Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ноймаркт-ин-дер-Оберпфальц (Бавар.: Naimakk in da Owerpfolz) – Германияның Бавария жеріндегі Жоғарғы Пфальц әкімшілік аймағындағы Ноймаркт ауданының орталығы. 40 000-ға жуық халқы бар Ноймаркт түрлі жобалардың ішкі тірегі болып табылады және Нюрнберг, Ингольштадт және Регенсбургпен бірге Батыс Жоғарғы Пфальцтың экономикалық және мәдени орталығы қызметін атқарады.
Neumarkt in der Oberpfalz (; Bavarian: Naimakk in da Owerpfolz) is the capital of the Neumarkt district in the administrative region of the Upper Palatinate, in Bavaria, Germany. With a population of about 40,000, Neumarkt is the seat of various projects, and acts as the economic and cultural center of the western Upper Palatinate, along with Nürnberg, Ingolstadt, and Regensburg.
География
Ноймаркт Франкон Юрасының батыс жиегінде, аңғарда жатыр. Әкімшілік аймақ шығысқа қарай Бавариялық Юраға дейін созылады. Ноймаркт аңғары Шварцах өзені арқылы солтүстікке қарай ағып, Регницке құяды, ол әрі Майнға құяды, ал оңтүстікке қарай Сульц өзені арқылы ағып, Альтмюльге құяды, ол Дунайға құяды. Людвиг каналы солтүстіктен оңтүстікке қарай аймақты кесіп өтеді, Еуропа суайырығын байланыстырады. Биіктігі солтүстікте Беккенмюле өзенінде 406 метрден Фуксберг маңында 595 метрге дейін өзгеріп, қалалық әкімдіктің биіктігі анықтама ретінде 423 метр деп көрсетілген. Әкімшілік аймақтың ауданы 73,09 км² құрайды. Ноймаркт округіне қарасты төмендегі муниципалитеттер округ орталығымен шектеседі. Олар солтүстіктен бастап, сағат тілі бойынша тізімделген: Берг, Пилсах, Велбург, Дэйнинг, Сенгентал, Бернгау және Постбауэр-Хенг.
Neumarkt lies on the western edge of the Franconian Jura, nestled in a valley. The municipal region reaches as far as the Bavarian Jura to the east. The Neumarkt valley drains to the north through the Schwarzach River, a tributary of the Regnitz, eventually flowing into the Main, and to the south through the Sulz, a tributary of the Altmühl, which eventually flows into the Danube. The Ludwig Canal cuts through the area from North to South, bridging the European water divide. The elevation varies from 406 meters on the Beckenmühle River to the north, to 595 meters in the vicinity of Fuchsberg; as a reference, the elevation of city hall is given as 423 meters. The municipal region has an area of 73.09 km2. The following municipalities, all of which belong to the Neumarkt district, border the district capital. They are named clockwise, beginning in the north: Berg, Pilsach, Velburg, Deining, Sengenthal, Berngau and Postbauer Heng.
Геология
Ноймаркт Юра дәуірінде Тетис мұхитының бұрынғы коралды рифінің (қазір Франкондық таулы аймақ деп аталады) батыс шетінде орналасқан. Алаптың төңірегі көбінесе құмды, содан да бұрынғы атауы Ноймаркт-на-Зан (Neumarkt on the Sand) болған, ал екі жағында жеке-жеке шөкей топырақты аймақтар кездеседі. Таулар берік әктастан тұрады, онда көптеген бұлақтар бар, мысалы, Воггенталь жанындағы Ақ Лабер өзенінің бастауы.
Neumarkt is located on the western edge of a former Coral Reef (now called the Franconian Jura) of the Tethys Ocean during the Jurassic. The floor of the valley is predominately sandy, whence came the earlier name Neumarkt auf dem Sand (Neumarkt on the Sand), on the sides are isolated regions of loam. The mountains are formed of hard Limestone containing numerous springs, including, for example, the source of the White Laber River near Voggenthal.
Муниципальді бөлімшелер
Муниципалдық аумақтың ядросы – Ескі қала және оның әлі де мойындалған шекаралары. Қала қабырғасының сыртында салынған алғашқы тұрғын үйлер 1850 жылы шығысқа қарай, Мюльштрассе, Марияхильфштрассе және Бадштрассе бойында салына бастады. Оңтүстікке қарай 1920 жылдардың басында Индустриалды аймақ дамыды. 1945 жылдан кейін қала солтүстік және батысқа қарай кеңейіп, Воффенбах және Холцхайм муниципалитеттерімен бірікті. Қала орталығының төңірегінде көптеген басқа елді мекендер пайда болды, солтүстіктен бастап сағат тілі бойынша: Алтенхоф, Коппенмюле, Коленбруннермюле, Мюлен, Вольфштейн (бұрынғы Түрме еңбек лагері орнында), Вайнберг, Шлосерхюгель және Хасенхайде. 1972 жылғы муниципалитет реформалары барысында тоғыз муниципалитет қаламен біріктіріліп, муниципалдық аумақ едәуір кеңейді.
