Кіріспе

Кіші ішек қатерлі ісігі кіші ішектегі жасушалардың бақылаусыз өсуінен басталады. Кіші ішек – тамақты энергияға айналдырып, денеден қатты қалдықтарды шығаратын асқазан-ішек жолының (АІЖ) ең үлкен бөлігі. АҚШ-та кіші ішек қатерлі ісігі, ішек, тік ішек, асқазан және қыртқыш қатерлі ісіктері сияқты басқа АІЖ қатерлі ісіктеріне қарағанда сирек кездеседі. Олар АІЖ қатерлі ісіктерінің 10-нан 1-нен азын, ал жалпы қатерлі ісіктің 100-ден 1-нен азын құрайды. (Америкалық қатерлі ісік қоғамы, 2023)

Кіші ішек қатерлі ісігін он екі елі ішек қатерлі ісігіне (кіші ішектің бірінші бөлігі) және жегунум мен илеум қатерлі ісігіне (кіші ішектің соңғы екі бөлігі) бөлуге болады. Он екі елі ішек қатерлі ісігі асқазан қатерлі ісігімен, ал жегунум мен илеум қатерлі ісігі колоректальды қатерлі ісікпен көбірек ұқсас. Бес жылдық өмір сүру көрсеткіші 65% құрайды. Сарапшылар кіші ішек қатерлі ісігінің колоректальды қатерлі ісік сияқты дамитынын айтады. Ол бастапқыда ішектің ішкі қабатындағы кішкентай өскін (полип) ретінде басталады, ол уақыт өте келе қатерлі ісікке айналады. (Америкалық қатерлі ісік қоғамы, 2023)

Кіші ішектің аденомаларының шамамен 50% он екі елі ішекте пайда болады, бірақ бұл орын кіші ішектің ұзындығының 4% ғана құрайды. Бұл аденомалар негізінен жалпы өт жолының өт қышқылы бөлінетін ампуласына жақын орналасқан. Бұл аймақ сонымен қатар ұйқы безімен тығыз байланысты, сондықтан олар ұйқы безі қатерлі ісігі ретінде қарастырылады. Кіші ішек тамақ пен асқазан сөлінісін араластырып, асқазанда қою сұйықтыққа айналдырады, содан кейін кіші ішекке құйылады. Одан әрі тамақ ыдырайды және қоректік заттар сіңіріледі. Ол кіші ішек деп аталғанымен, АІЖ-дың ең ұзын бөлігі болып табылады, оның ұзындығы шамамен 6 метрді (20 фут) құрайды. Кіші ішектің ұзындығы бүкіл асқазан-ішек жолының ұзындығының 75% құрайды.

Кіші ішектің үш бөлігі бар. Он екі елі ішек – кіші ішектің бірінші бөлімі және оның ұзындығы шамамен 30 сантиметрді (бір фут) құрайды. Жегунум мен илеум кіші ішектің көп бөлігін құрайды. Тамақтағы қоректік заттардың көп бөлігі осы екі бөлімнен қан ағынына сіңіріледі. (Америкалық қатерлі ісік қоғамы, 2023)