Кіріспе

Карл Эберхард Шенгарт (22 сәуір 1903 – 16 мамыр 1946) – нацистік Германияның SS офицері. Ол Холокост кезінде Германия басып алған Польшада жаппай кісі өлтіру және геноцид жасаған соғыс қылмыскері болды; ол 1942 жылғы қаңтарда өткен Ванзее конференциясына қатысты, онда еврейлерді жоюдың соңғы шешімі жоспарланған. Соғыстан кейін Шенгарт және тағы алты адам 1944 жылы америкалық ұшқыш Америко С. Галлені өлтіргені үшін сотталды. Барлығы кінәлі деп танылды. Олардың бесеуі, Шенгарт та олардың арасында, өлім жазасына кесіліп, 1946 жылы атылды.

Ерте өмір

Карл Георг Шенгарт 1903 жылдың 22 сәуірінде Германияның Лейпциг қаласында дүниеге келген. Оның әкесі – сыра қайнату шебері. Шенгарт 11 жасында гимназияға түсті, бірақ көп ұзамай соғысқа көмектесу үшін бау-бақшада жұмыс істеу үшін оқуын тастады. 1945 жылдың 6 наурызында СС генералы Ханс Альбин Раутерге жасалған шабуылдан кейін, Шенгарт жаза ретінде жаппай атуға бұйрық берді. Барлығы 263 адам атылды, оның ішінде шабуыл болған жерде 117 саяси тұтқын, Камп-Амерсфорт лагерінде 50 тұтқын, ал Гаага мен Роттердамда 40 тұтқыннан. 2019 жылы Брест қаласында үйлерді жөндеу кезінде 1000-нан астам еврейдің қалдықтары бар жаппай қабір табылды. Шенгарт басқарған Эйнзацтоппа 1941 жылдың 10-12 шілдесі аралығында Бжест геттосынан 5000-нан астам еврейді өлтірді.

Сот және өлім жазасы

Шонгарт Еуропадағы соғыс аяқталғанда одақтастар тарапынан қолға түсірілді. Тергеуден кейін британдық оккупациялық билік оны америкалық ұшқыш Америко С. Галлді өлтіргені үшін айыптады. Бұл айыптама бірнеше голландиялықтың британдық тергеушілерге Галлдің ұшағы атылып түсірілгенін көргендерін мәлімдегеннен кейін қойылды. Галл тірі ұсталған, бірақ кейін орманға эскортталып әкелінді, содан кейін куәгерлер оқ атылған естігендерін айтты. Шонгарт және оның кінәлі серіктері 1946 жылдың 16 мамырында Альберт Пьерпойнт тарапынан Хамелин түрмесінде асылып өлтірілді. Сондай-ақ, сол күні Хамелинде басқа қылмыстар үшін Бруно Теш және Карл Вайнбахер да асылды. Шонгарт өлім жазасын күтіп тұрғанда голландиялық тергеушімен сұхбаттасты. Оған күдікті соғыс қылмыскері Питер Ментен және оның қатысты деген күдік тудырған атқарылған қылмыстар туралы сұрақтар қойылды. Сұхбаттың соңында тергеуші Шонгарттан шындықты айтып отыр ма деп сұрады, ол: "Білесіз бе, менің өмір сүруіме үш апта ғана қалды. Міне, шындық сондай", - деді. Шонгарт өлімге кезінде Ментен оны зиярат етті, екеуі жақын дос екені белгілі болды. Шонгарт Ментенге бұрын оған көп көмектескенін айтты. Ол Ментенге отбасына қарауға уәде берді, содан кейін оған заңдық кеңес берді.