Душан Слободник (1927-2001) – словак әдебиет теориясымен айналысқан, аудармашы және саяхатшы. Өмірі, Хлинка жастары мен ГУЛАГтағы жылдары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Душан Слободник (11 сәуір 1927 жыл, Пезинок – 13 желтоқсан 2001 жыл, Братислава) – словак әдебиет теориясының маманы, аудармашы және саясаткер.
Dušan Slobodník (11 April 1927, Pezinok 13 December 2001, Bratislava) was a Slovak literary theoretician, translator and politician.
Ерте өмір
Ол Зволендегі бастауыш және орта мектепте оқыды. 1945 жылдың ақпан және наурыз айларында (Бірінші Словакия Республикасы кезінде) ол жартылай міндетті ұйым – Хлинка жастар ұйымының мүшесі ретінде Секуледе неміс құпия қызметі өткізген оқу курсына қатысқан делінеді. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, матураны тапсыруға үлкермей, оны Кеңес СМЕРШ-і Ресейдің ГУЛАГ-ына алып кетті, онда ол 1945–1954 жылдар аралығында тұрды (15 жылға сотталған, бірақ Иосиф Сталиннің қайтысынан кейін кешіріммен босатылды). Словакияға оралған соң ол матурасын бітіріп, Братислава қаласында словак тілі мен әдебиетін оқуға түсті. Коммунистер оны «саяси сенімсіз» деп танып, мектептен шығарды. 1960 жылы ақталып, Прагада оқуын аяқтады. 1962 жылдан бастап Словакия Ғылым академиясының қызметкері болды, ал «Жамылғы революциясынан» кейін (1990 жылы) Әлем әдебиеті институтының директоры болды.
He attended the elementary school and high school in Zvolen. In February and March 1945 (at the time of the First Slovak Republic), as a member of the semi obligatory organisation Hlinka Youth, he is said to have participated in a training course led by the German secret service in Sekule. At the end of World War II, before he could pass the matura, he was abducted by the Soviet SMERSH into a Russian gulag, where he spent the years 1945 1954 (he was supposed to spend 15 years there, but was released after Joseph Stalin's death on an amnesty). Back in Slovakia, he passed his matura and started to study Slovak language and literature in Bratislava. He was excluded by the Communists from the school for being "politically unreliable". He was rehabilitated in 1960 and finished his studies in Prague. He was an employee of the Slovak Academy of Sciences from 1962 and after the Velvet Revolution (in 1990) became the director of its Institute of World Literature.
Саяси мансап
1992 жылы сайлауда жеңіске жеткен HZDS партиясының мүшесі ретінде 1992 жылдан 1994 жылға дейін Словакияның мәдениет министрі болды. Содан кейін (1994–2001) өзінің партиясынан парламентке (Словакия Республикасының Ұлттық кеңесі) депутат болып сайланды және 1994–1998 жылдары парламенттің Сыртқы істер комитетінің төрағасы қызметін атқарды. 1992 жылы ол Фельдекке қарсы Слободник ісіне қатысты (толық мәліметтер үшін Ľubomír Feldek-ке қараңыз).
As a member of the HZDS party, which won the elections in 1992, he was Slovakia's Minister of Culture from 1992 to 1994. Afterwards (1994 2001), he was deputy to the parliament (National Council of the Slovak Republic) for his party and from 1994 1998 the chairman of the Foreign Affairs Committee of the parliament. In 1992, he was involved in the legal case Feldek vs. Slobodník (see Ľubomír Feldek for details).
Жұмыс
Ол қазіргі орыс, ағылшын және француз әдебиетін (мысалы, Исаак Азимовтың «Қор» туындысын) словак тіліне аударған. Ол Ресейдегі ГУЛАГ-тағы өзінің тәжірибесін «Paragraf:Polárny kruh» (Бөлшек: Полярлық шеңбер; 1991) кітабында сипаттаған. Ол қазіргі заманғы әлемдік әдебиетке маманданған. Теориялық мәселелер, мысалы, «Vedecké a literárne poznanie» (Ғылыми және әдеби білім; 1988) кітабында, сондай-ақ «Genéza a poetika science fiction» (Ғылыми фантастиканың генезисі мен поэтикасы; 1981) және «Teória a prax básnického prekladu» (Поэтикалық аударма теориясы мен практикасы; 1990) монографияларында қарастырылған.
He translated modern Russian, English and French literature (e. g. Isaac Asimov's Foundation) into Slovak. He described his experience in the Russian gulag in the book Paragraf:Polárny kruh (Section:Polar Circle; 1991). He specialised in modern world literature. Theoretical problems are dealt with e. g. in the book Vedecké a literárne poznanie (Scientific and Literary Knowledge; 1988), and in the monographs Genéza a poetika science fiction (Genesis and Poetics of Science Fiction; 1981) and Teória a prax básnického prekladu (Theory and Practice of Poetical Translation; 1990).