Багдадтағы «Камп Нама» базасы және тұтқындарға қатысты зұлсалы әрекеттер

Кіріспе

Бағдадтағы әскери база, Ирак.

Нама лагері – Бағдадтағы әскери база, бастапқыда Саддам Хусейн үкіметі салған, оның аты содан шыққан, қазір Ирак әскери күштері пайдаланады. Дегенмен, әскери қызметкерлер бұл атауды кері акроним ретінде пайдаланып, "Nasty Ass Military Area" ("Өте жаман әскери аймақ") деп мағына берген деген ақпарат бар.

Тарих

2003 жылы АҚШ-тың Иракқа басып кіргенінен кейін лагерьді американдық арнайы операциялар күштерінің элиталық тобы басып алды. Лагердің басты мақсаты – тұтқындардан иорданиялық террорист Әбу Мусаб әл-Зарқауи туралы ақпарат алу үшін тергеу жүргізу болды. The New York Times газеті 2006 жылдың 19 наурызында, АҚШ-тың басып кіруінің үш жылдығы күні, Task Force 6 26 деп аталатын элиталық бөлімшенің Абу Грейб түрмесіндегі тұтқындарды зорлау оқиғасынан бұрын да, кейін де тұтқындарды тергеу үшін осы нысанды пайдаланғанын хабарлады. Тергеулердің бір бөлігі «Қара бөлмеде» өтті, бұл бөлме Саддамның үкіметі кезінде азаптау камерасы ретінде пайдаланылған. Лагерь 2003 жылдың тамызынан бері АҚШ шенеуіктерінен қайта-қайта ескертулер мен тергеулерге ұшырады. Лагерь аумағында «Қан төгілмесе, кінә жоқ» деген мазмұндағы плакаттар ілінген. Пентагонның бір өкілі бұл туралы: «Егер оларды қанға батырмасаң, оларға айып тағу қиын» деген пікірді айтты. Зорлық-зомбылық туралы алғашқы хабарлар 2005 жылы АҚШ-тың басты ақпарат құралдарында жарияланды. 2006 жылы New York Times газетінде жарияланған, «оннан астам адамның құжаттары мен сұхбаттарына негізделген» кең көлемді баяндамадан кейін, тәуелсіз Human Rights Watch ұйымы Иракта тұтқындарға қатысты зұлымдықтарды растайтын есеп жариялады. Бұл есеп New York Times газетінің Нама лагері туралы жариялаған мәліметтерін толықтырып, «2003 жылдан қазірге дейін көптеген американдық қызметкерлер мен ирактық тұтқындар арнайы топтың тұтқындарға қатысты ауыр зорлық-зомбылық көрсеткенін, оның ішінде ұрып-соғу, суыққа ұшырату, өліммен қорқыту, қорлау және түрлі ауыр тергеу әдістерін қолданғанын хабарлады. Бұл айыптаулардың көп бөлігі Ақпаратты ашық ету туралы заңға сәйкес, Америка Азаматтық Бостандықтар Одағына және басқа да адам құқықтарын қорғайтын ұйымдарға берілген құжаттарда қамтылған» делінген. Есепте қамаудағы орталықты басқаратын арнайы топта тергеуші болып жұмыс істеген, «Джефф Перри» деген псевдонимді пайдаланған сержантпен жасалған терең сұхбат жарияланды. Сержант «Перри» көптеген жазалау әдістері үшін жазбаша рұқсат қажет екенін, яғни осы тактиканы қолдану жоғары деңгейде мақұлданғанын айтты: «Компьютерде үлгі-қосымша болды, оны басып шығарып немесе тікелей теріп жазуға болады. Ол тізім болды. Сізге қажетті барлығы, қоршаған ортаны бақылау, ыстық және суық, жарық, музыка және т.б. жазылған. Мен болған кезде жұмыс иті қолданылмады. Бірақ сіз қолдануға ниеттенгенін тізімнен таңдап, қатал тергеуді жоспарласаңыз, оған қол қою керек еді. Мен ешқашан қолтаңбасыз қағаз көрген емеспін. Оған командир, кім болса да, O3 [капитан] немесе O6 [полковник], сол кездегі басшы қол қоятын. O6 болған кезде, иә, ол оған қол қоятын. Ол әрқашан қол қоятын. Кейбір тергеушілер осы әдістерді қолдану қиындық тудырғандықтан немесе бәрібір мақұлданғанын білгендіктен, қолтаңбасыз қолданатын. Егер қолтаңбасыз қолдансаңыз, көп қиындыққа тап болмайсыз. Тікелей шабуыл – ұру, соққы беру, сапалап ұру сияқты әдістер тізімде болмаған, бірақ Намада олар жиі қолданылған. Бұл жағдай, мақұлданған қатаң әдістердің іс жүзінде одан да қатыгездікке ұласатынын көрсетеді». Human Rights Watch ұйымының терроризм мен терроризмге қарсы күрес жөніндегі аға зерттеушісі: «Бұл мәліметтер АҚШ үкіметінің Ирактағы азаптау мен зорлық-зомбылық заңсыз және ерекше жағдайларда ғана болды деген мәлімдемесін жоққа шығарады. Керісінше, оларға рұқсат берілген және олар жиі қолданылған» деді.

