Совет Одағы аймақтарындағы нацистік оккупация кезіндегі қаруласқан полиция күштері
Schutzmannschaft
Екінші дүниежүзілік соғысында нацилік оккупация аймақтарындағы жергілікті полиция жасақтары – Schutzmannschaft. 300 мыңға жуық адам қызмет етті. Тарихы мен құрамы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік Германия басып алған Совет Одағы мен Балтық елдерінің аумақтарындағы жақтас полицей күштері
Collaborationist police force of Nazi occupied areas of the Soviet Union during WWII
Шутцманшафт немесе көмекші полиция ("қорғау тобы немесе күзет бөлімшелері"; көпше түрі: Schutzmannschaften, қысқартылған түрі Шума) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік Германия басып алған Совет Одағы мен Балтық елдерінің аумақтарындағы жергілікті полицейлерден құралған жақтас көмекші полиция. СС басшысы Генрих Гиммлер 1941 жылдың 25 шілдесінде Шутцманшафтты құрып, оны Тәртіп полициясына (Ordnungspolizei; Orpo) бағындырды. 1941 жылдың соңына қарай Шутцманшафт бөлімдерінде 45 000-ға жуық адам қызмет етті, олардың шамамен жартысы батальондарда болды. 1942 жылы Schutzmannschaften шамамен 300 000 адамға дейін өсті, ал батальондар жергілікті күштердің үштен бірін немесе жартысынан да аз бөлігін құрады. Қайда болса да, жергілікті полиция қызметкерлерінің саны неміс қызметкерлерінен бірнеше есе артық болды; көбінесе немістер мен жергілікті тұрғындардың арақатынасы шамамен 1:10 болды. Көмекші полиция батальондары (Schutzmannschaft Bataillonen) оккупацияланған аумақтарда қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін құрылды, әсіресе нацизмге қарсы қарсылықты жою арқылы. Осы батальондардың көптегені Холокостқа қатысып, мыңдаған еврейлердің өліміне себепкер болды. Әдетте батальондар еріктілерден құралды және тікелей жауынгерлік қимылдарға қатыспады. Барлығы шамамен 200 батальон құрылды. Олардың арасында 21 эстон, 47 латыш, 26 литва, 11 белорус, 8 татар және 71 украин батальоны болды. Әр батальонның штаты шамамен 500 адамды құрады, бірақ нақты саны әртүрлі болды. Оларды 1939 және 1945 жылдар аралығында құрылған және Холокостқа қатысқан жергілікті неміс Тәртіп полициясының батальондарымен (SS Polizei Bataillone) шатастырмау керек. Тәртіп полициясы Шутцманшафтты ұлттық белгісі бойынша ұйымдастырды: белорус, эстон, латыш, литва және украин.
The Schutzmannschaft, or Auxiliary Police ( "protective teams, or guard units"; plural: Schutzmannschaften, abbreviated as Schuma) was the collaborationist auxiliary police of native policemen serving in those areas of the Soviet Union and the Baltic states occupied by Nazi Germany during World War II. Heinrich Himmler, head of the SS, established the Schutzmannschaft on 25 July 1941, and subordinated it to the Order Police (Ordnungspolizei; Orpo). By the end of 1941, some 45,000 men served in Schutzmannschaft units, about half of them in the battalions. During 1942, Schutzmannschaften expanded to an estimated 300,000 men, with battalions accounting for about a third, or less than one half of the local force. Everywhere, local police far outnumbered the equivalent German personnel several times; in most places, the ratio of Germans to natives was about 1 to 10. The auxiliary police battalions (Schutzmannschaft Bataillonen) were created to provide security in the occupied territories, in particular by combating the anti Nazi resistance. Many of these battalions participated in the Holocaust and caused thousands of Jewish deaths. Usually the battalions were voluntary units and were not directly involved in combat. In total, about 200 battalions were formed. There were approximately 21 ethnic Estonian, 47 Latvian, 26 Lithuanian, 11 Belarusian, 8 Tatar, and 71 Ukrainian Schuma battalions. Each battalion had an authorized strength of about 500, but the actual size varied greatly. They should not be confused with native German Order Police battalions (SS Polizei Bataillone) which the Order Police formed between 1939 and 1945 and which also participated in the Holocaust. The Order Police organized the Schutzmannschaften by nationality: Belarusian, Estonian, Latvian, Lithuanian, and Ukrainian.
