Кіріспе

Спорттық пән

Көшелік конькимен сырғанау – автомобиль жолдарында конькимен (инлайн конькимен немесе төрт доңғалақты конькимен) сырғанау спорты, бұл велосипедпен жол жүруге ұқсас. Ол желілік жылдамдық конькимен сырғанаумен көптеген ортақ белгілеріне ие. Көшелік конькимен сырғанаушылар көбінесе тығыз топта сырғанап, бір-бірін жетектеп, алда жүруді кезектеседі, бұл топқа жеке сырғанаушыға қарағанда жылдам жылжуға мүмкіндік береді. Топтың әрбір мүшесі бірдей жылдамдықпен жүретін жалғыз сырғанаушыға қарағанда салыстырмалы түрде аз энергия жұмсайды. Тіпті топтың алдында келе жатқан сырғанаушы да артындағы сырғанаушылардан жетектеу артықшылығын сезінеді. Төбеден сырғанағанда, иілген күйдегі инлайн конькимен сырғанаушы велосипедшіге қарағанда жоғары жылдамдыққа жете алады. Бұл желге қарсы кедергінің азаюына байланысты. Велосипедші мен сырғанаушы үшін домалақ кедергі бірдей болады, бірақ сырғанаушы белсенді сырғанағанда (яғни, конькимен итеру кезінде) ғана үлкен кедергіге ұшырайды. Тегіс жерде конькимен сырғанау велосипедпен жүруге қарағанда шамамен 50%-ға баяу. Сырғанаушылар көбінесе 60 км/сағ (37 миль/сағ) жылдамдықпен төмен түседі, бұл велосипедшілерге ұқсас. Дегенмен, велосипедшілерге қарағанда сырғанаушылар көтерілгенде қиындық көреді, әсіресе жетектеудің артықшылығы жоғалғанда. Төбеден төмен қарай жүретін сырғанаушылар тобы велосипедшілер тобынан жылдамдық бойынша оза алады, себебі көшелік сырғанау тобында жетектеудің тиімділігі жоғары. Көшелік сырғанауда жетектеудің тиімділігі үш себепке байланысты:
* әр сырғанаушы алдындағы сырғанаушыға өте жақын бола алады, ал велосипедшілер доңғалақтардың арақашықтығымен шектеледі;
* жетектеуден инерция энергиясын алған сырғанаушы бұл энергияны алдыңғы сырғанаушыға байланыс арқылы (әдетте, алдыңғы сырғанаушының арқасының төменгі бөлігіне қолын тигізу арқылы) жеткізе алады;
* сырғанаушының жабдықтарынан туындайтын аэродинамикалық кедергі велосипедшіге қарағанда әлдеқайда аз.

Кросстрендинг

Конькимен сырғанау (әсіресе, жол сырғанау) бұлшық еттерін пайдалану тұрғысынан жүгіруге қарағанда велосипед тебуге көбірек ұқсайды. Велосипедшілер мен конькимен сырғанаушылар жиі бір-бірінің спортымен кросс-тренинг мақсатында айналысады. Жүгірушілер көбінесе жүгіруден туындаған жарақаттарға байланысты жол сырғанауға көшеді. Көптеген шаңғышылар маусым арасында және маусымға дайындалу кезеңінде физикалық жағдайын жақсарту үшін жол сырғанауды пайдаланады. Сонымен қатар, конькимен сырғанау, конькимен жылғаның кездегі бүйірге қарай (оңнан-солға) қозғалысқа байланысты, көптеген басқа спорт түрлері үшін тамаша кросс-тренинг болып табылады.

Жазу

Көшеде конькимен жүрудің қауымдастырылған белгілі бір ережелері бар, оларды көптеген конькишілер сақтайды. Бұл ережелерге, озу кезінде немесе қауымның арт жағына өту кезінде ғана бір қатармен жүру, қауымның қалған бөлігін желден қорғау үшін алдыңғы қатарда кезекпен "жетектеу", сондай-ақ жол жағдайы, қауіптер және басқа да нәрселер туралы қауымның арт жағындағы конькишілерге сигнал беру кіреді. Қауымда бір қатармен конькимен жүру негізінен ауа кедергісінің әсерін азайту қажеттілігімен анықталады, осылайша бірінші "жетектеуші" конькишінің артында желден қорғанылады. "Жетектеу" шамамен 30%-ға дейін жоғары энергия жұмсаумен байланысты; сондықтан конькишілер кезекпен "жетектейді", бұл қауым бойынша энергияны тең бөлуге мүмкіндік береді. "Жетектеуді" аяқтаған конькиші қауымнан шығып, баяу-баяу қауымның арт жағына өтеді. Қауымның алдындағы конькиші алдағы жолды жақсы көреді және жол бойындағы қауіптерді (шұңқырлар, жарықтар, су тобырлары, көліктер және т.б.) көрсетеді және ескертеді.