After the 2003 U. S. invasion of Iraq, the camp was taken over by elite American special operations forces. The main purpose of the camp was to interrogate prisoners for information about Jordanian terrorist Abu Musab al Zarqawi. The New York Times reported on 19 March 2006, the three year anniversary of the U. S. invasion, that the elite unit, known as Task Force 6 26, used the facility to interrogate prisoners both before and after the Abu Ghraib prisoner abuse scandal. Some of the interrogation took place in "The Black Room", which used to be a torture chamber when Saddam's government ran the facility. The camp was the target of repeated warnings and investigations from U. S. officials since August 2003. There were placards around the camp that read "No Blood No Foul", a reference to the notion, described by a Pentagon official, that "If you don't make them bleed, they can't prosecute for it." Allegations of abuse were first reported in the mainstream U. S. media in 2005. After the more extensive New York Times report in 2006, which was "based on documents and interviews with more than a dozen people", the independent organization Human Rights Watch issued a report documenting detainee abuse in Iraq. The report confirmed the charges about Camp Nama uncovered by The New York Times, noting that "from 2003 to the present, numerous U. S. personnel and Iraqi detainees have reported serious mistreatment of detainees by the special task force, including beatings, exposure to extreme cold, threats of death, humiliation, and various forms of heavy interrogation. Many of these allegations have been contained in documents released to the American Civil Liberties Union and other human rights groups pursuant to Freedom of Information Act litigation." The report included an extensive interview with one Sergeant, using the pseudonym "Jeff Perry", who worked as an interrogator with the task force running the detention center. Sergeant "Perry" indicated that written authorizations were required for most abusive techniques, indicating that the use of these tactics was approved up the chain of command:

There was an authorization template on a computer, a sheet that you would print out, or actually just type it in. And it was a checklist. And it was all already typed out for you, environmental controls, hot and cold, you know, strobe lights, music, so forth. Working dogs, which, when I was there, wasn’t being used. But you would just check what you want to use off, and if you planned on using a harsh interrogation you’d just get it signed off. I never saw a sheet that wasn’t signed. It would be signed off by the commander, whoever that was, whether it was O3 [captain] or O6 [colonel], whoever was in charge at the time. When the O6 was there, yeah, he would sign off on that. He would sign off on that every time it was done. Some interrogators would go and use these techniques without typing up one of those things just because it was a hassle, or he didn’t want to do it and knew it was going to be approved anyway, and you’re not gonna get in that much trouble if you get caught doing one of these things without a signature. Techniques involving outright assault—hitting, slapping, and beating—were apparently not on the list, but were regularly used at Nama, indicating that the harsh methods that were approved often degenerated into even harsher treatment in practice. Human Rights Watch's senior researcher on terrorism and counterterrorism commented, "These accounts rebut U. S. government claims that torture and abuse in Iraq was unauthorized and exceptional—on the contrary, it was condoned and commonly used."

