Кіріспе

Mercado Adolpho Lisboa, сондай-ақ Mercado Municipal немесе Mercadão (үлкен базар) деп аталады, Бразилияның Манаус қаласында орналасқан базар. Ол Рио-Негро өзенінің жағасында жатыр. Базар 1880-1883 жылдар аралығында салынған. Бұл ғимарат Париждегі (Франция) Les Halles базар алаңының үлгісімен салынған. Ғимараттың металл конструкциялары Парижде жасалып, кемемен Манаусқа жеткізілген. Оның екі толыққандай әртүрлі фасады бар, біреуі Рио-Негроға, екіншісі қалалық жолға қараған. Қаланың маңызды тарихи және сәулеттік ескерткіші болып табылатын Муниципальдік базар бүгінде мәдени және туристік орталық ретінде де көзге түседі. Бұл базар Манаус қаласындағы ең ірі ашық базарлардың бірі, ол жерде таза жеміс-жидектер, дәмдеуіштер, балық, сувенирлер, дәстүрлі халықтық медицина және басқа да тауарлар сатылады. Ғимарат 2006 жылы қайта жаңарту жұмыстары үшін жабылып, жеті жылдан кейін 2013 жылғы 23 қазанда қайта ашылды.

Тарих

XIX ғасырда азық-түлік саудасының гигиеналық жағдайларына қатысты алаңдаушылық Манаус сияқты бірнеше қалада қоғамдық базарлар салу қажеттігін тудырды. Сол кездегі деректерге сәйкес, "Адольфо Лисбоа" деген ат сол кезеңде Манаус қаласын басқарған қала әкімінің есімі. Орталық павильон 1883 жылдың 15 шілдесінде провинция президенті Хосе Паранагуа тарапынан ашылды, сол кезде Манаус қаласы резеңке өрісінің қарқынды дамуын басынан өткеріп жатқан еді. Базар Париждегі ескі Les Halles базарының ерекшеліктерін сақтай отырып, модерн стилінде салынған. 1908 жыл шамасында, сол кездегі Амазония дәмдеуіштерін сату үшін темір павильон салынды, ол керосинмен жарықтандырылды және бас ғимараттың сәулеттік стиліне ұқсас болды. Сол кезден бастап бас ғимараттың сипаттамасы белгілі болды – ол темір конструкциядан тұрғызылған, ұзындығы шамамен 45 метр, ені 42 метр болатын ғимарат. Құрылымды 28 бағана ұстап тұр, оларға тірелетін парапеттер және тас пен кірпіштен жасалған екі бүйір бөлме бар. Бүйір бөлмелерде әрқайсысы ағаштан жасалған, мрамор үстелшесі бар темір торлармен бөлінген 20 "бөлімше" орналасқан. 1890 жылы тағы екі бірдей өлшемдегі бүйір павильон (ғимарат) салынды, олар да темір конструкциядан және мырыш шатырдан тұрды.

Құрылымы

Базар екі павильонға бөлінген, бірінші және ең көнесі қаланған, екіншісі темірден тұрғызылған. Сол кездегі Амазония аймағының топырағы дерлік зерттелмеген, ал шикізаттың жеткіліксіздігі болғандықтан, құрылысқа қажетті барлық материалдарды Еуропадан импорттауға тура келді. Екінші павильонның да құрылысы Глазголық Уолтер Макфарлейнмен салынған. Бұл құрылысты Густав Эйфель жобалаған деген әңгіме бар, бірақ бұл, көрінетін болса, аңыз ғана. Бразилияның тарихи және көркем мұра институты өз сайтында Белен қаласынан Bakus&Brisbit, Ливерпульден Francis Morton Engineers және Глазгодан Уолтер Макфарлейн компанияларын құрылыстың авторлары деп көрсеткен.