The core of the municipal area is the Old City and its still recognized borders. The first housing developments built outside the city walls began in 1850 to the east, along Mühlstraße, Mariahilfstraße, and Badstraße. To the south, the Industrial area developed beginning around 1920. After 1945, the city expanded to the north and west, and eventually grew together with the municipalities of Woffenbach and Holzheim. Numerous other settlements developed around the city center, named, going clockwise from the north: Altenhof, Koppenmühle, Kohlenbrunnermühle, Mühlen, Wolfstein (at the site of the former Prison Work Camp), Weinberg, Schlosserhügel, and Hasenheide. During the 1972 Municipality Reforms, nine municipalities were merged with the city, substantially increasing the municipal area.
Тарих
Неумаркт қаласындағы ең алғашқы қоныстың іздері неолит дәуіріне дейін жетеді. Ноймаркт төңірегінде көптеген обалар мен кельт бекіністері сақталған. Қаланың бірінші рет Бавария тайпаларымен 6 немесе 7 ғасырда, мысалы, қазір Пеллинг деп аталатын ауданында құрылғаны деседі. Қаланың нақты құрылған күні белгісіз, бірақ "жаңа базар" (neuer Markt) ретінде 12 ғасырдың басында Нюрнберг пен Регенсбург арасындағы сауда жолында пайда болғаны болжанады. Қала туралы алғашқы жазба 1135 жылға дейін барады, ал қаланың қабырғалары 1315 жылы алғаш рет тілге алынған. 13 ғасырда император Фридрих II Ноймарктқа Рейхсфрейхті (императорлық еркіндік) мәртебесін берді, сонымен қатар Нюрнберг пен Регенсбург арасындағы саудадан кеден алымын жинау құқығын да берді. Алайда, қала бұл мәртебені толыққанды пайдаланбады, себебі 1329 жылы Павия шарты бойынша Виттельсбахтардың билігіне көшті. 15 және 16 ғасырларда Ноймаркт Пфальц әкімдерінің резиденциясы болды. Граф Иоганн фон Пфальц өзінің резиденциясын осы қалада орнатып, қаланы дамытуға кірісті. Оның жұмыстарының ішінде Санкт-Иоханн шіркеуі, сарай капелласы және Пфальц графтарының сарайы бар. Иоганннан кейін граф Отто I, оның ұлы Отто II және кейіннен курфюрст болған Фридрих II билік етті. Пфальц графтары кеткеннен кейін Ноймаркт маңыздылығын жоғалтты. Содан кейін қала тек айналасындағы аймақтың саяси және экономикалық өміріне қатысты, ал қаланың өсімі дерлік тоқтады. Келесі айқын өсім 19 ғасырдың ортасында ғана болды. Отыз жылдық соғыс кезінде Ноймаркт 1633-1635 және 1646-1649 жылдары швед әскерлерімен басылып алынды. Екі рет те қала тоналып, жартылай қиратылды. Бірінші коалиция соғысының кезінде 1796 жылдың жазында Ноймарктта француз және австриялық әскерлері арасында қақтығыс болды. Француздар қалаға бекініп, австриялықтар оны толығымен қиратуға кірісті. Тек Ноймаркттан келген бір темірші жалғыз өзі жоғарғы қақпаны ашып, жағдайды нашарлатудан сақтап қалды. Ноймаркт Бавария императорлық қаласы мәртебесіне ие болды және 1806 жылы Наполеон Бавария Корольдігін құрғаннан кейін аудандық соттың ордасы болды. 19 ғасырда Ноймаркт бірте-бірте өнеркәсіптік орталыққа айналды. 1830 жылдан бастап мыңдаған жұмысшылар Ноймаркт маңындағы Людвиг каналының құрылысында жұмыс істеді, ол 1846 жылы аяқталып, Ноймарктты порты бар қалаға айналдырды. 1884 жылы Ноймаркте құрылған Экспресс-Веркен зауыты континенттік Еуропаның алғашқы велосипед фабрикасы болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың экономикалық және саяси салдары Ноймарктта тез сезілді. 300-ден астам жас жігіт соғыс даласында қаза тапты. 1923 жылдың қыркүйегінде Ноймаркте нацистік партияның алғашқы жергілікті бөлімдерінің бірі құрылды, ол 23 қыркүйекте "Неміс күні" мерекесінде көпшілік алдына шықты. Бұл бөлім Ноймаркте туған нацистік партияның негізін қалаушыларының бірі Дитрих Эккарттың қайтыс болуынан аз уақыт бұрын құрылған. Алайда, партияның белсенді мүшелерін шығару оның тез ыдырауына әкелді. Партия 1928 жылға дейін Ноймаркте қайта ұйымдастырылмады. 1934 жылы Эккартты еске алу үшін қала атауына ресми түрде "Дитрих Эккарт қаласы" деген қосымша енгізілді. Сол жылы Адольф Гитлер қала паркінде Эккарттың құрметіне ескерткіш ашты. Кейіннен ол Дания королі Бавариялық Кристоферге (1416-1448) арналды, ол осы қалада туған болуы мүмкін.