Тергеу және агенттіктер арасындағы қақтығыс

Нама лагеріндегі зәбір-зоқымдар туралы хабарлар тіпті тәжірибелі ЦРУ, ФБР және DIA тергеушілерін де ашуландырды, олар бұрын ынтымақтаспайтын және қарсылық көрсететін тұтқындармен жұмыс істеуге дағдыланған. Бұл жағдай, сондай-ақ, осы нысанмен байланысты агенттіктер мен топтар арасында мәдени қақтығыс тудырды. 2004 жылдың басында Қорғаныс министрі Дональд Рамсфелдтің ең жақын кеңесшілерінің бірі, Қорғаныс барлау жөніндегі министрдің орынбасары Стивен Камбоне, DIA басшысы вице-адмирал Лоуэлл Е. Джакобиге кез келген құқық бұзушылықтың "түбіне жете беруге" бұйрық берді. 2004 жылдың 25 маусымында адмирал Джакоби Камбонеге екі беттік хат жолдады, онда ол бірқатар шағымдарды, соның ішінде 2004 жылдың мамыр айында ДИА тергеушісінің әскери қызметкерлердің тұтқынды медициналық көмек қажет ететіндей қатты ұрғанын көргенін айтқан оқиғаны сипаттады. ДИА офицері жарақаттардың суретін түсірді, бірақ оның бастығы оларды алып қойды, делінген хатта. Бұл хат Камбонидің наразылығын тудырды. "Бұл мәселені дереу шешіңдер. Мұндай нәрсеге жол беруге болмайды", - деп жазды Камбоне 2004 жылдың 26 маусымында өзінің бас орынбасары генерал-лейтенант Уильям Г. Бойкинге қолмен жазылған хабарламасында. "Атап айтқанда, бұл TF 626 тобының жүйелі мінез-құлқының бір бөлігі ме екенін білгім келеді". The New York Times газетінде жарияланған мақалаға сәйкес, генерал Бойкин бұрын (17 наурызда) өкілі арқылы Камбоне мырзаға, олардың тобында ешқандай құқық бұзушылық анықталмағанын хабарлаған. Алайда, мақалада 2004 жылдың маусым айында Камбоне мен Джакоби араласуынан кейін Бойкиннің тергеуге қатысқан жауабы туралы қосымша мәліметтер келтірілмеген.

LSA Anaconda-ға көшіру

The New York Times газетінің мақаласына сәйкес, 2004 жылдың жазында Нама лагері жабылып, бөлім "Багдадтан солтүстікке қарай 45 миль жердегі Баладтағы жаңа штаб-пәтерге" көшірілді. Бұл, әдетте, Балад Әуе базасына, сондай-ақ Логистикалық қолдау аймағы Анаконда деп белгілі болған және кейіннен Балад бірлескен базасы деп аталған жерді білдіреді. Көшкеннен кейін бөлімнің қызметі одан да қатаң құпияға оранған делінеді. The Washington Post газетінің Томас Э. Рикс айтуынша, Балад лагерінде Joint Special Operations Task Force (Бірлескен арнайы операциялар жұмыс тобы) басшылығымен жаңа "ұстау орталығы" құрылды; қалыпты Армия Rangers қызметкерлеріне кіруге рұқсат жоқ.

Қара бөлме

Лагерьдегі "жоғары құнды" деп есептелген тұтқындар "Қара бөлмеде" сұраққа тартылды, бұл қараңғы, көбінесе жиһазсыз бөлме, төбесінен үлкен металл ілгектер ілінген. Күзетшілер тергеу кезінде тұтқындарды мазалау үшін көбінесе дауысты рок-н-ролл немесе рэп музыкасын пайдаланды.

Мотель 6 және Калифорния қонақ үйі

The New York Times Camp Nama-ның тағы да бірнеше ойша уағдайы аталған бөлімдерін айтады, соның ішінде Motel 6, "АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Чарли компаниясы NMCB 1 Air Det. құрылысшылары салған, қауіпсіз құрылған ағаштан жасалған ұстау камералары. Жағдайлар тар болғандықтан, көптеген тұтқындар тізе бүгіп немесе қысылып отыруға мәжбүр болды, бұл 6х8 метрлік бөлімшелердегі "Калифорния" қонақ үйі деп аталған жерде болды. Бұл ұстау камералары террористік актілер мен кісі өлтіруге жауапты жетекшілерді және жеке тұлғаларды ұстау үшін салынған.