Кіріспе

Ала Арча ұлттық табиғи паркі (, Государственный природный национальный парк Ала Арча) – Қырғызстанның Тянь-Шань тауларында орналасқан альпілік ұлттық парк. Қырғызстан астанасы Бішкек қаласынан оңтүстікке қарай шамамен 35 км қашықтықта жатыр. 1976 жылы құрылған, қазіргі таңда 16 485 гектар жерді қамтиды.

Атауы

Табиғат паркі өзінен өтетін Ала Арча өзенінің атымен аталады. Қырғыз тілінде өзенге де, саябаққа да атын берген арха – қырғыз халқының дәстүрлі түрде ерекше құрметпен қараған, оның жанып жатқан ағаш түтінін зұлым рухтарды қуу үшін пайдаланған, жарқын немесе әр түрлі түсті қарағайдың бір түрі. Дегенмен, арханы үйге жақын жерге отырғызуға болмайды, себебі ол жанында тұратын адамдардың күшін бірте-бірте әлсіретеді деп саналады.

География

Парк шамамен 165 шаршы шақырымды құрайды, ал оның биіктігі кіреберістегі 1500 метрден бастап Тянь-Шанның Қырғыз Алатауындағы ең биік шыңы – Семенов Тянь-Шань шыңындағы 4895 метрге дейін жетеді. Паркте Crocus alatavicus қоса алғанда, көптеген өсімдіктер кездеседі.

Туризм

Парк демалыс күндері пикникке шығушылар, жаяу жүргіншілер, атпен саяхаттайтындар, шаңғышылар, сондай-ақ мұз, тас және аралас бағыттарды іздейтін альпинистер үшін танымал орын. Парк жыл бойы ашық, бірақ ең көп келушілер жаздың соңы мен күздің басында болады. Әрбір 1 мамырда жүздеген адам аңғарда тіктеп, Альпинада фестиваліне қатысу үшін Комсомолец тауына шығады. Паркке кіру үшін шалғынды төлем қабылданады. Қақпадан өткеннен кейін жол 12 шақырымға созылып, кішкентай ғимараттар жиынына жетеді, оның ішінде жаңадан жөнделген бір пансионат бар. Жолдың соңында, сол жаққа қарай (шығысқа қарай) жолмен көтерілгенде Ақсай мұздығына жетесіз. Мұнда кеңестік альпинистік базаның қалдықтары парктегі альпинизмнің жоғары деңгейін көрсетеді. Кеңестік альпинистік база (Ратсек шатыры) жақында жаңартылып, тас өрмелеушілер үшін база ретінде пайдаланылуда. Аймақтың ең танымал шыңдары Ақсай мұздығынан көтеріледі, олардың ішінде Корона шыңы (4860 м) және Бос Корея шыңы (4740 м) бар. Ала Арча аңғарының батысында Адиген аңғарына баратын жол орналасқан, онда альпинистердің зираты бар. Үшінші басты жол Ала Арча аңғарының ортасынан 10 шақырымға созылып, ескі, қазіргі уақытта қолданылмайтын шаңғы трассасына және көптеген басқа 4000 метрлік шыңдарға жетеді. 2016 жылдың желтоқсан айында TripAdvisor басылымы жариялаған әр елдің ең танымал туристік орындарының картасында Ала Арча шатқалы Қырғызстандағы ең танымал бағыт ретінде көрсетілді.