Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай саясаткері және әскери сардар (192 жылы қайтыс болды)
Chinese politician and warlord (died 192)
Лю Дай (192 жылы қайтыс болды), әдеп аты Гонгшань, Қытайдың Шығыс Хан әулетінің соңғы кезеңінде өмір сүрген қытай саясаткері.
Liu Dai (died 192), courtesy name Gongshan, was a Chinese politician who lived during the late Eastern Han dynasty of China.
Өмір
Лю Дай Мопин округіне (牟平縣), Дунлай Комендариясына (東萊郡) жататын, қазіргі уақытта Мопин ауданы, Янтай, Шаньдун провинциясы. Хан әулеті кезінде ол сарай қызметкері (侍中) және Ян провинциясының инспекторы (兗州刺史) болды. 190 жылдың көктемінде Лю Дай Юань Шао бастаған әскербасылар коалициясына қосылып, орталық үкіметті бақылап, император Сяньды тұтқынға алған зұлым әскербасы Донг Чжуоға қарсы күресті. Кейін Лю Дай Дун Комендариясының әкімшісі Цзяо Маомен келіспеушілікке ұшырады, сондықтан Цзяо Маоны өлтіріп, оның орнына Ван Гун (王肱) тағайындалды. Содан кейін Лю Дай өзінің отбасы мүшелері мен Юань Шао және Гунсунь Цзань рулары арасында некелесу рәсімдерін ұйымдастырды. Юань Шао өз отбасы мүшелеріне Лю Даймен бірге болуға рұқсат берді, ал Гунсунь Цзань өзінің қолдаушысы Фан Фанды (范方) Лю Дайге көмек көрсету үшін әскерге жетекшілік етуге жіберді. Кейін Юань Шао Гунсунь Цзаньмен бәсекелестікке түскенде, соңғысы Лю Даймен де қарым-қатынасын үзді. Гунсунь Цзань Фан Фанға: «Егер Лю Дай Юань Шаоның отбасы мүшелерін қумайтын болса, сен өзіңнің әскерлеріңді біздің территориямызға қайтар. Юань Шаоны жойғаннан кейін Лю Дайға шабуыл жасаймын», – деді. Лю Дай дағдарысты қалай шешуге болатынын білмеді, сол кезде оның кеңесшісі Ван Юй (王彧) оған Чэн Юмен кеңесуді ұсынды, және Лю Дай оның кеңесіне құлақ қойды. Чэн Ю Лю Дайды Юань Шаоның жағында болуға шақырды, және Лю оның кеңесін тыңдады. Гунсунь Цзань жеңіліп, Юань Шао оны басып алды. 192 жылы Цин провинциясынан мыңдаған Сары басқақты көтерілісшілер Ян провинциясына ағылып кіріп, Дунпин округінде жиналды. Лю Дай көтерілісшілерге шабуыл жасағысы келді, бірақ Бао Синь оған қарсы кеңес берді. Лю Дай Бао Синнің кеңесін елемей, Сары басқақтыларға шабуыл жасады, соның салдарынан жеңіліп, шайқаста қаза тапты.
Liu Dai was from Mouping County (牟平縣), Donglai Commandery (東萊郡), which is in present day Muping District, Yantai, Shandong. He served as a Palace Attendant (侍中) and the Inspector of Yan Province (兗州刺史) under the Han dynasty. In the spring of 190, Liu Dai joined the coalition of warlords led by Yuan Shao to oppose Dong Zhuo, a tyrannical warlord who controlled the central government and held Emperor Xian hostage. Later Liu Dai had disagreements with Qiao Mao, the Administrator of Dong Commandery, so he killed Qiao Mao and replaced him with Wang Gong (王肱). Liu Dai then arranged for marriages between his family and the clans of Yuan Shao and Gongsun Zan. Yuan Shao allowed his family members to stay with Liu Dai, while Gongsun Zan sent his follower Fan Fang (范方) to lead troops to support Liu Dai. When Yuan Shao later developed a rivalry with Gongsun Zan, the latter broke off relations with Liu Dai as well. Gongsun Zan said to Fan Fang, "If Liu Dai does not drive away Yuan Shao's family members, you will lead your men back to our territory. I'll attack Liu Dai after I've eliminated Yuan Shao." Liu Dai was at a loss over how to handle the crisis when his adviser Wang Yu (王彧) told him to consult Cheng Yu, and Liu Dai heeded his suggestion. Cheng Yu urged Liu Dai to stand on Yuan Shao's side and Liu followed the advice. Gongsun Zan was defeated and conquered by Yuan Shao eventually. In 192, thousands of former Yellow Turban rebels from Qing Province swarmed into Yan Province and gathered in Dongping County. Liu Dai wanted to attack the rebels but Bao Xin advised him against it. Liu Dai ignored Bao Xin and proceeded to attack the Yellow Turbans, and was defeated and killed in battle.
Үш патшалықтың романсында
14 ғасырдағы "Үш патшалықтың романсы" тарихи романында, Ян провинциясын Цао Цао жаулап алғанда, Лю Дайдың бас июден басқа амалы қалмады. Иелігінен айырылған соң, ол Лю Бэйге шабуыл жасады, бірақ жеңіліске ұшырап, лауазымын жоғалтты. Лю Дай кеңесшісі Бао Синнің ұсынысымен Цао Цаоға қосылып, одан бері Сары басқандардың қалдықтарын басумен айналысты. Жетістіктері арта түскен сайын Лю Дай тым сенімді болып, Бао Синнің кеңесін тыңдаудан бас тартты, нәтижесінде екеуі де қаза тапты.
In the 14th century historical novel Romance of the Three Kingdoms, when Yan Province was conquered by the warlord Cao Cao, Liu Dai had no choice but to surrender. After losing his domain, he attacked Liu Bei, but was defeated and robbed of his position. Liu Dai followed his adviser Bao Xin's suggestion to join Cao Cao and had since been engaged in suppressing the Yellow Turban remnants. As his achievements increased, Liu Dai became more overconfident and he refused to listen to Bao Xin, which resulted in their deaths.