Traces of the earliest settlement at Neumarkt go back as far as the Neolithic period. Around Neumarkt there are numerous burial mounds and multiple Celtic embankments. The town is assumed to have been first founded by the Bavarii in the 6th or 7th century, for example, the quarter of the city now named Pölling. The precise date of the city's founding is unknown, but its founding as "neuer Markt" is assumed to have happened in the beginning of the 12th century, on the trade route between Nuremberg and Regensburg. The city was first mentioned in a document in 1135, and city fortifications were mentioned for the first time in 1315. In the 13th century Emperor Frederick II granted Neumarkt Reichsfreiheit, and with it, the right to collect customs on trade between Nuremberg and Regensburg and itself. However, the city never enforced this status, because the city fell to the Wittelsbachs in 1329 through the Treaty of Pavia. In the 15th and 16th centuries, Neumarkt was the residence of the rulers of the Palatinate. Count Johann von Pfalz Neumarkt established the seat of his government here, and began to develop the city into a residency. Included in his work are the church of St. Johannes, the Court Chapel, and the castle of the counts of the Palatinate. Johann was succeeded by Counts Otto I, his son Otto II, and Frederick II, who later became an Elector, and moved to Heidelberg. After the Palatinate Counts left, Neumarkt lost much of its importance. Subsequently, the city played a part in political and economic life only for the surrounding area, and the growth of the city stopped almost entirely. The next perceptible period of growth did not occur until the middle of the 19th century. In the Thirty Years' War, Neumarkt was occupied by Swedish troops from 1633 to 1635 and from 1646 to 1649. Both times the city was plundered and partially destroyed. During the war of the First Coalition a dramatic encounter between the French and Austria troops occurred in Neumarkt in the Summer of 1796. The French barricaded themselves in the city and the Austrians began its complete destruction. Only through the intervention of a smith from Neumarkt, who single handedly opened the upper gate, was something worse averted. Neumarkt attained the status of Bavarian imperial city, and was the seat of a district court after the Kingdom of Bavaria was formed by Napoleon in 1806. In the 19th century Neumarkt gradually developed into an industrial center. Beginning in 1830, thousands of laborers worked on the Ludwigskanal in the vicinity of Neumarkt, the completion of which, in 1846, made Neumarkt a port city. The Express Werken, established in Neumarkt in 1884, were continental Europe's first bicycle factory. The economic and political results of World War I were quickly noticeable in Neumarkt. Over 300 of its young men fell on the battlefield. In September 1923 one of the first local chapters of the Nazi Party was founded in Neumarkt, which appeared publicly on September 23 for "German Day". The chapter was created shortly before the death of Dietrich Eckart, one of the founders of the Nazi party, who was born in Neumarkt. The removal of active party members, however, led to its quick disintegration. The party was not reorganized in Neumarkt until 1928. In 1934, in memory of Eckart, the town was officially given the added suffix "Dietrich Eckart city". In that year, Adolf Hitler inaugurated a monument in Eckart's honour in the city park. It has since been rededicated to Christopher of Bavaria (1416 1448), King of Denmark, who was probably born in the town.
Экономика
Ламмсбрю сыра қайнату зауыты қалада орналасқан.
The Lammsbräu Brewery is located in the town.
Спорт
Неумаркт жүдесу өнері (дзюдо, каратэ, таэквондо, айкидо, бокс және тай боксы) сияқты спорттық іс-шараларды, сондай-ақ үстел теннисі, коляскадағы спорт, жеңіл атлетика, боулинг, волейбол, күрес және теннис ұсынады. Күрес лигасы да бар.
Neumarkt offers sport activities like martial arts (Judo, Karate, Taekwondo, Aikido, Boxing and Thai boxing) as well as table tennis, wheelchair sports, athletics, bowling, volleyball, wrestling and tennis. league and wrestling.