Кіріспе

Шығыс Рунтон – Солтүстік теңізге жақын орналасқан Англияның Норфолк графтығындағы шағын ауыл. Бұрын Кромер қаласының жанындағы дәстүрлі балықшылар ауылы болған, бірақ қазір кемпинг және тіркемеде демалыс үшін танымал демалыс орнына айналған. Ауыл Рунтон приходінің құрамында, оған Батыс Рунтон да кіреді. Ауыл Кромерден батысқа қарай 2 км, Батыс Рунтоннан шығысқа қарай 3 км, Шерингхемнен шығысқа қарай 4 км және Норвичтен солтүстікке қарай 35 км қашықтықта орналасқан. Ауыл А149 жағалау жолында жатыр, бірақ тұрғын үйлердің көп бөлігі жолдың оңтүстігінде, екі ауылдық жасыл алаңның төңірегінде шоғырланған. 2001 жылғы халық санауы бойынша, халық саны 784 шаруашылықта 1633 адамды құрады (Батыс Рунтонды қоса алғанда). 2011 жылғы халық санауында халық саны Рунтон азаматтық приходіне енгізілді. Приходтың аумағы 544 гектарды құрайды. Шығыс Рунтонның соғыста қаза тапқандары Батыс Рунтонның соғыс ескерткішіне жазылған. Ауылдың аты "Рунаның шаруашылығы/елді мекені" немесе "Рунидің шаруашылығы/елді мекені" деген мағынаны білдіреді.

Қоғамдық үйлер

Шығыс Рунтонда екі қоғамдық үй бар: «Балықшы қайығы» және «Ақ жылқы» қонақ үйі. «Балықшы қайығы» ең көне қонақ үй болып табылады және 1840 жылғы жер салымы картасында көрсетілген, бірақ сол кезде ол жай ғана «Кеме қонақ үйі» деп аталды. 1734 жылы қонақ үйде сот отырысы өткізілгені жазылған, сол кезде ол «Үш жылқы табаны» деп аталды. «Ақ жылқы» қонақ үйі алғаш рет 1851 жылы Брайант картасында көрсетілген. Диірмен қазір қайта жаңартылып, жеке тұрғын үйге айналдырылған. Диірмен 1908 жылы соңғы рет жұмыс істеді және клинкермен салынған қайыққа ұқсайтын қақпағы бар. Осы стильдің қақпағы Норфолк стилі деп аталады. Жаңартылған мұнара қазір қақпағы, галереясы және фантилімен толыққан, бірақ әзірге желкендері жоқ. Мұнараның биіктігі 38 фут (12 метр) және кірпіштен салынған. Мұнара бес қабаттан тұрады және бір кезде төрт екі жақтаулы желкенмен қуат алған үш жұп тас болған. Ауылда бұрын ағаш тіреулі диірмен де болған, бірақ оның орны темір жолға жақын жердегі бір учаскеден басқа белгісіз, ол жерге бүгінге дейін Милл Хилл деп ат қойылған және қазірде трейлерлерді сақтау орны болып табылады.

Джеймс Ликтің тарихы

Джеймс Лик 19-ғасырдың басында Шығыс Рунтон тұрғыны болды. Лик – жергілікті темірші және белгілі қолғапсыз жекпе-жек шебері еді. Ол Рунтон ойысының жанындағы жардың үстінде тұрған алты шатырлы үйдің бірінде тұрды. Оның темірші шеберханасы Шығыс Рунтон қаласында орналасқан. 1827 жылы Лик үлкен мәселеге тап болды. Оның аяқ бармағында гангрена пайда болды және ол оның тарап, өліміне себеп болады деп қорқып жүрді. Сараңдық танытып, Лик өзінің мәселесін шешудің жолын тапты. Ол Шығыс Рунтондағы темірші шеберханасына барып, аяғын тіреуішке қойып, бір күшті соққымен жұқтырған бармағын балға мен кескішпен қиып тастады. Содан кейін ол шеберханасынан қызыл ыстық темірмен кесілген жерді сарқыпты. Бұл қаһарлы ота Лик хирург ақысын төлей алмауының нәтижесі болды. Ол толыққанды жазылып кетті және үй шаруасында жасаған ота оған көп әсер етпегендей, жекпе-жегін жалғастырып, 82 жасқа дейін өмір сүрді.

Серфинг

Шығыс Рантон жағажайы серфингшілер арасында танымал. 2003 жылы биік жартастың үстінде Серфингшілер ескерткіші ашылды. Ауа райын көрсететін бағананың үстінде серфингшінің мүсіні орнатылған. Ескерткіштің іргесінде төрт жас серфингшінің өміріне арналған тақтада: «Толқындар келіп-кетеді, достарым, бірақ сіздердің нұрларыңыз мәңгі жарқырайды» деген сөздер жазылған.