Де Кандль жүйесі – өсімдіктерді жіктеу жүйесі. А.П. де Кандльдің 1813 ж. жасаған таксономиялық жүйесі, «Prodromus» еңбегінде дамытылды. Өсімдіктер классификациясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Де Кандолл жүйесі – француз (швейцариялық) ботаник Августин Пирамус де Кандолл (1778–1841) жасаған өсімдіктерді жіктеу жүйесі.
The De Candolle system is a system of plant taxonomy by French (Swiss) botanist Augustin Pyramus de Candolle (1778−1841).
Тарих
Таксономия терминін енгізген де Кандоллдің алғашқы таксономиялық жүйесі, Францияның өсімдіктерін сипаттаған "Flore française" (1805–1815) еңбегінде, Францияда кездесетін өсімдік түрлерін қамтитын 5 томдық жинақта пайда болды. Де Кандолл жүйесі – кейінгі таксономиялық жүйе. Ол алғаш рет де Кандоллдің "Теория элементарная ботаника, или изложение принципов естественной классификации и искусства описания и изучения растений" (1813) еңбегінде жарияланды. Бұл жүйе одан әрі дамытылып, тек екіжарнақтылармен айналысатын, өте кең, бірақ аяқталмаған "Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis" (Prodromus) (1824–1873) басылымдарында жарияланды. Де Кандолл еңбектерінде және кейінгі әдебиетте "Syst." деген қысқартылған атау оның "Regni vegetabilis systema naturale" жүйесін білдіреді.
The first taxonomic system by de Candolle, who introduced the term taxonomy, appeared in his description of the plants of France, his Flore française (1805–1815), in 5 volumes dealing with plant species found in France. The De Candolle system is a subsequent taxonomic system. It was originally published by de Candolle in the Théorie élémentaire de la botanique, ou exposition des principes de la classification naturelle et de l’art de décrire et d’etudier les végétaux (1813). It was further developed and published in editions of the very extensive but unfinished Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis (Prodromus) (1824–1873), dealing only with dicotyledons. The abbreviation Syst. in de Candolle's work and subsequent literature refers to his Regni vegetabilis systema naturale.
Жүйелер
Де Кандолл жүйесі тамырлы өсімдіктердің келесі топтарын мойындайды (Prodromus-қа сілтеме). Prodromus ішінде ол бұрынғы Regni vegetabilis systema naturale жүйесіне сілтеме жасайды. Жалпы схема Regnii vegetabilis pp. 117–122 беттерінде былай келтірілген:
The De Candolle system recognises the following groups of vascular plants (references to Prodromus). Within the Prodromus he cross references his earlier Regni vegetabilis systema naturale. A general schema is laid out in the Regnii vegetabilis pp. 117–122, as follows:
Plantae Vasculares seu Cotyledoneae DC. I класс. Екіжарнақтылар немесе Экзогендер [1-бөлiм, 1-бет]
1-қосымша класс. Таламифлоралар [I бөлім]
2-қосымша класс. Каликфлоралар [II–VII бөлімдер]
3-қосымша класс. КоRollифлоралар [VIII–XIII(1) бөлімдер]
4-қосымша класс. Монокламидеялар [XIII(2)–XVI бөлімдер]
II класс. Біржарнақтылар.
Plantae Vasculares seu Cotyledoneae DC. classis I. DICOTYLEDONEÆ seu Exogenae [Part 1 p. 1]
subclassis 1. THALAMIFLORÆ [Part I]
subclassis 2. CALYCIFLORÆ [Parts II VII]
subclassis 3. COROLLIFLORÆ [Parts VIII XIII(1)]
subclassis 4. MONOCHLAMYDEÆ [Parts XIII(2) XVI]
classis II. MONOCOTYLEDONEÆ