Кіріспе

Балық түрлері

Трекрекректі гурами (Trichopsis vittata) – гурами тұқымдасына жататын кішкентай тұщы су лабиринт балығы. Олар Оңтүстік-Шығыс Азиядағы ағынсыз суларда табиғи түрде кездеседі және аквариум саудасы арқылы бүкіл әлемге таратылған. Трекрекректі гурамилер кеуде қанаттарын пайдаланып "ысқырық" немесе "құрқырау" дыбысын шығара алады.

Жалпы

Гурамидің құрттары орташа есеппен 5 сантиметрге дейін жетеді, бірақ кейбір жекелемелер 6 немесе 7 сантиметрге дейін өсе алады. Түсі өте өзгермелі, ақшыл қоңыр және жасылдан қара күлгінге дейін, қанаттарында қара немесе қызыл дақтар болады. Олардың денесінде қоңыр немесе қара түсті 2-4 жолақ немесе қатарлы дақтар кездеседі. Ортаңғы қанаттарының шеттерінде жұқа, көк түсті жылтыр бояу бар. Көздің қабыршығы ашық көк немесе күлгін түсті. Әйелдер еркектерге қарағанда ақшыл, арқалық қанаты сәл дөңгелек, ал анальдық қанаты қысқа болады. Көптеген гурамилер шамамен 2 жыл өмір сүреді, бірақ дұрыс күтіммен аквариумда 5 жылға дейін өмір сүре алады. Олар Жава, Борнео, Суматра, Малайя, Таиланд, Лаос, Камбоджа және Вьетнамдағы тұрған сулы орталарда, соның ішінде көлдерде, каналдарда және күріш далаларында таралған. АҚШ-тың Флорида штатындағы Палм-Бич округіндегі дренаждық арналардың бірінде өсіп-өркендеп жатқан популяция бар екені белгілі, бұл олардың аквариум индустриясы арқылы осы жерге әкелінгендігін көрсетеді. Аты айтқандай, гурамидің құрттары естілетін құрлықтаған немесе шырылдаған дыбыс шығара алады, бұл олардың кеуде қанаттарының ерекше бейімделуі арқасында мүмкін болады. Бұл дыбыстар екі жыныстың да жұптасу кезінде және еркектер арасындағы үстемдік иерархиясын орнату кезінде шығарылады. Еркектер арасындағы әдеттегі қақтығыс кезінде әр балық екіншісін айналып, қанаттарын жайып, агрессивті түрде шабуылдайды (бірақ көбінесе жанаспайды) және құрлықтаған дыбыстар шығарады. Өте жақсы үйлесім тапқан еркектер осы мінез-құлқымен бірнеше сағат бойы айналыса алады.

Аквариумда

Құрқыраған гурамилер өте ұялмаған, бейбіт балықтар, көптеген аквариумдарда жақсы тіршілік етеді және басқа тұрғындарымен проблема тудырмайды. Аталықтары көбейтілу кезеңінде бір-бірімен аумақтық тартысқа түсіп, агрессивті болуы мүмкін, бірақ аквариум жеткілікті үлкен болса, зиян келтірмейді және көбінесе аталықтары жайлы өмір сүреді. Оларға кемінде 40 литрлік (10 АҚШ галлоны), мүмкіндігінше үлкен аквариум қажет, ал әрбір аталық жұпқа бір-бірімен жайлы болу үшін шамамен 50 сантиметрлік (20 дюйм) кеңістік керек. Құрқыраған гурамилер аквариумның барлық жерінде қозғалады, су бетіне жақын қамыс арасында және үлкен жапырақтардың астында жасыруды ұнатады. Түнде оларды су түбінде "ұйықтап", тіпті субстратқа тынығып жатқанда (әдетте алаңдауға орын жоқ) немесе су бетінде жылжымай қалған күйде табуға болады. Анабантоидейі қатарының барлық өкілдері сияқты, құрқыраған гурами қажет болған жағдайда арнайы лабиринт мүшесі арқылы су бетінен атмосфералық оттегімен дем ала алады. Сондықтан су бетінің таза ауамен байланыста болуы маңызды, бұл аквариумды ашық қалпында ұстау арқылы немесе ауа алмасуына мүмкіндік беретін қақпақпен қамтамасыз етуге болады. Аквариумда жақсы ауа сорғылары болса, бұл әрқашан қажет емес, себебі ауа сорғылары су үстіндегі ауаны жаңартады. Су бетіндегі тым суық ауа температурасы лабиринт мүшесінің жұқпасына әкелуі мүмкін. Аквариум тығыз өсімдіктермен толуы керек және оның беті кең жапырақтармен немесе жүзбелі өсімдіктермен кемінде жартылай көлеңкеленген болуы тиіс. Құрқыраған гурамилер жасырынуға орын жоқ аквариумдарда қатты стресске ұшырайды. Қара түсті субстрат оларды жайлы сезіндіріп, олардың нәзік түстерін көрсете беруге көмектеседі. Көптеген гурамилер сияқты, бұл балықтар да аурулар мен жұқпаларға осал, сондықтан суды үнемі ауыстыру қажет. Олар жоғары температураға төзімді. Бұл аквариумдағы балық ауруларын, мысалы, ихтамен күресу үшін пайдаланылуы мүмкін. 84°F (29°C) температурасы оңай көтеріледі, бірақ 26°C оптималды температураға жақын болып көрінеді. 6.8 рН көрсеткіші дұрыс, сондықтан көбінесе торф сүзгісі ұсынылады. Құрқыраған гурамилерді ірі, агрессивті балықтармен бірге ұстауға болмайды, бірақ олар басқа кішкентай, бейбіт балықтармен және басқа гурамилермен жақсы араласады. Олар еркек бетталардың шабуылына ұшырауы мүмкін, сондықтан оларды бірге ұстауға болмайды. Олар шуға өте сезімтал, сондықтан аквариумды тыныш жерге қою керек.

