кейбір малабар балаларының құмда сурет салу арқылы әріптерді үйрететінін көрді және осыған ұқсас әдіс әзірлеуге шешім қабылдады, дарынды балаларды нашар оқылатын балаларға жетекшілік етуге тағайындады. Ол дене жазасына қарсы болды және сыйлық жүйесін қолданды. Беллдің Мадрас, немесе кейіннен мониториалдық жүйе деп белгілі болған әдісінде, мектеп мұғалімі шағын топтағы дарынды немесе үлкен оқушыларға негізгі сабақтарды үйрететін болса, олардың әрқайсысы бұл сабақты басқа балалар тобына түсіндіретін. Ол сақ адам болды және көп байлық жинады. 1796 жылдың тамызында ол денсаулығына байланысты Үндістаннан кетіп, жүйесінің сипаттамасын жариялады, ол 1798/99 жылдардан бастап бірнеше ағылшын мектептерінде енгізіле бастады және жүйені тарату мен дамытуға өзін арнады. Ол Эдинбургте қысқа уақыт бойы священник болып қызмет етті және 1801 жылдың желтоқсанында доктор Джордж Барклейдің қызы Агнеске үйленді. Содан кейін ол Дорсеттегі Свандждегі Сент-Мария шіркеуінің пасторы болып тағайындалды және қыздарға сабан тоқуды үйрету үшін мектеп ашты, сондай-ақ кішкентай балаларды оқыту үшін өзінің жүйесін қолданды. Ол әйелімен бірге шешекке қарсы жаңа вакцинацияны қолданып, аудандағы көптеген адамдарды сәтті вакциналады. Алайда оның некесі сәтсіз аяқталды және 1806 жылы сот арқылы ажырасу туралы шешім шығарылды. Тағы бір педагог, Джозеф Ланкастер, ұқсас, бірақ толықтай бірдей емес жүйені қолдады және олардың арасындағы айырмашылықтар үлкен және созылған дауға әкелді. Беллдің мектептерінен айырмашылығы, Ланкастердің мектептері Англия шіркеуіне адал болған жоқ. Белл шіркеуден күшті қолдау алды және оның жүйесі әскери мектептерде және діни қызметкерлердің жетімдер мектебінде қабылданды. 1811 жылы ол христиан шіркеуінің қағидаларында кедей балаларды оқыту үшін құрылған жаңа Ұлттық қоғамның бастығы болды, ол Беллдің жүйесін қолданатын мектептер ашты. Оның қызметі үшін ол Вестминстердің пребендісіне және Дурхэмге жақын Шерберн ауруханасының басшылығына тағайындалды. Ол қайтыс болған кезде Ұлыбритания мен оның колонияларында 12 000 мектеп құрылған болатын. Бұл жүйені Шіркеу миссионерлік қоғамы және басқа да мекемелер қолданды. Белл өзінің жүйесіне фанатикалық берілгендік танытты және төзімсіз адам болды. Олмен келісу қиын болды және оның басшылығында жұмыс істеу де қиын болды. Дегенмен, ол балалармен әрқашан жақсы қарым-қатынаста болды.

Andrew Bell was born at St Andrews, in Scotland on 27 March 1753 and attended St Andrews University where he did well in mathematics and natural philosophy, graduating in 1774. In 1774 he sailed to Virginia as a private tutor and remained there until 1781 when he left to avoid involvement in the war of independence. He returned to Scotland, surviving a shipwreck on the way, and officiated at the Episcopalian chapel in Leith. He was ordained deacon in 1784 and priest in the Church of England in 1785. In February 1787 he went out to India and went ashore at Madras, where he stayed for 10 years. He became chaplain to a number of regiments in the presidency armies of the East India Company and gave a course of lectures. In 1789 he was appointed superintendent of an orphan asylum for the illegitimate and orphaned sons of officers. He claimed to see some Malabar children teaching others the alphabet by drawing in sand and decided to develop a similar method, putting bright children in charge of those who were less bright. He was opposed to corporal punishment and used a system of rewards. In Bell's adaption of the Madras, or monitorial system as it later came to be known, a schoolmaster would teach a small group of brighter or older pupils basic lessons, and each of them would then relate the lesson to another group of children. He was a careful man and accumulated considerable wealth. In August 1796 he left India because of his health and published an account of his system, which started to be introduced into a few English schools from 1798/99, and he devoted himself to spreading and developing the system. He served as a priest in Edinburgh for a short time and married Agnes, daughter of Dr George Barclay in December 1801. He was then appointed rector of St Mary's Church, Swanage in Dorset and established a school there to teach straw plaiting to girls and also using his system to teach infants. He and his wife adopted the new discovery of vaccination for smallpox and successfully vaccinated many people in the district. However his marriage was unsuccessful and a decree of judicial separation was granted in 1806. Another educationist, Joseph Lancaster, was promoting a similar but not identical system and their differences developed into a major and continuing dispute. Unlike Bell's schools, those established by Lancaster were not committed to the Church of England. Bell received powerful support from the Church and his system was adopted in army schools and the Clergy Orphan School. In 1811 he became superintendent of the newly formed National Society for the Education of the Poor in the Principles of the Christian Church which set up schools using Bell's system. For his valuable services he was recompensed by his preferment to a prebend of Westminster, and to the mastership of Sherburn Hospital, near Durham. By the time of his death 12,000 schools had been established in Great Britain and the colonies. The system was also used by the Church Missionary Society and other institutions. Bell was a fanatical enthusiast for his system and an intolerant man. He was difficult to deal with and hard to work under. Nevertheless, he always got on well with children.

Өлім

Ол 75 жасында Челтенхэмдегі Линдсей коттеджіне зейнетке шықты және 1832 жылдың 27 қаңтарында 78 жасында өз үйінде қайтыс болды. Ол Уильям Бейнс салған ескерткішпен бірге Вестминстер аббаттығына жерленді. Оның зор байлығы негізінен білім беру мақсатына арналды, бірақ көптеген адамдар үшін оған ақылға сыймас шарттар қосылған. Мадрас колледжінен басқа, Сент-Эндрюс, Белл Инвернесте (Фаралин Парк, қазір Инвернес кітапханасы), Глазго, Эдинбург, Лит (Коммерциялық көше) және Купар (қазір Белл Бакстер орта мектебі, бұрынғы Мадрас академиясы) мектептеріне де қаржы бөлді. Сонымен қатар, Корольдік теңіз мектебіне 10 000 фунт стерлинг берілді. Оның жүйесі оның өлімінен кейін ұзаққа соқпады. Оған жақын және ынталы бақылау, сондай-ақ аз санды сыныптар қажет болды және ол негізінен қаржы жетіспегенде және мұғалімдердің тапшылығы болғанда ғана тиімді болды.