Көше жүзігі

Көшеде коньки тебу – қоғамдық жолдарда топтасып коньки тебу (көбінесе сызықты немесе төрт дөңгелекті конькилерде). Көшедегі коньки тебу шаралары ресми түрде ұйымдастырылуы мүмкін, бұл жағдайда алдын ала белгіленген маршруттар, маршалдар және кейде полиция сүйемелдеуі немесе бір ойлы адамдардың спонтанды жиналыстары болуы мүмкін. Әлемнің көптеген қалаларында көшеде коньки тебу іс-шаралары ұйымдастырылады. Ең ірілері Париж ("Пари Роллер"), Мюнхен және Берлин қалаларында өтеді. Лондонның да көшеде коньки тебуге белсенді қатысушылары бар. LondonSkate әртін күндері кешке тегін іс-шаралар ұйымдастырады, ал Ноттингемде кішігірім топтарды табуға болады. Мұндай іс-шараларға жүзден астам қатысушы жиналуы мүмкін, сондықтан басқа жол пайдаланушыларға кедергі келтірмеу үшін шаралар көбінесе полициямен және автобус операторлары сияқты басқа да тиісті жергілікті билік органдарымен келісімде өткізіледі. Сондықтан маршрутты алдын ала жоспарлау қажет. Ерікті маршалдар көлік қозғалысын бақылауға көмектеседі, әсіресе көлік көп жиналатын қиылыстарда. Олардың мақсаты – барлық жол пайдаланушыларға ыңғайсыздық тудырмау және коньки тебушілердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету. Мұндай іс-шараларға қатысу әдетте тегін. Әдетте, талап – әрбір коньки тебушінің топтың қалған бөлігімен бірге жылдамдық сақтап, қауіпсіз бұрылып, тоқтауға қабілетті болуы. Бұл талаптарға сай келмейтін қатысушылардан коньки тебуді тоқтатып, коньки тебу дағдыларын жаттықтырып, келесі шараға қайта оралуы ұсынылады.

Сәрсенбі түнгі конькимен сырғанау

Wednesday Night Skate NYC WNS NYC деп те аталады. Бұл қаладағы бірнеше белгілі және ұйымдасқан топтардың бірі. WNS 1990-шы жылдардың соңынан бері еріктілермен басқарылып келеді. Әр сәрсенбі сайын, сәуірден қазанға дейін, ауа райына қарай, ұйымдастырушылар Union Square-дің оңтүстік жағындағы сатысында сағат 7:45 шамасында сары-жасыл жилет киіп күтеді. Осы уақытқа дейін баспалдақта конькимен сырғанауға жиналған көптеген адамдар болады. Кешкі сағат 8-де ұйымдастырушы қысқаша қауіпсіздік туралы айтады және аптаның маршрутын жоспарлаушысымен, күндік жетекшімен және соңғы адамды күтушімен таныстырады. Жетекші жол бойындағы белгіленген аялдамаларда демалыс жасауға шақырып, ізбасарларына сигнал береді, соның арқасында топтың қалған бөлігі жете алады, ал әрбір аялдамаға соңғы болып келетін адам – соңғы адамды күтуші. Маршрут Юнион-скверге оралып, күндізгі сырғанауды аяқтайды. Орташа есеппен, саяхат 2 сағатқа созылады және 12 мильді құрайды.

Жұма күні кешкі коньки

A (көбінесе FNS деп қысқартылады) – жұма күндері кешке өтетін топтық сырғанау, көптеген қалаларда көшеде сырғанау үшін таралған уақыт. Венада (кем дегенде 2011 жылдан бері) және Грацта (Австрия) жылына бір рет – 22 қыркүйекте, «Автокөліктен бос күн» күні, 20–25 шақырымдық маршруттың бір бөлігі қалалық тас жолда өтеді. Венада 1999 жылдан бері Жасыл партия белсенділерінің «саяси демонстрациясы» ретінде, көшелер құрғақ болса, апта сайын, 21:00-де, жартылай қараңғыда басталады. Грацта 2000 жылдан бері қалаға және полицияға төлем жасалатын спорттық шара ретінде, 19:30-да басталып, тамыздың соңында таңға дейін созылады.

Толық айға арналған коньки

Толық ай фазасында болатын түнді күткенде, жолмен сырғанауға қатысатын адамдар тобынан құралған шараның жалпы атауы.