Кіріспе
Роки тауларының тауы
Уошберн тауы, биіктігі 3115 метр (10219 фут), АҚШ, Вайоминг штатындағы Йеллоустоун ұлттық паркіндегі Уошберн жотасының ең ірі шыңы. Шыңы 1870 жылы Washburn-Langford-Doane экспедициясының жетекшісі Генри Д. Уошберннің құрметіне аталған. Уошберн жотасы – Йеллоустоунның шекарасында толығымен орналасқан екі тау жотасының бірі.
Тарих
1870 жылғы 29 тамызда Уошберн-Лэнгфорд-Доан экспедициясының мүшелері экспедиция жетекшісі Генри Д. Уошберннің құрметіне Уошберн тауы деп атаған шыңға көтерілді. Лейтенант Густав Чейни Доанның сипаттамасының бір бөлігі төменде келтірілген: Таудың төменгі жағынан солтүстікке қарағанда, үлкен жазық алдында және сол жақта сандаған тоғайлар мен жылтыр сулармен керемет сұлу пейзаж жатыр, оның шекарасында Йеллоустоун каньоны. Бұл биік аймақтың таза ауасы әрбір ағаш, тас немесе кішкентай көлдің контурларын керемет анық көрсетеді, ал жиырма шақырым қашықтықтағы нысандар өте жақын сияқты көрінеді. Сол жақтан әрі қарай Гардинер өзенінің бастауындағы қарлы жоталар батысқа қарай созылып, Галатиннің бастауымен қосылып, Филдің арқасымен бірге оңтүстікке қарай иілген Йеллоустоун алқабының жиегін құрайды. Алыстан көкжиектің шетінде кішкентай төбелер сияқты, ал төменде Галатин аңғарының үстіндегі ақ шыңдар көрінеді. Бұл шыңдар жаз айларында ерімейді, бірақ біз қазір тұрған жерден бірнеше мың фут төмен, жалаңаш граниттің үстінде қар көрінбейді, тек көлеңкелі шатқалдардың тереңдігінде ғана. Платодан оң жақтағы алдындағы бөлікте шығысқа қарай терең шығыс бұрышының аңғары жатыр, ал одан әрі көзге көрінетінше, араласып жатқан жанартау шыңдары. Шығыс жағынан аяғымыздың астында Гранд-Каньонның зор жарылысы ашылады, ол екі таудың негізін кесіп, тау қатарынан өтеді. Оның сары қабырғалары ландшафты төмендегі Жылы бұлақ сағасының қосылған жеріне дейін дерлік түзу сызықпен бөледі. Шағылысқан жартастар екі жүзден бес жүз метрге дейін арақашықтықта, ал тереңдігі соншалықты зор, өзеннің төсегі көрінбейді. Аңғардың түбінен ешқандай дыбыс естілмейді, күн сәулесі қарсы қабырғаға шағылып, содан кейін төмендегі қараңғылыққа сіңіп кетеді. Ақыл-ой оның зорлығын ұғынуға тырысып, күреседі, содан кейін әрекетсіздікке беріліп, өзіне қайта оралады. Одан әрі, бұзылған тау жотасынан төменге қарай еңіс, көзге көрінетін шекке дейін, бұзылмаған қарағайлы орманның жабайы жеріне дейін созылады. Көптеген туристердің айтуынша, олар Уошберн тауының шыңына шығып қайтқан. 1879 жылы Монтана штатының Боулдер қаласынан келген Элизабет Д. Уикс ханым сегіз ер адам мен бес әйел адамнан тұратын топпен бірге алты апта бойы саябақты аралап шықты. Оның Уошберн тауы туралы жазған есебі былай: "Келесі күні күн бізді Уошберн тауына жол тартқанда қарсы алды, онда біз мәңгі қардың сызығымен кездестік - қардың өзі емес, сызық өте лас еді, біз қарға ойнадық, ал блокноттарымызға басып шығару үшін көк шаңғыларды жинадық. Теңіз деңгейінен шамамен он мың фут биіктікте орналасқан Уошберн тауы негізгі және екінші триангуляция станциясы болып табылады. Оның жартасты шыңында шамамен елу адамның қолтаңбалары бар қаңыл тин қорабы болды, олар 1871 жылдан бергі көптеген туристердің арасында шыңға көтерілуге жеткілікті уақыты мен шыдамдылығы болғандардың бірі еді. Егер біз атақты адамдармен бірге болмасақ, біздің қолтаңбаларымыз Белкнап, Марси, Шурц, Шерман, Джон Бойд және басқалардың қолтаңбаларынан жоғары орналастырылды." Сапардан кейін жазылған қысқа мақаласында Хаббард өзінің Уошберн тауына жасаған сапары туралы айтқан: "Йеллоустоунның Гранд-Каньонынан Уошберн тауына дейін он шақырымдық саяхат. Әрине, үкімет бұл жолды салу үшін ең жақсы инженерлерді тартқан, ал оның құрылысы мен күтіміне тиісті бақылау жүргізілген. Теңіз деңгейінен он мың футтан астам биіктікке көтерілу - өте қызықты тәжірибе. Жүріп өту соншалықты қызықты емес, бірақ ең көп пайда алу үшін, сіз көлікпен де, жаяу да жүруіңіз керек, өйткені ауа таза және жеңіл, ал жоғары көтерілу қан айналымын жақсартады. Уошберн тауының шыңынан әлемнің барлық сұлулығын көруге болады. Бұл - әсерлі көрініс. Сіз өмір сүруді жақсы көресіз. Сіз одан да көп нәрсені жасағыңыз келеді. Жұмысты бастағанда үлкен істерді жоспарлайсыз."
