Кіріспе

2001 жылғы Канада Жоғарғы Сотының Ассоциация құру бостандығына қатысты шешімі

Dunmore v Ontario (AG), 2001 SCC 94 – Канада Жоғарғы Сотының Канада Құқықтар және бостандықтар туралы Хартиясының (әрі қарай – Хартия) 2-бабының (d) тармағына сәйкес, ассоциация құру бостандығының конституциялық құқығы туралы маңызды шешімі болып табылады. Сот шешімінде, Хартия бойынша өздерінің ассоциация құру құқықтарын пайдаланғандары үшін жұмыс берушілер тарапынан жазалаудан қорғайтын тиісті заңдық базаның болмауы, олардың ассоциация құру бостандығына елеулі бұзушылық келтіретіні айтылды. Осыған жауап ретінде Онтарио үкіметі Ауыл шаруашылығы қызметкерлерін қорғау туралы заң қабылдады, ол тек ауыл шаруашылығы қызметкерлеріне қатысты және Хартияның 2-бабының (d) тармағына сәйкес қызметкерлердің құқықтарын пайдаланғаны үшін жұмыс берушілердің жазалау шараларын тыйым салды.

Өмірбаян

1994 жылы Онтарионың Жаңа демократиялық партиясы басқарған Онтарио үкіметі Онтарионың ауыл шаруашылығы жұмысшыларына кәсіподақ құру және ұжымдық келіссөздер жүргізу құқығын беретін Ауыл шаруашылығы еңбек қатынастары туралы заңды қабылдады. Келесі жылы консерваторлар билікке сайланып, кейіннен Еңбек қатынастары және жұмыспен қамту туралы заңға толықтырулар енгізу туралы заң (LRESLAA) қабылдады, ол 1994 жылғы заңды күштен жойды және осы заң бойынша жасалған барлық ұжымдық келісімдерді тоқтатты. Том Данмор, Саламе Абдулхамид, Уолтер Ламсден және Майкл Дойл, Біріккен азық-түлік және сауда қызметкерлерінің қолдауымен, Онтарионың ауыл шаруашылығы жұмысшыларының атынан LRESLAA-ны Хартияның 2(d) және 15(1) баптарына сәйкес, олардың бірлесу еркіндігі мен теңдік құқықтарын бұзу ретінде қарастырып сотқа шағымдану туралы өтініш берді. Сотта судья LRESLAA ауыл шаруашылығы жұмысшыларына кәсіподақ құруға кедергі келтірмейтінін және кез келген кедергілер олардың жеке тұлғалар болып табылатын жұмыс берушілерінің әрекеттерінен туындап, Хартияның қолданылу аясынан тыс екенін анықтады. Апелляциялық сот бұл шешімді қолдады. Жоғарғы Сот алдындағы мәселе LRESLAA Хартияның 2(d) немесе 15(1) баптарын бұза ма, және егер бұзса, оны 1-бап бойынша заңмен қорғауға бола ма екені болды. Соттың көпшілігі 2(d) бабы бұзылған деп шешім шығарды және оны 1-бап бойынша негіздеу мүмкін емес екенін мәлімдеді.

Соттың пікірі

"Көпшілік" тобының пікірін Бастараше жазды. Ол 2(d) бөлімінің мақсатын сипаттаудан бастады, ол – "адамдар арасындағы қарым-қатынастар мен ұжымдық әрекеттер арқылы жеке потенциалды іске асыруға мүмкіндік беру". Бастараше, 2(d) бөлімінің тек жеке тұлғаларды қорғаған бұрынғы түсіндіруі жеткіліксіз екенін айтты. Оның пікірінше, бұл құқық кеңірек болуы керек және мемлекетке қорғалмаған топтарға қорғау заңнамасын тарату бойынша "оң міндеттеме" жүктеуі керек. Бірлесу еркіндігі құқығының заңнамадағы жетіспеушілігін бұзды дегенді сәтті дәлелдеу үшін талапкер "заңды режимнен шеттету олардың құқығына елеулі кедергі келтіретінін көрсетуі керек". Бастараше LRESLAA-ны қарастырып, оның мақсаты "қызметкерлердің бірлестігін құру және сақтау" екенін анықтады, бұл 2(d) бөліміне жатады. Заңның мақсаты Хартияға қайшы келмесе де, оның салдары Хартияны бұзды. ALRA-ны жою және ауыл шаруашылығы жұмысшыларын шеттету арқылы олардың осал жағдайы күшейіп, өз құқықтарын іске асыру мүмкіндігінен айырылды.

Келіспеушіліктер

Осыған қарсы пікір білдірген майор Дж., 2(d) тармағы ешқандай оң құқықтарды таңбайтынын және жұмысшылардың өздерінің қауымдастығын құруына ешқандай кедергі жоқ екенін айтты.