Кіріспе

Бахаи дінінің жатқырушылары әр наурыз айында күн шығудан күн батуға дейін он тоғыз күн ораза ұстайды. Бұл амал бахаилердің күнделікті міндетті дұғаларымен қатар ең маңызды міндеттерінің бірі саналады. Жүктілік немесе ауру сияқты оразадан босатылатын бірнеше жағдайлар бар, және ол 15-тен 70 жасқа дейінгілерге ғана қатысты. Он тоғыз күндік ораза діннің орталық тұлғасы Бабпен енгізілді. Кейіннен оны діннің негізін қалаушысы Бахаулла бекітіп, «Китаб-и-Ақдас» кітабында түсіндірді. Оразаның мақсаты – нәпсілік құштарлықтан тыйылу, рухани өмірді жаңарту және пайғамбарлардың бастан өткерген қиындықтарын еске түсіру. Оразаның он тоғыз күні Айям-и-Хадан кейін, Бахаи күнтізбесінің төрт немесе бес күні, алдағы ораза айына дайындалу үшін арналады. Ораза Наурыз мерекесімен, көктемгі күн мен түннің теңелуімен (20-21 наурыз, жылға байланысты) аяқталады. 2024 жылы ораза 1-19 наурызда өтеді.

Тарих

Баб, Баби дінінің негізін қалаушы, өзінің "Персия баяны" кітабында 19 күндік 19 айдан тұратын Бади күнтізбесін орнатып, соңғы айдың ораза ұстау кезеңі болатынын жариялады. Баб оразаның нағыз мағынасы – Құдайдың елшілеріне деген махаббаттан басқаның бәрінен тыйылу екенін айтты. Баб сондай-ақ оразаның жалғасуы Құдай танытар Мәсіхтің келуіне байланысты екенін мәлімдеді. Бахаилердің оразасы басқа діндердегі ораза ұстау тәжірибелерімен ұқсас. Христиандар үшін Ұлы ораза, яһудилер үшін Йом Кипур және басқа да көптеген мерекелер, ал мұсылмандар Рамазан оразасын ұстанады. Бахаи оразасы Рамазан оразасына ең көп ұқсас, бірақ ораза мерзімі белгілі бір Бахаи айымен анықталады. Ал мұсылмандар ай фазасына байланысты ораза ұстайды, оның нақты күндері жыл сайын өзгеріп отырады.

Анықтама

Бахаулла өзінің заңдар кітабы – Китаб-и-Ақдаста оразаның ережелерін белгіледі.

Рухани қасиеттер

Міндетті дұғамен қатар, бұл бахаилердің ең маңызды міндеттерінің бірі болып табылады. Оның мақсаты – адамды Құдайға жақындастыру.

Ораза туралы заңдар

Бахаулланың "Китаб-и-Ақдас" кітабында белгіленген он тоғыз күндік оразаға қатысты заңдар мен дәстүрлер бар. Ораза уақтында жыныстық қатынастан бас тарту туралы ешқандай мәлімет жоқ.

Оразадан босату

Китаб-и Ақдас кітабында ораза ұстау міндетінен алуан түрлі бостандықтар қарастырылған. Дегенмен, бостандыққа ие болған адамдар ораза ұстауды қаласа, ораза ұстай беруге болады, бірақ науқастар үшін бұл мүмкін емес. Бахаулла былай деген: «Ауру кезінде осы міндеттерді орындауға рұқсат жоқ». Бахаулла ауыр еңбекпен айналысатын адамдарға қатысты: «Тамақты шамалы және жасырын түрде ішу өте мақтауға лайық». 15 жасқа дейінгілер және 70 жастан асқандар. Ауыр жұмыс істейтіндер. Жүкті әйелдер. Баланы емізетін әйелдер. Күремсіз әйелдер (олар тазару рәсімін орындап, «Мәнерлілік және сұлулықтың Раббысы Алланы дәріптеймін» деген аятты күніне 95 рет оқуға тиіс). Ораза кезінде сапарға шыққандарға да бостандық беріледі. Сапар 9 сағаттан (немесе жаяу сапар болса 2 сағаттан) ұзақ болған жағдайда жеңілдіктер қарастырылады. Егер саяхатшы 19 күннен астам сапарда болса, оразадан босатылатын мерзімі үш күнге дейін созылады. Ал егер ол үйіне оралса, дереу ораза ұстауын бастауы керек.