Кіріспе

Троицкий собор (Троицкий собор, Троицкий собор; Троице-Измайловский собор), кейде Троицкий собор деп аталады, Санкт-Петербургте, Ресейде орналасқан. Бұл бұрынғы Ресей императорлық армиясының Измайловский полкіне қарасты орыс православие шіркеуі, империя стилінің кейінгі үлгісі. 1828 және 1835 жылдар аралығында Василий Стасовтың жобасы бойынша салынған. Ол Адмиралтействодан оңтүстікке қарай, Измайловский проспектісінде, Технологический институт метро стансасынан алыс емес жерде орналасқан. 3000 дейін келушіні қабылдай алатын собор, ұзақ жылдар бойы назарсызда қалғаннан кейін, революцияға дейінгі сәніне жақында ғана қайта келтірілуде. 1877–1878 жылдардағы орыс-түрік соғысындағы жеңіске құрмет көрсетіп, орыстар Болгарияны Осман империясының үстемдігінен босатқан кезде, 1886 жылы собордың солтүстік фасадының алдына ескерткіш бағана орнатылды. Собор 1990 жылы Санкт-Петербургтің ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне енген нысандарының бірі болды. 2006 жылдың 25 тамызында, қайта құру жұмыстары жүріп жатқанда, собордың басты күмбезі өрт салдарынан құлап кетті, сондай-ақ кішірек күмбездердің бірі де қирады. Собор қалпына келтіріліп, 2010 жылы қайта ашылды.

Алғашқы жылдар

Орыс дәстүріне сәйкес, император сақшыларының әр полкінің өзіне жеке собор болған. Үш Бірлік соборы – Мәскеудің жанындағы Измайловодағы патша резиденциясының атымен аталатын Император гвардиясының Измайлов полкінің полк шіркеуі. 1733 жылдың 12 шілдесінде Санкт-Петербургте иконалар қою көк жібекке салынған, алаш шатыр сияқты қызмет еткен үлкен шатыр киеліленді. Бірақ шіркеу тек жазда ғана жұмыс істеді, қыс айларында сарбаздар мен офицерлер басқа приход шіркеулеріне баруға мәжбүр болды. 1754–1756 жылдары Елизавета императрицаның бұйрығымен сол жерде ағаш шіркеу салынды. Шіркеуде екі алтарь болды, олардың негізгісі Үш Бірлік атымен аталады. 1824 жылғы су тасқынынан ол қатты зақымданып, қайта салу қажет болды. Император Николай I бұл жұмысты Василий Стасовқа тапсырды.

Қазіргі шіркеудің құрылысы

Жаңа шіркеудің құрылысы 1828 жылы мамыр айында басталды, ал собор 1835 жылы мамыр айында қасиеттендірілді. Собордың биіктігі бір жарым метрден астам, және ол айналасындағы аймақтың көкжиегіне үстемдік етеді. Соғыста қаза тапқан полк офицерлеріне арналған естелік тақталар собордың қабырғасына орнатылды. Собор ашылғаннан кейін, 1854–1855 және 1877–1878 жылдардағы жорықтарда полк жеңіп алған тулар, бекіністердің кілттері және басқа да олжалар соборда сақталды. Үш Бірлік соборы иконалар жинағымен мәшһүр болды. Собордың басты бөлігінде Құдайдың тууы иконасы, ал оңтүстік бөлігінде Иса Мәсіх иконасы орналасқан. Императрица Елизавета 1742 жылы шіркеуге «Өмір бастауы» Троица иконасын сыйға берді. Соборда сақталған басқа да қасиетті заттардың ішінде 1753 жылы күміс крест пішінде жасалған үлкен сандық, 1835 жылы Николай I соборға сыйлаған үлкен күміс крест және құнды мұқабалары бар екі үлкен Ілтебіл болды. Белгілі жазушы Фёдор Достоевский 15 ақпан 1867 жылы Анна Сниткінаға үйленген кезде 45 жасқа толыпты.

Революциядан кейінгі кезең

1922 жылы орыс революциясы кезінде собордың бағалы заттарының көп бөлігі тоналып кетті. 1938 жылы собор жабылатынша ұрлық әлі де бірнеше жылға созылды. Кеңес үкіметі соборды бұзып, қалған материалдарды аудандық жұмысшылар театры үшін пайдалануды жоспарлап отыр деген әңгімелер тарады. Бірақ собор Кеңес Одағының телекоммуникация министрлігіне берілді де, ол қоймаға айналды. Тек 1990 жылы, Кеңес Одағының тарауынан кейін ғана собор Ресей православие шіркеуіне қайта оралды. Олар оны қайта жаңартуға кірісті. Сол кезде собордың ішкі жағы көбінесе бос болды, революцияға дейінгі кезеңнің сәні мен құрметінен айырылған еді.

2006 жылғы өрт

2006 жылдың 24 тамызында собор қайта жаңартылып жатқан кезде, реставраторлардың мұражайлық жабықтарынан (эшафолдтарынан) шыққан өрт салдарынан негізгі күмбез құлап, төрт кіші күмбездің бірі қирады, ал ішкі кеңістік ауыр зақым көрді. Өрт собордың орталық күмбезінің сыртындағы мұражайлық жабықтар арқылы тарады. Ешкім зардап шеккен жоқ. Өрт сөндірушілер қалған үш күмбезді сақтап қалу үшін күресті, ал жедел жәрдем қызметкерлері иконалар мен басқа да діни заттарды эвакуациялады. Вертолет тарихи ғимаратқа су шашыды. Өрт басталғаннан кейін шамамен төрт сағат өткен соң, қалған үш күмбездің бірі зақымдалды, бірақ өрт тоқтатылды. Өрт шіркеудің сыртындағы реставрацияланып жатқан мұражайлық жабықта басталды. Ең бағалы иконалар мен басқа да заттар сақталды, ал шатыр астындағы конструкциялық зақымдар аз болды. Кейіннен өрттен зардап шеккендерді азайтуға тырысты. Санкт-Петербург қалалық төтенше жағдайлар басқармасы собордың кем дегенде екі күмбезі қирады деген бұрынғы хабарларды жоққа шығарды. Губернатор Валентина Матвиенко соборды ең қысқа мерзімде қайта жаңартуға уәде берді, соборды қайта құруға дайындық жұмыстарына сол жылы 30 миллион рубль (1,12 миллион доллар) бөлуге міндеттенді. Реставрация жұмыстары аяқталып, собор 2010 жылы қайта ашылды.