Кіріспе

Пакистандық журналист және экономист (1940–2018)

Сиддик Балуч (сондай-ақ Сиддик Балуш немесе Сиддик Балуш) (10 ақпан 1940 – 5 ақпан 2018) – пакистандық журналист және аға саяси экономист. Ол ағылшын тіліндегі «Баллучистан экспресс» (Кветта), урду тіліндегі «Азади» және ағылшын тіліндегі «Апталық экспресс» (Кветта) газеттерінің бас редакторы болды. Сондай-ақ, ол шамамен 29 жыл бойы «Дон» газетіне тұрақты түрде мақалалар жазды және Белуджистанның әлеуметтік, саяси және экономикалық мәселелері бойынша сарапшы ретінде танымал болды. Ол «сөз бостандығын» қолдады және жылдар бойы диктатураға және бұқаралық ақпарат құралдарына тыйым салуға қарсы ашық түрде сөйледі. 2007 жылдың қараша айында Пәкістан президенті Первез Мүшәррафтың ПЭМРА ережесіне енгізген өзгерістері БАҚ-ты шектеді. Осыған орай Балуч Weekly Pulse журналына: «ПЭМРА ережесі – сөз бостандығы мен шындықты айту құқығын басуға жасалған әрекет. Бірақ осы заманда осы дауысты тоқтату мүмкін емес. Қазіргі биліктегілердің конституцияға қайшы, заңсыз әрекеттерінің бәрі де конституцияға жат. Бұқаралық ақпарат құралдары мен азаматтық қоғам өкілдерінің оған қарсы дауыс көтеруі мақтауға лайық».

Білім

Балуш Қарачидегі көршілес бастауыш мектепке қатысты. 1959 жылы атақты Синд Мадрасатул Ислам мектебінде Matriculation емтиханын тапсырды. 1961 жылы SM колледжіне оқуға түсіп, 1964 жылы бітірді. Балуш 1966 жылы Қараши университетінен экономика мамандығы бойынша магистр дәрежесін алды.

Саясат

Сиддик Балуш ерте жасынан-ақ саясатқа белсенді қатысты. Студент кезінде 1963-1964 жылдары СМ колледжінің студенттік одағының президенті болып сайланды. Ол солшыл Ұлттық студенттер федерациясының (ҰСФ) белсенді мүшесі болды, сондай-ақ "Бірлікке қарсы" қозғалысына және үш жылдық білім беру бағдарламаларына қарсы науқанға қатысты. Ол 1962 жылы құрылған Балуш студенттер ұйымының (БСҰ) негіздеушілерінің бірі болды және 1966 жылы ұйымның аға вице-президенті болды. Балуш Ұлттық Халық партиясымен (ҰХП) байланыста болды және 1972-1973 жылдар аралығында төрт ай бойы Бәлучистанның сол кездегі губернаторы, ҰХП-ның Гус Бакш Бизенжосының баспасөз хатшысы қызметін атқарды. Президент Зұлфиқар Әли Бхуттоның әйгілі Хайдарабад қастандығына қатысы бар деген күдікпен ҰХП үкіметін таратып жіберген кезде Балуш бес жылға түрмеге қамалды және Бхутто үкіметі генерал Зия әл-Хақпен құлатылғанда ғана босатылды. 2008 жылдың ақпанында Халық партиясы (ХП) билікке оралғанда, Балуш оны қарсы алған көшбасшылардың бірі болды, себебі жаңа президент Асиф Али Зардари балуш еді және ол "саяси күшімен диктаторды жеңді". Алайда, ол Бәлучистандағы Халық партиясының алдындағы қиындықтардың өте ауыр екенін және толыққанды әскери операцияны тоқтату және барлық саяси тараптарға мүмкіндік беру – нағыз шешім екенін де айтты.

Журналистика

Сиддик Балуч 1966 жылы Пакистанның ең көне және ең көп таралған "Дон" газетіне редактордың орынбасары болып орналасты және дерлік 29 жыл бойы әртүрлі лауазымдарда жұмыс істеді. Ол жылдар бойы "Daily Balochistan Express" газетіне мақалалар жазды, сондай-ақ Пакистан газет редакторлары кеңесінде (CPNE) Балучистан вице-президенті болып қызмет етті. Ол Балучистанға қатысты мәселелер бойынша пакистандық және халықаралық БАҚ-та ең көп сілтеме жасалған журналистердің бірі. Журналистік қызметінің барысында ол көп саяхаттады. Ол "Балдучистан экспресс" газетінің редакторы болды және 2004 жылдың қаңтарында "Дайра" әдеби ұйымы ұйымдастырған салтанатты шарада жарық көрген "Азади" [Азаттық] атты урду газетін шығарды.