style=font size:smaller|The view from the summit is beyond all adequate description. Looking northward from the base of the mountain the great plateau stretches away to the front and left with its innumerable groves and sparkling waters, a variegated landscape of surpassing beauty, bounded on its extreme verge by the cañons of the Yellowstone. The pure atmosphere of this lofty region causes every outline of tree, rock or lakelet to be visible with wonderful distinctness, and objects twenty miles away appear as if very near at hand. Still further to the left the snowy ranges on the headwaters of Gardiner's river stretch away to the westward, joining those on the head of the Gallatin, and forming, with the Elephant's Back, a continuous chain, bending constantly to the south, the rim of the Yellowstone Basin. On the verge of the horizon appear, like mole hills in the distance, and far below, the white summits above the Gallatin Valley. These never thaw during the summer months, though several thousand feet lower than where we now stand upon the bare granite and no snow visible near, save n the depths of shaded ravines. Beyond the plateau to the right front is the deep valley of the East Fork bearing away eastward, and still beyond, ragged volcanic peaks, heaped in inextricable confusion, as far as the limit of vision extends. On the east, close beneath our feet, yawns the immense gulf of the Grand Cañon, cutting away the bases of two mountains in forcing a passage through the range. Its yellow walls divide the landscape nearly in a straight line to the junction of Warm Spring Creek below. The ragged edges of the chasm are from two hundred to five hundred yards apart, its depth so profound that the river bed is no where visible. No sound reaches the ear from the bottom of the abyss; the sun's rays are reflected on the further wall and then lost in the darkness below. The mind struggles and then falls back upon itself despairing in the effort to grasp by a single thought the idea of its immensity. Beyond, a gentle declivity, sloping from the summit of the broken range, extends to the limit of vision, a wilderness of unbroken pine forest.|Gustavus C. Doane, August 29, 1870
Mount Washburn became a very popular tourist attraction early in the park's history. Many tourist accounts tell of a trip to the summit of Mount Washburn. In 1879, Mrs. Elizabeth D. Wickes of Boulder, Montana, in a party of eight men and five ladies, spent six weeks touring the park. Her account of Mount Washburn follows:
style=font size:smaller|The next day's sun found us well on our way to Mount Washburn, where we met the line of perpetual snow—it was very dirty, the snow, not the line, and we played snowball while we picked bluebells to press in our notebooks. Mount Washburn being ten thousand feet about the sea level is a station in the primary and secondary triangulation. On its rock riven peak was a tin mustard box containing the autographs of some fifty persons, who among the many tourist since 1871, were the only ones who had sufficient time and patience to climb to the very top. If we were not with distinguished persons, our autographs were [nevertheless] placed above those of Belknap, Marcy, Schurz, Sherman, John Boyd and others.|Mrs L. D. Wickes, 1879
In 1914, two years before automobiles were allowed in Yellowstone, noted author Elbert Hubbard and his wife Alice spent two weeks touring Yellowstone. In a short article written after the trip—A Little Journey to the Yellowstone Hubbard described his visit to Mount Washburn. style=font size:smaller|From the Grand Canyon of the Yellowstone to Mount Washburn is a drive of ten miles. Evidently the Government has employed the best engineers in laying out that road, and intelligent supervision has been given to its construction and maintenance. It is an exhilarating experience to drive to an altitude of over ten thousand feet above sea level. It is not quite so interesting to walk it, although you must walk as well as ride in order to get the greatest possible benefit, for the air is crisp and light, and the walk uphill keeps blood circulating. From the tip top of Mount Washburn you can see the world in much of its glory. It is an entrancing view. You are in love with living. You want to do more of it. You plan to do big things when you get down into the work again.|Elbert Hubbard, 1914
Маунт-Уошберн жолақтары
Басты беткейден Йелоустоун ұлттық паркінің солтүстік бөлігінің көп бөлігі көрінеді, ал ашық күндері Тетон жотасы да көрінеді. Тау жолдары парктегі ең көп пайдаланылатын жолдардың бірі болғандықтан, жазғы жаяу жүрулерге көп адам жиналады. 5 километрлік қашықтықта 425 метрге көтерілумен, Дунравен асуынан шыңға дейінгі жол орташа деңгейде. Тағы бір жол, Читтенден тұрақ орнынан басталып, 4 километрде 454 метрге көтеріледі. Йеллоустондағы үш активті өртке қарсы бақылау мұнарасының бірі шыңда орналасқан. Бірінші қабатта шағын келушілер орталығы мен дәретханалар, екінші қабатта аспаптар алаңы, ал ең жоғарғы қабатта рейнджердің тұрғын үйі орналасқан (көрермендерге жабық).
Геология
Уошберн тауы – ежелгі жанартау. Ол өзінен немесе жақын орналасқан Йеллоустоун кальдерасынан болған жарылыс кесірінен құлдыраған.
Жабылу
2021 жылы Washburn тауының шыңына барлық жолдар Canyon Overlooks аймағында жүргізіліп жатқан құрылыс жұмыстарына байланысты жабық.