Кіріспе

Кхетран тайпасы негізінен Белуджистанның Дера Гази Хан және Бархан аудандарында кездеседі. Олардың жері – Сүлеймен тауларындағы кең таулы аймақ, ол Бархан және Дера Гази Хан аудандарының толық аумағын, сондай-ақ оңтүстік-батысқа қарай жатқан Кохлу ауданының және солтүстікке қарай Мұсакел ауданының шағын бөліктерін қамтиды. Жалпы халық саны шамамен 150 000 адамды құрайды, олардың кем дегенде үштен екісі хетрани тілінде сөйлейді. Пәнджабтың Дера Гази Хан ауданында шығысқа қоныстанған кхетрандар сараики тілінде сөйлейді. Кейде олар кхетран тайпасының бас батырларының немесе ата-бабаларының ұрпақтары саналады. Кхетран тайпасы Синдте де таралған. Белгісіз себептермен көптеген кхетрандар Барханға көшіп, кейін Белуджистанның солтүстігіне тарады. Кейбір деректер бойынша, бұл Моғол императоры Акбардың тұсында болған.

Шығу тегі

Әр түрлі дереккөздерде хетрандар джаттар, балоштар немесе паштундар деп көрсетіледі, мүмкін хетран тайпасы осы үш этникалық топтың қосындысы болған жатады. Бірақ олар синдхи-хетрани тілінде сөйлейді.

Кхетран-Бугти қатынастары

1845 жылы сэр Чарльз Джеймс Нейпирдің басшылығымен 7000 сарбаз бугтилерге шабуыл жасап, көптеген оларды өлтірді. Кхетрандар өз жерлерінде жүздеген бугтилерге пана берді, олар олардың жеріне синып келді. 1847 жылы сэр Уильям бугтилерге толық күшпен шабуыл жасады; осы жолы бугтилер 500 жауынгерін жоғалтып, 120 адам тұтқындалды. Марристер осы мүмкіндікті пайдаланып, бугтилерге шабуыл жасап, олардың көп аймағын басып алды. Бугтилер Кхетран Сардарына барып, одан көмек сұрады; сол жылы Кхетрандар мен бугтилердің біріккен шабуылынан Маристер қуылып, олардың 70-тен астам адамын өлтіріп, малын тартып алды.

Британдықтарға қарсы күрес

Кхетран және Мари тайпаларының екі жағы да Кохлу полиция бөліміне шабуыл жасады. Олар тонап, содан кейін өртеп тастағаннан кейін Ғұмбан Лави бекетіне де шабуыл жасап, оны да жермен теңестірді. Осы соғысқан топтар Кохлу қаласына барлық кіреберіс жолдарды жапты. 1918 жылдың ақпанында Дера-Гази-Хан ауданы Кхетран және Мари әскерінен қауіп көрді. 1 наурызда Харға шабуыл жасалды. Пошта кеңсесі мен демалыс үйі өртенді. Олар сондай-ақ поштада сақталған қару-жарақтарды иемденді. 5 наурызда олар үкіметтік қазына сақталған Бархан қаласын тонады. Кхетран әскері Ракни және Бауатада жиналып, содан кейін Шекара әскеріне шабуыл жасап, үш бекетін өртеп жіберді. 15 наурызда Кхетран және Мари тайпалары Форт-Минро ішінде көрінді. Сол түні үкіметтік ғимараттар мен коттедждер өртенді. Кхетран, Мари және Бугти тайпалары жыл сайын 25 000 рупия көлемінде зиян келтіріп, 25 адамды өлтірді.