Холокосттағы қызметі мен рөлі
Батальондар өздерінің орналасқан жерлерімен шектелмеді және өз елінен тыс жерлерге оңай жылжытылуы мүмкін еді. Беларусьте батальондардың құрылуы аса баяу болғандықтан, олардың көпшілігі алғаш рет сол жерде орналасты. Батальондардың бірінші міндеттерінің бірі – еврейлерді жаппай қырып-жою болды. Қажет болған жағдайларда Einsatzgruppen-ге қосылып, батальондар еврейлерді ұстап, өлімге кесіп, денелерін жоюға тырысты. Мысалы, литвалық Schutzmannschaft Литва мен Беларусьте 78 000 еврейді өлтірген деп есептеледі. 1941 жылдың соңына қарай жаппай өлім жазалары көбінесе тоқтатылды. Осы кезде Германияның Кеңес Одағына басып кіруі тоқтады, ал нацистік шенеуніктер батальондарды тікелей әскери міндеттерге жұмылдыруды қарастырды. Атап айтқанда, Франц Вальтер Шталекер Демьянск қапшығындағы 16-армияны алмастыруды сұрады. Бірақ Гитлер бас тартты. 1942 жылдың тамызында жарық көрген №46 директивада ол Schutzmannschaft-ты нығайтуға және кеңейтуге келісті, бірақ оны тек нацистік қауіпсіздік соғысы және фронттың артындағы басқа да көмекші міндеттер үшін пайдалануға рұқсат берді. Кейбір батальондар Холокостқа қатысуын жалғастырды (нацистік геттоларды күзету немесе жою). Лембергтен (Львов) Сталиноға (қазіргі Донецк) дейінгі маңызды жол – Durchgangsstrasse IV құрылысында жұмыс істеген мәжбүрлі еңбекшілерді (советтік әскери тұтқындары, азаматтар, еврейлер) шамамен 12 000 адам күзетті. Сталинград шайқасынан кейін Schutzmannschaft-ты жауынгерлік қимылдарға тарту мәселесі қайта қарастырылды. Эстония, Латвия, Украина және басқа да жерлердегі Schutzmannschaft батальондарының кейбіреулері ұлттық нышандармен Waffen SS дивизияларына қайта ұйымдастырылды. Батальондар үшін дезертирлік үнемі туындайтын мәселе болды. Мысалы, 1943 жылдың қыркүйегінен 1944 жылдың сәуіріне дейін литвалық Schutzmannschaft-тан шамамен 3 000 адам қашып кетті. Соғыстан кейін көптеген бұрынғы Schutzmannschaft мүшелері Батысқа қашты. 200-ге жуық адамдардан алынған сауалнама көрсеткендей, олардың 30%-дан астамы Кеңес аймағынан қашып шықты. Батыс билігі нацистік Германиядан келгендерге қарағанда Schutzmannschaft мүшелеріне аз қызығушылық танытты және оларды қудаламады. Кеңес Одағы Schutzmannschaft мүшелерін қуғынға салды, көбінесе оларды өлім жазасына кесті. Мысалы, Литвада 1948 жылы 14 адам 25 жылға Гулагқа сотталды, 1962 жылы 8 адам өлім жазасына кесілді, ал 1979 жылы бір адам өлімге кесілді. Кеңес Одағы тарағаннан кейін, Schutzmannschaft-тың бірнеше бұрынғы мүшелері АҚШ немесе Канада тарапынан азаматтығынан айырылып, өз елдеріне қайтарылды.
The battalions were not confined to their locations and could be easily moved to locations far outside their home country. Since formation of the battalions was particularly slow in Belarus, many of them were first stationed there. One of the first tasks of the battalions was mass execution of Jews. Attached to Einsatzgruppen as needed, the battalions rounded up, executed, and disposed of Jews. For example, it is estimated that Lithuanian Schutzmannschaft killed 78,000 Jews in Lithuania and Belarus. The mass executions largely ceased by the end of 1941. By that time German advance into Soviet Union halted and Nazi officials considered using the battalions for more direct military duties. In particular, Franz Walter Stahlecker asked to relieve the 16th Army in the Demyansk Pocket. However, Hitler refused. In Directive no. 46, dated August 1942, he agreed to strengthen and enlarge Schutzmannschaft, but to use it only for Nazi security warfare and other auxiliary duties behind the front lines. Some battalions continued to participate in the Holocaust (guarding or liquidating Nazi ghettos). About 12,000 men guarded forced laborers (Soviet POWs, civilians, Jews) working on the Durchgangsstrasse IV, a major road from Lemberg to Stalino (now Donetsk). The issue of involving Schutzmannschaft in combat was revisited after the Battle of Stalingrad. Some Schutzmannschaft battalions in Estonia, Latvia, Ukraine and elsewhere were reorganized into Waffen SS divisions wearing national insignia. Deserters were a constant problem for the battalions. For example, some 3,000 men deserted Lithuanian Schutzmannschaft between September 1943 and April 1944. After the war, many former members of Schutzmannschaft fled to the West. A survey of about 200 men revealed that more than 30% had escaped from the Soviet zone. Western authorities showed much less interest in members of Schutzmannschaft than in German Nazis and did not prosecute them. Soviet Union persecuted members of Schutzmannschaft, often sentencing them to death. For example, in Lithuania, 14 men were sentenced to 25 years in Gulag in 1948, 8 men were sentenced to death in 1962, one man executed in 1979. After the dissolution of the Soviet Union, several former members of Schutzmannschaft were denaturalized by United States or Canada and deported back to their countries.