Диета

Табиғи ортада, құрт-құрттар негіздерін жәндіктер мен жәндік дернәсілдері құрайды, алайда зоопланктон, шаяңқылар, креветка еті және кейде өсімдіктер де қоректендіреді. Аквариумда ұзақ мерзімді денсаулығы үшін әртүрлі тамақтану маңызды; стандартты кесек жемдермен қатар, мұздатылған қан құрттары, түтік құрттары, тұзды креветкалар және кейбір балдырлы кесек жемдерді үнемі қосымша беру осы балықтарды қажетті қоректік заттармен қамтамасыз етеді. Кездейсоқ тірі тұзды креветкамен тамақтандыру аквариумшыға құрт-құрттардың табиғи аң ауу мінез-құлқын бақылау мүмкіндігін береді.

Өсіру

Жыныстық айырманы анықтаудың ең сенімді тәсілі шам арқылы қарау, бірақ көбінесе арқа қанатының пішініне назар аудару арқылы анықталады: еркектің арқа қанаты үшкір, ал аналықтың арқа қанаты дөңгелек болады. Еркек крокинг гурамисы көпіршік ұя салады, жапырақ астында ауа көпіршіктері мен шырыштан кішкентай ұя жасайды. Шаруашылық кезінде су деңгейін 8 дюймге дейін төмендету керек, айналымды ең төмен деңгейде ұстау керек және температура шамамен 28°C (82°F) болуы керек. Ұрықтану ұяның астында жүреді, аналық еркектің биіне денені аударып жауап береді, содан кейін гурамиге тән құшақтау болады. Шамамен 5-10 жұмыртқа бірден шығады. Еркек жұмыртқаларды ұстап алып, ұяға түкіреді, көбінесе оған бірнеше көпіршік қосады. Бұл әрекет оннан астам рет қайталанып, шамамен 100 жұмыртқаға дейін салады. Кейбір ірі аналықтар 200-ден астам жұмыртқа шашуы мүмкін. Ұрық шашудан кейін аналықты басқа аквариумға көшіру керек. Еркек көпіршік ұяны күтіп, жұмыртқалар мен шабақтарға қамқорлық жасайды, бірақ шабақтар 2-3 күндік болған кезде еркекті де алып тастау керек. Шабақтар алғашқыда инфузориямен, кейін тұзды дарабақ және ұсақталған жеммен тамақтануы керек. Үлкен шабақтарға лиофилизацияланған таблеткалар да беруге болады. Шаруашылық және өсіру аквариумдары жабық болуы және салқын желден қорғалған болуы керек, өйткені су бетінен жоғары ауаның төмен температурасы жас балықтардың лабиринт мүшелеріне зиян келтіруі мүмкін, олар ауа жұтып ала бастағанда.