Кіріспе

Даниялық суретші (1840–1920)

Теодор Эсберн Филипсен (10 маусым 1840 – 3 наурыз 1920) – еврей тегіндегі даниялық суретші; пейзаждар мен жануарлардың портреттерімен белгілі. Ол сонымен қатар, балауыз және сазdan кішкентай мүсіндер де жасаған.

Өмірбаян

Теодор Филипсен Копенгагенде мәдениетті саудагер отбасында дүниеге келді және ерте жасында сурет салуды үйренді. Алайда, бастапқыда оның қызығушылығы көбінесе жануарларға болғандықтан, ол Слангеруп маңындағы ағасының поместьесінде ауыл шаруашылығын оқыды. 1860 жылдары ағаларының бірі оны суретші Ханс Смидтпен таныстырды, соның нәтижесінде ол суретші болуға шешім қабылдады. Ол Карл Бёгпен Дания Корольдік Көркемсурет академиясында оқуын бастады, кейіннен Фредерик Вермехреннің ықпалына түсті. 1873 жылы жүзіп жүрген жылқыларды бейнелеген суреті үшін «De Neuhausenske Præmier» сыйлығына ие болды. 1880 жылдары ол ашық ауада сурет салуды бастады және импрессионизмнің белгілі бір элементтерін көрсетуге көшті. Отыз бес жасқа келгенде, суреттерінің жеткілікті реалистік болмауына алаңдап, Леон Боннадан оқу үшін Парижге барды. Мұнда ол позиция мен қозғалыстың негізгі принциптерін бейнелеу үшін қарбалас эскиздер жасауды үйренді. Сонымен қатар, ол француз өнеріндегі радикалды бағыттар туралы досы Реми Когге арқылы білім алды, олармен бірге Испания мен Италияда біраз уақыт өткізді. Бұл тәжірибелердің нәтижесінде өзіне тән стиль қалыптасты. Оның сурет салуға сүйікті жерлері Салтхолм мен Амагер болды. 1884–1885 жылдардың қысында Пол Гоген Копенгагенге келді. Филипсен одан кеңес сұрап, шағын қылқаламдарды жылдам және сенімді штрихтармен қалай пайдалану керегін білді. Олар өмір бойы дос болып қалды. 1890 жылы ол Экерсберг медалімен марапатталды. 1905 жылдары сурет салу қабілетіне кедергі келтіретін көз ауруына шалдықты. 1915 жылы ол Торвальдсен медалімен марапатталды. Ол импрессионизмді Дания суретінің маңызды бір бөлігі ретінде орнықтырғаны үшін танымал. Ол Копенгагенде қайтыс болды және Холмен зиратында жерленді.