Кіріспе

Дом Жак Александр (24 қаңтар 1653 жылы Францияның Орлеан қаласында дүниеге келген – 23 маусым 1734 жылы Бонне-Нувельде қайтыс болған) – Сент-Маур қауымының білімді бенедиктин монахы. 1673 жылдың 26 тамызында Вендом аббаттығында тәртіпке келді, философиялық және теологиялық білімін аяқтағаннан кейін Бонне-Нувель монастырына жіберілді, және қалған өмірін сол жерде өткізді.

Өмірбаян

Ол монастырьдың суб-приоры болып қайтыс болды. Денсаулығы нашар болса да, ол өте еңбекқор адам болды және барлық бос уақытын математика, физика және механика ғылымдарын зерттеуге арнады. Ол көп жазды, бірақ жариялауды ойластырмаған секілді, өйткені оның көптеген жазбалары Bonne Nouvelle кітапханасында сақталған үлкен фолио томға көшірілді. Александр еңбектерінің ішінде екі туындысы – «Трайт дю флюкс эт дю рефлюкс де ла мер» және «Трайт генераль дес часов» арқылы көбірек танылды. Біріншісі Бордо академиясы су тасқынының себебін анықтауды сыйлық есесіне қойған кезде жазылған еді. Ол өзінің еңбегінен үзінді ұсынды, ол сыйлыққа лайық деп танылды және оның сәттілігі 1726 жылы Парижде толық еңбегін жариялауға әкелді. Жердің Айдың айналасында айналуы туралы болжамға негізделген бұл трактат тек тарихи маңызы бар, себебі ол Ньютон заманынан бері ең білікті талдаушылардың назарын аударған мәселені шешуге жасалған үлес. «Traité général des horloges», Париж, 1734, аталымынан көрініп тұрғандай, уақыт өлшегіш құралдардың тарихы мен жасау өнері туралы жалпы трактат. Онда осы тақырыпта жазған авторлардың тізімі және олардың маңызды еңбектерінің қысқаша сипаттамасы бар. Математика, механика және басқа да салалардағы қолжазба еңбектерінен өзге, Александр Гюйгенстің «De horologio oscillatorio» трактатына алтыншы бөлім қосты, онда ол маятнигінің ұзындығы автоматты түрде өзгертіліп, орташа күн уақытының орнына нақты күн уақытын көрсететін сағатты сипаттады. Осы маятник механизмінің сипаттамасын, ешқашан қолданысқа енбегенін, Бертудтың «Essai sur l'horlogerie» еңбегінде, Париж, 1786, I, xvii бетінде табуға болады, онда оның кейбір кемшіліктері көрсетілген.